1. Theo quy định của pháp luật Việt Nam:

Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có thẩm quyền ra quyết định giải thể công đoàn cơ sở trong những trường hợp sau:

- Công đoàn cơ sở không đủ điều kiện tồn tại và hoạt động theo quy định của Điều 29 Luật Công đoàn 2012: Điều này có thể bao gồm việc không đủ số lượng thành viên tối thiểu, không có ban chấp hành hợp lệ hoặc không hoạt động theo các nguyên tắc và mục tiêu của công đoàn.

- Công đoàn cơ sở vi phạm nghiêm trọng Điều lệ Công đoàn Việt Nam hoặc pháp luật: Vi phạm nghiêm trọng có thể bao gồm việc lạm dụng quyền lực, sử dụng tài chính sai mục đích, không tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến công đoàn và lao động.

- Công đoàn cơ sở hoạt động không hiệu quả, kéo dài, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao: Khi công đoàn cơ sở không thực hiện được chức năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, không tổ chức được các hoạt động công đoàn theo yêu cầu, hoặc hoạt động kém hiệu quả trong thời gian dài.

- Doanh nghiệp giải thể, chấm dứt hoạt động: Khi doanh nghiệp chủ quản của công đoàn cơ sở giải thể hoặc chấm dứt hoạt động, thì công đoàn cơ sở của doanh nghiệp đó cũng sẽ phải giải thể.

- Theo quyết định của cấp trên do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quyết định: Trong một số trường hợp đặc biệt, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có thể ra quyết định giải thể công đoàn cơ sở dựa trên các đánh giá và chỉ đạo từ cấp trên.

Những quy định này đảm bảo rằng các công đoàn cơ sở hoạt động một cách hợp pháp, hiệu quả và tuân thủ các nguyên tắc, quy định của Công đoàn Việt Nam cũng như pháp luật Việt Nam.

Căn cứ theo điểm đ khoản 7 Điều 11 Điều lệ Công đoàn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020, ban chấp hành công đoàn các cấp có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:

- Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động thuộc đối tượng, phạm vi theo phân cấp:

Ban chấp hành công đoàn các cấp có trách nhiệm đại diện và bảo vệ quyền lợi của đoàn viên và người lao động, đảm bảo họ được hưởng các quyền lợi hợp pháp và chính đáng.

- Tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội công đoàn cùng cấp:

Thực hiện các nghị quyết được đề ra trong các đại hội công đoàn cấp tương ứng để đảm bảo các mục tiêu và phương hướng hoạt động của công đoàn.

- Thực hiện chủ trương, nghị quyết, quy định của Đảng và công đoàn cấp trên:

Tuân thủ và triển khai các chủ trương, nghị quyết, và quy định do Đảng và công đoàn cấp trên đề ra.

- Chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn hoạt động đối với công đoàn cấp dưới:

Ban chấp hành có trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra và hướng dẫn hoạt động của các công đoàn cấp dưới, đảm bảo hoạt động theo đúng quy định và hướng dẫn của công đoàn cấp trên.

- Quyết định thành lập, sáp nhập, chia tách, hợp nhất, giải thể, nâng cấp, hạ cấp công đoàn cấp dưới, công nhận ban chấp hành công đoàn cấp dưới:

Ban chấp hành có thẩm quyền ra các quyết định liên quan đến tổ chức và cấu trúc của các công đoàn cấp dưới, bao gồm việc thành lập, sáp nhập, chia tách, hợp nhất, giải thể, nâng cấp hoặc hạ cấp công đoàn cấp dưới, cũng như công nhận ban chấp hành của các công đoàn này.

- Bầu Đoàn Chủ tịch (đối với Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn), bầu ban thường vụ (đối với ban chấp hành công đoàn có từ 09 ủy viên trở lên); bầu các chức danh trong ban chấp hành, ủy ban kiểm tra và chủ nhiệm ủy ban kiểm tra công đoàn cùng cấp: Thực hiện bầu cử các vị trí chủ chốt trong ban chấp hành và ủy ban kiểm tra theo quy định.

- Đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho cán bộ công đoàn hoạt động; hướng dẫn, giúp đỡ, bảo vệ cán bộ công đoàn khi bị xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng; ban chấp hành công đoàn cấp trên đại diện, hỗ trợ, giúp đỡ ban chấp hành công đoàn cơ sở thương lượng tập thể, thực hiện quyền tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định của pháp luật: Đảm bảo việc đào tạo, bồi dưỡng, và bảo vệ cán bộ công đoàn, đồng thời hỗ trợ ban chấp hành công đoàn cơ sở trong việc thương lượng tập thể và lãnh đạo đình công khi cần thiết.

- Tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn của cán bộ, đoàn viên công đoàn tại các hội nghị của ban chấp hành: Tổ chức các phiên chất vấn và trả lời chất vấn của cán bộ và đoàn viên công đoàn để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động của ban chấp hành.

- Định kỳ báo cáo tình hình tổ chức, hoạt động công đoàn cùng cấp với cấp ủy đảng đồng cấp (nếu có), với công đoàn cấp trên và thông báo cho công đoàn cấp dưới: Thực hiện báo cáo định kỳ về tình hình tổ chức và hoạt động của công đoàn cho cấp ủy đảng đồng cấp, công đoàn cấp trên và thông báo cho công đoàn cấp dưới.

- Quản lý tài chính, tài sản và hoạt động kinh tế công đoàn theo quy định của Nhà nước: Quản lý tài chính, tài sản và các hoạt động kinh tế của công đoàn theo quy định của Nhà nước.

Căn cứ theo khoản 3 Điều 14 Điều lệ Công đoàn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020 quy định về trình tự, thủ tục thành lập và giải thể công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở như sau:

- Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở không đủ điều kiện tồn tại và hoạt động thì công đoàn cấp trên trực tiếp xem xét quyết định giải thể, chấm dứt hoạt động: Nếu công đoàn cơ sở hoặc nghiệp đoàn cơ sở không đủ điều kiện để tiếp tục tồn tại và hoạt động, công đoàn cấp trên trực tiếp sẽ xem xét và quyết định giải thể hoặc chấm dứt hoạt động của công đoàn đó.

- Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn hướng dẫn chi tiết Điều này: Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về trình tự và thủ tục liên quan đến việc thành lập và giải thể công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở.

Như vậy, doanh nghiệp không thể tự giải thể công đoàn cơ sở mà phải do công đoàn cấp trên trực tiếp xem xét và quyết định giải thể. Việc này nhằm đảm bảo rằng quá trình giải thể diễn ra đúng quy định và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đoàn viên công đoàn và người lao động trong đơn vị.

 

2. Quy trình giải thể công đoàn cơ sở:

- Lập dự thảo quyết định giải thể

Công đoàn cơ sở tiến hành lập dự thảo quyết định giải thể. Trong dự thảo, cần nêu rõ lý do giải thể, phương án giải quyết các vấn đề liên quan như tài sản, tài chính, và quyền lợi của đoàn viên công đoàn.

- Trình dự thảo lên Ban chấp hành công đoàn cấp trên trực tiếp

Sau khi hoàn thiện dự thảo quyết định giải thể, công đoàn cơ sở trình bản dự thảo này lên Ban chấp hành công đoàn cấp trên trực tiếp để xem xét và quyết định.

- Thông báo và giải thích về việc giải thể

Ban chấp hành công đoàn cấp trên trực tiếp tổ chức hội nghị với cán bộ, đoàn viên công đoàn, và người lao động trong đơn vị để thông báo và giải thích về việc giải thể công đoàn cơ sở. Mục đích của hội nghị này là để đảm bảo mọi người hiểu rõ lý do và quá trình giải thể, cũng như các biện pháp đảm bảo quyền lợi của đoàn viên và người lao động.

- Thanh lý tài sản và bàn giao hồ sơ

+ Lập biên bản thanh lý tài sản: Công đoàn cơ sở tiến hành kiểm kê, đánh giá và lập biên bản thanh lý tài sản.

+ Bàn giao tài sản, sổ sách, giấy tờ: Sau khi thanh lý tài sản, công đoàn cơ sở bàn giao tài sản còn lại, cùng với sổ sách, giấy tờ và các tài liệu liên quan, cho công đoàn cấp trên trực tiếp.

- Báo cáo kết quả giải thể

+ Báo cáo lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp báo cáo kết quả giải thể công đoàn cơ sở cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

+ Nội dung báo cáo: Báo cáo cần chi tiết về quá trình giải thể, kết quả thanh lý tài sản, và các biện pháp đảm bảo quyền lợi cho đoàn viên công đoàn và người lao động.

Quy trình giải thể công đoàn cơ sở được thực hiện một cách cẩn trọng và minh bạch, đảm bảo thông tin được truyền đạt rõ ràng đến tất cả các bên liên quan và quyền lợi của đoàn viên công đoàn cũng như người lao động được bảo vệ tối đa. Việc lập biên bản thanh lý tài sản và bàn giao tài sản, sổ sách, giấy tờ là những bước quan trọng để đảm bảo tài sản của công đoàn được quản lý và sử dụng một cách hợp lý sau khi công đoàn cơ sở giải thể.

 

3. Lưu ý:

- Tuân thủ quy định pháp luật và Điều lệ Công đoàn Việt Nam:

Việc giải thể công đoàn cơ sở phải được tiến hành theo đúng quy trình, quy định của pháp luật và Điều lệ Công đoàn Việt Nam. Điều này bao gồm việc xác định rõ lý do, tổ chức các cuộc họp cần thiết và ra quyết định giải thể đúng thẩm quyền.

- Đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng của cán bộ, đoàn viên công đoàn và người lao động:

+ Trong quá trình giải thể, cần chú trọng bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của các cán bộ, đoàn viên công đoàn và người lao động trong đơn vị. Điều này bao gồm các quyền lợi về tài chính, chế độ bảo hiểm, chế độ trợ cấp và các quyền lợi khác mà họ được hưởng theo quy định.

+ Thông báo kịp thời và rõ ràng về quyết định giải thể để các cán bộ, đoàn viên và người lao động có đủ thông tin và thời gian chuẩn bị.

+ Cung cấp hỗ trợ, tư vấn và giải đáp các thắc mắc liên quan đến quyền lợi của họ trong quá trình giải thể.

- Thực hiện các thủ tục cần thiết:

+ Phải thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính và pháp lý liên quan đến việc giải thể, bao gồm việc nộp hồ sơ, thông báo cho các cơ quan chức năng và xử lý các tài sản, tài chính của công đoàn cơ sở theo quy định.

+ Đảm bảo các tài liệu, hồ sơ liên quan đến hoạt động của công đoàn cơ sở được lưu trữ và quản lý đúng quy định.

- Báo cáo và giám sát:

+ Cần có sự giám sát của công đoàn cấp trên và báo cáo đầy đủ về quá trình và kết quả giải thể. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong việc giải thể công đoàn cơ sở.

+ Định kỳ báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện việc giải thể cho công đoàn cấp trên để có sự hỗ trợ và điều chỉnh kịp thời nếu cần thiết.

Những lưu ý này giúp đảm bảo quá trình giải thể công đoàn cơ sở diễn ra một cách hợp pháp, minh bạch và đảm bảo quyền lợi chính đáng của tất cả các bên liên quan.

 

Quý khách xem thêm bài viết sau: Quyết toán thuế thu nhập cá nhân khi công ty giải thể ?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.