1. Hành lang an toàn đường bộ là gì?
Theo Khoản 5 Điều 3 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, hành lang an toàn đường bộ là một dải đất nằm hai bên đường, tính từ lề đường ra hai bên, nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên đường bộ.
Theo Khoản 2 Điều 8 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, việc lấn chiếm hoặc sử dụng trái phép đất của đường bộ, bao gồm hành lang an toàn đường bộ, là vi phạm nghiêm cấm.
Cụ thể, Điều 43 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định rằng đất dành cho đường bộ bao gồm cả đất thuộc đường và đất trong hành lang an toàn đường bộ.
- Trong phạm vi đất dành cho đường bộ, không được xây dựng các công trình khác, trừ trường hợp một số công trình thiết yếu không thể được đặt ngoài phạm vi đó, tuy nhiên, phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Điều này bao gồm các công trình phục vụ quốc phòng, an ninh, quản lý và khai thác đường bộ, viễn thông, điện lực, đường ống cấp thoát nước, xăng, dầu, khí.
- Trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ, ngoài việc tuân thủ quy định đã đề cập, tạm thời có thể sử dụng đất cho mục đích nông nghiệp và quảng cáo, nhưng không được ảnh hưởng đến an toàn công trình và giao thông trên đường bộ.
Việc đặt biển quảng cáo trên đất trong hành lang an toàn đường bộ phải có sự đồng ý bằng văn bản từ cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền.
- Nếu người sử dụng đất được công nhận hợp pháp và đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ, họ có quyền tiếp tục sử dụng đất cho mục đích đã xác định, mà không được gây cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ.
Trong trường hợp việc sử dụng đất ảnh hưởng đến việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ, chủ công trình và người sử dụng đất phải có biện pháp khắc phục. Nếu không khắc phục được, Nhà nước có quyền thu hồi đất và bồi thường theo quy định của pháp luật.
2. Giới hạn hành lang an toàn đường bộ?
Theo quy định của Nghị định 11/2010/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Khoản 2 Điều 1 Nghị định 100/2013/NĐ-CP), giới hạn hành lang an toàn đường bộ được quy định như sau:
Hành lang an toàn đường bộ là một dải đất nằm hai bên đường, nhằm đảm bảo an toàn giao thông và bảo vệ công trình đường bộ. Giới hạn hành lang an toàn đường bộ được xác định theo quy hoạch đường bộ được cấp có thẩm quyền phê duyệt và được quy định như sau:
- Đối với đường bộ ngoài đô thị: Phạm vi hành lang an toàn đường bộ được tính từ lề đường và có các giá trị sau đây, tùy thuộc vào cấp đường:
- 17 mét cho đường cấp I, cấp II;
- 13 mét cho đường cấp III;
- 09 mét cho đường cấp IV, cấp V;
- 04 mét cho các đường cấp thấp hơn cấp V.
- Đối với đường bộ trong đô thị, giới hạn hành lang an toàn đường bộ chỉ bao gồm đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Đối với đường cao tốc ngoài đô thị:
- 17 mét, tính từ lề đường;
- 20 mét, tính từ mép ngoài cùng của cầu hoặc hầm;
- Trong trường hợp đường cao tốc có đường bên, phạm vi hành lang an toàn được xác định dựa trên cấp kỹ thuật của đường bên, nhưng không nhỏ hơn giới hạn hành lang an toàn được quy định tại Điểm a và Điểm b của Khoản 3 Điều này.
- Đối với đường cao tốc trong đô thị:
- Không nhỏ hơn 10 mét, tính từ mép ngoài cùng của cầu hoặc hầm;
- Chỉ bao gồm đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt đối với các cầu hoặc hầm có đường bên và đường cao tốc có đường bên;
- Từ mép ngoài cùng của mặt đường đến đường đỏ, nhưng không nhỏ hơn 10 mét đối với đường cao tốc không có đường bên.
- Đối với đường bộ có hành lang an toàn chồng lấn với hành lang an toàn đường sắt, ranh giới quản lý sẽ được xác định ưu tiên để đảm bảo hành lang an toàn cho đường sắt, nhưng không được che lấp công trình đường bộ.
Trong trường hợp đường bộ và đường sắt tiếp giáp và chạy song song, ranh giới hành lang an toàn sẽ là mép đáy rãnh phía nền đường cao hơn. Nếu cao độ bằng nhau, ranh giới hành lang an toàn sẽ là mép đáy rãnh phía đường sắt.
- Đối với đường bộ có hành lang an toàn chồng lấn với hành lang bảo vệ đường thủy nội địa, ranh giới hành lang an toàn sẽ là mép bờ tự nhiên.
- Đối với hành lang an toàn đường cao tốc đã được xác định trước khi Nghị định này có hiệu lực:
- Trong trường hợp đã có dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và đã hoàn thành hoặc đang thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, phạm vi hành lang an toàn sẽ được giữ nguyên theo phạm vi đã được phê duyệt;
- Trong trường hợp đã có dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng chưa thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, Chủ đầu tư dự án sẽ cần phê duyệt lại hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt lại phạm vi hành lang an toàn theo quy định tại Nghị định này.
3. Có được trồng rau, cây, hoa trên hành lang an toàn đường bộ không?
Theo Luật giao thông đường bộ năm 2008, Điều 43 quy định về phạm vi đất dành cho đường bộ như sau:
"Điều 43. Phạm vi đất dành cho đường bộ
1. Phạm vi đất dành cho đường bộ bao gồm đất của đường bộ và đất trong hành lang an toàn đường bộ.
2. Trong phạm vi đất dành cho đường bộ, không được xây dựng các công trình khác, trừ một số công trình thiết yếu không thể được đặt ở ngoài phạm vi này, nhưng cần được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Các công trình bao gồm công trình phục vụ quốc phòng, an ninh, quản lý và khai thác đường bộ, viễn thông, điện lực, đường ống cấp, thoát nước, xăng, dầu, khí.
3. Trong hành lang an toàn đường bộ, ngoài việc tuân theo quy định ở khoản 2, tạm thời có thể sử dụng mục đích nông nghiệp và quảng cáo, nhưng không được làm ảnh hưởng đến an toàn công trình và giao thông đường bộ. Việc đặt biển quảng cáo trên hành lang an toàn đường bộ phải có sự đồng ý bằng văn bản từ cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền."
Ngoài ra, Nghị định 11/2010/NĐ-CP cũng có hướng dẫn bổ sung tại Điều 28:
"Điều 28. Khai thác, sử dụng trong hành lang an toàn đường bộ
Hành lang an toàn đường bộ có thể tạm thời sử dụng cho mục đích nông nghiệp và quảng cáo, nhưng không được ảnh hưởng đến an toàn công trình và giao thông đường bộ và phải tuân thủ các quy định sau:
- Ao, hồ nuôi trồng thủy sản phải có khoảng cách tối thiểu từ mép chân đường đến mức chênh lệch độ cao giữa mép chân nền đường và đáy ao, hồ. Mực nước trong ao, hồ không được cao hơn cao độ chân nền đường. Không được tạo ao, hồ hoặc tích nước phía trên nền đường.
- Khi trồng cây lương thực, hoa màu, cây ăn quả, chiều cao của cây không được vượt quá 0,9 mét (so với mặt đường) ở đoạn nền đường đắp trong khu vực đường cong, nơi giao nhau của đường bộ, giao cắt đường bộ với đường sắt hoặc che khuất tầm nhìn. Đối với đường đào, phải trồng cây cách mép ngoài dải đất của đường bộ ít nhất 06 mét."
Do đó, theo quy định trên, bạn có thể tạm thời trồng rau, cây, hoa trên phần đất trong hành lang an toàn đường bộ, nhưng cần tuân thủ đúng các điều kiện quy định như đã nêu. Điều này đảm bảo tính pháp lý cho việc sử dụng đất của bạn.
4. Mức xử phạt hành chính hành vi lấn chiếm hành lang an toàn đường bộ
Việc vi phạm hành chính lấn chiếm, sử dụng trái phép hành lang an toàn đường bộ có thể bị xử phạt theo quy định pháp luật như sau:
- Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng đối với cá nhân và từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với tổ chức sử dụng, khai thác tạm thời đất trong hành lang an toàn đường bộ để canh tác nông nghiệp, làm ảnh hưởng đến an toàn công trình đường bộ và giao thông. (điểm a, khoản 2, Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP)
- Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức trong các trường hợp sau:
- Tự ý đào, đắp, san, lấp mặt bằng trong hành lang an toàn đường bộ, phần đất dọc hai bên đường bộ được sử dụng để quản lý, bảo trì và bảo vệ công trình đường bộ. (điểm b, khoản 6, Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP)
- Sử dụng trái phép đất của đường bộ hoặc hành lang an toàn đường bộ làm nơi tập kết hoặc trung chuyển hàng hóa, vật tư, vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị và các loại vật dụng khác. (điểm d, khoản 6, Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP)
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức trong các trường hợp sau:
- Dựng biển quảng cáo trên đất trong hành lang an toàn đường bộ khi chưa được cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền đồng ý bằng văn bản.
- Dựng biển quảng cáo trên phần đất dọc hai bên đường bộ được sử dụng để quản lý, bảo trì và bảo vệ công trình đường bộ. (điểm b, khoản 8, Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP)
- Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức trong trường hợp chiếm dụng đất của đường bộ hoặc đất trong hành lang an toàn đường bộ để xây dựng nhà ở. (điểm a, khoản 9, Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP)
Điều này nhằm đảm bảo tính pháp lý và tuân thủ các quy định liên quan đến việc sử dụng đất trong hành lang an toàn đường bộ.
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật giao thông trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!