Mục lục bài viết

1. Bảo hiểm khoản vay được hiểu là như thế nào?

Bảo hiểm khoản vay là một sản phẩm bảo hiểm quan trọng giúp bảo vệ khách hàng khi đối diện với rủi ro không thể trả nợ do những sự kiện bất ngờ như mất tích, thương tật toàn bộ vĩnh viễn hoặc tử vong. Trong tình huống này, người vay không còn khả năng tạo ra thu nhập để trả nợ, và nghĩa vụ trả nợ vẫn tồn tại cho đến khi toàn bộ khoản vay được hoàn trả.

Nếu bên đi vay không may tử vong, nghĩa vụ trả nợ sẽ được chuyển sang cho những người thừa kế của người vay, theo quy định của khoản 8 Điều 658 Bộ luật Dân sự năm 2015. Các khoản nợ đối với cá nhân là một trong những nghĩa vụ tài sản liên quan đến di sản thừa kế, và những người thừa kế sẽ phải tiếp quản và thanh toán các khoản nợ này.

Trong trường hợp xảy ra những sự kiện không may như trên, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ đại diện khách hàng hoặc người thân của khách hàng để thanh toán các khoản nợ mà người vay đã vay tại ngân hàng. Điều này giúp giảm áp lực tài chính đáng kể đối với gia đình và người thân của người vay trong những tình huống khó khăn nhất.

 

2. Có những loại bảo hiểm khoản vay nào hiện nay?

2.1. Bảo hiểm cho khoản vay tín chấp

Vay tín chấp là một hình thức vay tiền hoàn toàn dựa trên uy tín và khả năng thanh toán của người vay, không yêu cầu tài sản thế chấp. Trong trường hợp này, bảo hiểm cho khoản vay tín chấp sẽ tập trung vào con người, đặc biệt là người vay tiền, nhằm bảo vệ tính mạng và quyền lợi của họ khi không thể thanh toán được khoản vay cho ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng.

Việc mua bảo hiểm khoản vay tín chấp là một yêu cầu từ phía ngân hàng khi vay tiền. Ngân hàng đề nghị người vay tiền mua bảo hiểm thân thể cho chính mình, nhằm giúp đảm bảo tính mạng trong các tình huống rủi ro lớn. Bảo hiểm này sẽ bồi thường cho người vay tiền hoặc gia đình của họ nếu xảy ra các sự kiện không mong muốn, như tai nạn hoặc tử vong, khiến họ không thể tiếp tục trả nợ.

Bảo hiểm khoản vay tín chấp cũng giúp giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tổ chức tín dụng. Trong trường hợp người vay không còn khả năng trả nợ, bảo hiểm sẽ đảm bảo khoản vay được thanh toán một phần hoặc toàn bộ, giúp ngân hàng bảo vệ quyền lợi và tài sản của mình.

Tóm lại, việc mua bảo hiểm khoản vay tín chấp là một biện pháp cần thiết để bảo vệ tính mạng và quyền lợi của người vay tiền, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tổ chức tín dụng. Đây là một giải pháp hữu hiệu để đảm bảo sự an tâm và ổn định trong việc vay tiền và trả nợ cho cả người vay và ngân hàng.

 

2.2. Bảo hiểm cho khoản vay thế chấp

Vay thế chấp là một hình thức vay tiền có tài sản bảo đảm kèm theo trong điều kiện vay. Khi người vay tham gia bảo hiểm cho khoản vay, nếu gặp phải những rủi ro dẫn đến không thể thanh toán được khoản nợ, gói bảo hiểm này nhằm bảo vệ tài sản cho người vay. Trong khi vay tín chấp tập trung vào con người, vay thế chấp hướng hoàn toàn vào tài sản thế chấp mà người vay đưa ra làm thế chấp với bên cho vay.

Theo quy định pháp luật, không bắt buộc khi vay thế chấp phải mua bảo hiểm khoản vay. Tuy nhiên, do giá trị của khoản vay thế chấp thường lớn và tài sản thế chấp cũng có giá trị cao, hầu hết các ngân hàng và tổ chức tín dụng khuyến khích khách hàng mua bảo hiểm. Thậm chí, nhiều ngân hàng đưa ra các quy định riêng yêu cầu khách hàng phải mua bảo hiểm để được giải ngân. Điều này giúp đảm bảo lợi ích cho cả người vay và ngân hàng.

Loại bảo hiểm này sẽ được mua tại đơn vị mà ngân hàng chỉ định, và ngân hàng sẽ là người thụ hưởng bảo hiểm khi có sự cố. Giá trị của bảo hiểm cho khoản vay thế chấp sẽ dựa trên giá trị của tài sản thế chấp và tùy theo quy định của từng ngân hàng.

Tóm lại, cả bảo hiểm cho khoản vay tín chấp và bảo hiểm cho khoản vay thế chấp đều đảm bảo lợi ích cho cả bên vay và bên cho vay, giúp tránh được những sự cố và rủi ro không mong muốn xảy ra. Điều này tạo ra sự an tâm và ổn định trong việc vay tiền và trả nợ cho cả người vay và ngân hàng.

 

3. Có bắt buộc phải mua bảo hiểm khoản vay khi vay tiền ngân hàng theo quy định mới?

Tại khoản 2 Điều 8 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2019 quy định các loại bảo hiểm bắt buộc bao gồm:

- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không đối với hành khách;

- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật;

- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;

- Bảo hiểm cháy, nổ.

Mặt khác, theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng cũng không có điều khoản nào bắt buộc về việc khi vay tiền tại ngân hàng/tổ chức tín dụng phải bảo đảm khoản vay bằng việc mua bảo hiểm. Do đó, việc mua bảo hiểm cho khoản vay là sự thỏa thuận tự nguyện không mang tính chất bắt buộc giữa khách hàng và ngân hàng. Nó dựa trên sự tự nguyện, nhu cầu và khả năng tài chính của khách hàng chứ không phải quy định bắt buộc của pháp luật.

Hiện nay, lợi nhuận từ việc bán bảo hiểm đang là nguồn thu nhập rất lớn của ngân hàng và nhân viên của họ. Doanh số bán bảo hiểm cũng là 1 phần chỉ tiêu áp cho nhân viên ngân hàng. Do đó, khi khách vay tiền, mặc nhiên nhân viên ngân hàng sẽ chào mời khách mua bảo hiểm.

Trên thực tế, nhiều nhân viên ngân hàng cũng không giải thích rõ ràng với khách hàng về lợi ích của các sản phẩm bảo hiểm kèm theo khoản vay, thậm chí có trường hợp nhân viên ngân hàng vì để ăn hoa hồng còn nói với khách đây là khoản bảo hiểm bắt buộc để được duyệt nhanh hồ sơ. Điều này đã gây tâm lý khó hiểu, bức xúc cho khách hàng.

Khách quan mà nói thì bảo hiểm khoản vay không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn giúp người vay bảo vệ bản thân và những người phụ thuộc của mình tránh khỏi những tổn thất tài chính khi không may xảy ra rủi ro. Nhưng chi phí tham gia bảo hiểm khá cao, do đó khách hàng tùy vào điều kiện tài chính và nhu cầu của mình để cân nhắc xem có nên tham gia hay không.

 

4. Xử lý thế nào khi vay tiền ngân hàng nhưng bị ép mua bảo hiểm?

Mặc dù việc mua bảo hiểm là không bắt buộc theo quy định của pháp luật mà nó phải dựa trên sự tự nguyện, xuất phát từ nhu cầu và khả năng tài chính  và sự tự nguyện của người mua nhưng nhiều ngân hàng/tổ chức tín dụng gây khó dễ cho người vay, nếu không mua gói bảo hiểm khoản vay thì ngân hàng sẽ không xét duyệt và giải ngân gói vay đó. Vì vậy, nhiều khách hàng dù chưa thực sự có nhu cầu hoặc điều kiện kinh tế không cho phép nhưng để được giải quyết nhu cầu về vốn mà họ đành phải tự nguyện mua bảo hiểm do ngân hàng chỉ định.

Việc ép khách hàng mua bảo hiểm khi vay tiền tại ngân hàng là hành vi vi phạm pháp luật. Do đó để khắc phục tình trạng ép khách hàng mua bảo hiểm này, pháp luật đã quy định mức xử phạt đối với hành vi ép khách hàng mua bảo hiểm khi vay vốn, chi tiết quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 17 Nghị định 98/2013/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 48/2018/NĐ-CP quy định như sau:

Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:

Ép buộc các tổ chức, cá nhân mua bảo hiểm dưới mọi hình thức.

Như vậy, nếu ép khách hàng mua bảo hiểm khoản vay, ngân hàng có thể bị phạt từ 40 – 50 triệu đồng. Ngoài ra, phía ngân hàng có thể phải chịu thêm hình phạt bổ sung là bị đình chỉ hoạt động từ 02 tháng đến 03 tháng một phần nội dung, phạm vi liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm hành chính trong Giấy phép thành lập và hoạt động đối với trường hợp vi phạm quy định pháp luật.

Xem thêm bài viết: Tiền bảo hiểm khoản vay có được trả lại không?. Khi có thắc mắc, hãy liên hệ hotline 19006162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin cảm ơn!