1. Công chứng có chức năng gì?

Công chứng là quá trình xác nhận sự chính xác và tính pháp lý của một văn bản, thông tin, hoặc sự kiện bằng cách chứng nhận chúng trước một quan chức có thẩm quyền, thường là một công chứng viên. Công chứng giúp đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong các giao dịch pháp lý, văn bản quan trọng, hay các vấn đề khác mà cần sự xác nhận từ một cơ quan có thẩm quyền.

Quy trình công chứng thường bao gồm việc đối chiếu thông tin, kiểm tra tính chính xác của văn bản, và sau đó công chứng viên sẽ đặt chữ ký hoặc con dấu của mình lên văn bản, xác nhận rằng nó đã được kiểm tra và là hợp lệ theo quy định pháp luật. Công chứng có thể được yêu cầu trong nhiều trường hợp như ký kết hợp đồng, chứng minh danh tính, chứng nhận văn bản quan trọng, và nhiều vấn đề khác liên quan đến quyền lợi pháp lý.

Công chứng mang lại nhiều ưu điểm quan trọng trong các giao dịch pháp lý và các vấn đề liên quan đến chính trị, kinh tế như:

- Tính pháp lý (chứng minh độ tin cậy): công chứng làm tăng tính tin cậy của văn bản hay thông tin. Sự hiện diện của một quan chức có thẩm quyền giúp chứng minh tính hợp pháp và chính xác của thông tin.

- Bảo vệ quyền lợi: trong các giao dịch kinh doanh, việc công chứng hợp đồng giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia, đồng thời làm giảm rủi ro tranh chấp.

- Chứng nhận thông tin cá nhân: Công chứng còn được sử dụng để xác nhận thông tin cá nhân, chẳng hạn như chứng minh nhân dân, giúp đảm bảo tính xác thực của thông tin và tránh trường hợp lạm dụng.

- Chứng nhận giao dịch bất động sản: trong giao dịch bất động sản, công chứng giúp chứng minh sự chuyển nhượng chính thức và giữ vững quyền sở hữu.

- Chứng minh đối chiếu: Việc công chứng thường đi kèm với việc đối chiếu thông tin, giúp giảm rủi ro pháp lý và tranh chấp sau này.

Ví dụ, người dân cần chứng minh danh tính khi mở tài khoản ngân hành mới. Thì việc công chứng chứng minh nhân dân giúp xác nhận rằng thông tin cá nhân là chính xác, tăng cường tính minh bạch và ngăn chặn sự lạm dụng thông tin cá nhân.

Công chứng có thể áp dụng cho nhiều loại văn bản và tài liệu, bao gồm các hợp đồng, giấy tờ tài chính, di chúc, chứng minh nhân dân và nhiều vấn đề khác liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm pháp lý khác. Và quá trình công chứng giúp tăng cường sự tin cậy và tính hợp pháp của các thông tin quan trọng và đóng một vai trò quan trọng trong duy trì trật tự pháp lý.

 

2. Có được thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán không?

Việc thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán thường phụ thuộc vào thoả thuận giữa các bên trong giao dịch. Bản chất của hợp đồng mua bán là giao dịch dân sự như trong Điều 116 Bộ luật dân sự 2015 quy định rằng: "Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm sai phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự". Mà giao dịch dân sự luôn đề cao nguyên tắc tự do thoả thuận, ý chí giao kết hợp đồng giữa các bên, do vậy, việc thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán là sự thoả thuận giữa các bên và pháp luật không quy định một thời điểm thanh toán cụ thể. Hơn nữa việc thực hiện mua bán hàng hoá về các quy định về nghĩa vụ trả tiền quy định tại Điều 208 Bộ luật dân sự 2015 quy định rõ: "Nghĩa vụ trả tiền phải được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn, đúng địa điểm và phương thức đã thoả thuận". Như vậy khi thực hiện giao dịch, việc thực hiện thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán vẫn thực hiện được nếu các bên thoả thuận và quyết định về việc này. Nếu như không có thoả thuận các bên thực hiện theo thoả thuận việc chuyển tiền trong mua quan hệ mua bán đó.

Vi dụ, trong giao dịch liên quan bất động sản thì các bên thoả thuận về việc thanh toán trong giao dịch bất động sản và được ghi trong hợp đồng mua bán. Các bên phải tuân thủ theo thoả thuận trong hợp đồng này.

 

3. Việc thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán có gây bất lợi cho người bán hay người mua không?

Việc chuyển tiền sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán có thể được coi là một phương thức an toàn đối với cả người mua và người bán trong giao dịch dân sự. 

Nếu các bên tham gia giao dịch là người thân quen và là người đủ tin tưởng thì việc thoả thuận việc thanh toán tiền sau khi công chứng hợp đồng mua bán không là vấn đề trở ngại. Tuy nhiên nếu một bên có tinh thần lừa đảo hoặc không giữ chữ tín thực hiện đúng như trong hợp đồng mua bán, giai dịch tài sản sau khi công chứng thì có sẽ coi là không an toàn.

Thông thường, chuyển quyền sở hữu tài sản cần phải làm các thủ tục đăng ký với cơ quan có thẩm quyền thì các bên cần phải thực hiện thủ tục công chứng hợp đồng mua bán bất động sản...Nhưng sau khi công chứng, để được sang tên các bên cần phải thực hiện các thủ tục với cơ quan có thẩm quyền. Như trong vấn đề mua bán nhà đất để cấo sổ đỏ hoặc sổ hồng các bên ngoài đăng ký còn phải nộp thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ trước khi được cấp quy định chi tiết khoản 4 Điều 95 Luật Đất đai 2013.

Do đó, nếu công chứng xong và chuyển tiền luôn mà không có thoả thuận về nghĩa vụ của các bên thì khả năng giao dịch này không an toàn là rất cao nêu một trong các bên có ý định lừa đảo: Bên bán không nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc bên mua không thanh toán đủ tiền sau khi đã sang tên sổ đỏ.

Nhưng việc thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng mua bán chưa phải an toàn tuyệt đối cho người mua. Đơn cử tình huống thực tiễn chứng minh cho luận điểm này, một cặp vợ chồng mua căn nhà đất 2,6 tỷ đồng, sau khi nhờ người bạn kiểm tra quy hoạch chắc chắn căn nhà đất đó không nằm trong diện thu hồi và đôi vợ chồng này đã cọc tiền đợi ngày ra công chứng. Phía chủ nhà nhà yêu cầu thanh toán ngay trong ngày công chứng, sau khi công chứng chắc chắn rằng nhà này đã thuộc sở hữu của 2 vợ chồng chỉ cần đợi phòng đăng ký đất đai sang tên sổ mới. Tuy nhiên hồ sơ đã bị trả lại vì liên quan đến vấn đề sai lệch diện tích trên sổ.  Vấn đề này cần chủ cũ hỗ trợ tuy nhiên chủ cũ đã nhận toàn bộ số tiền, liệu có hỗ trợ không và các chi phí phát sinh sau đó ai là người chịu trách nhiệm. Đây cũng là một minh chứng cho thấy thanh toán sau khi hoàn tất công chứng hợp đồng mua bán chưa chắc là đã an toàn.

Để đảm bảo chắc chắn trong hợp đồng mua bán được công chứng các bên bắt buộc phải ghi thoả thuận về việc thanh toán tiền gồm: 

- Số tiền phải thanh toán khi mua bán

- Hình thức thanh toán

- Các đợt thanh toán nếu các bên thoả thuận sẽ chia thanh toán thành nhiều đợt

- Nghĩa vụ của các bên trong từng giai đoạn trước khi bên mua được chuyển quyền sở hữu tài sản.

- Phạt khi vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại nếu có thiệt hại xảy ra trong thực tế

Sau khi đã ký công chứng hợp đồng mua bán và có ghi đầy đủ các thoả thuận về việc thanh toán tiền vào hợp đồng, nếu các bên không thực hiện nghĩa vụ của mình thì người bị thiệt hại có thể khởi kiện ra toà để yêu cầu bên kia thực hiện nghĩa vụ thanh toán của mình.

Mặc dù việc chuyển tiền sau khi công chứng là một quy trình phổ biến và an toàn, nhưng vẫn cần phải thực hiện mọi bước một cách cẩn thẩn và tuân thủ quy định pháp luật để đảm bảo sự an toàn và hợp pháp của giao dịch.

Trên đây là những thông tin pháp lý về vấn đề thanh toán sau khi công chứng xong hợp đồng. Nếu như quý khách còn vấn đề thắc mắc xin vui lòng liên hệ đến tổng đài Luật Sư Tư Vấn Pháp Luật Miễn Phí Online 24/24: 19006162 hoặc gửi đến email lienhe@luatminhkhue.vn Công ty Luật Minh Khuê rất sẵn lòng giải đáp. Xin trân trọng và chân thành cảm ơn sự hợp tác của quý khách.