Mục lục bài viết

1. Cơ sở pháp lý quy định về lương hưu

- Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 số 58/2014/QH13 do Quốc hội ban hành ngày 20/11/2014

- Nghị định 115/2015/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 11/11/2015 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

- Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH do Bộ Lao động - Thương binh và xã hội ban hành ngày 29/12/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

- Nghị định 75/2024/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/6/2024 điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng.

- Quyết định 41/2009/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16/3/2009 về việc chuyển bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An sang bảo hiểm xã hội tự nguyện.

- Nghị định 33/2023/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 10/6/2023 quyd dịnh về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyển trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố.

- Quyết định 91/2000/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 04/8/2000 về việc trợ cấp cho những người đã hết tuổi lap động tại thời điểm nhừng hưởng trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.

- Quyết định 613/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 23/5/2008 về việc tặng thưởng bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.

- Quyết định 142/2008/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 27/10/2008 về việc thực hiện chế độ đối với quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước có dưới 20 năm công tác trong quân đội đã phục viên, xuất ngũ về địa phương.

- Quyết định 38/2010/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 06/5/2010 về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 142/2008/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 27/10/2008 về việc thực hiện chế độ đối với quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước có dưới 20 năm công tác trong quân đội đã phục viên, xuất ngũ về địa phương.

- Quyết định 53/2010/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 20/8/2010 quy định về chế độ đối với cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu có dưới 20 năm công tác trong công an nhân dân đã thôi việc, xuất ngũ về địa phương.

 

2. Công thức tính lương hưu chung

Theo quy định tại Điều 7 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP, việc tính toán mức lương hưu cho người nghỉ hưu tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được thực hiện theo công thức chi tiết sau đây:

- Mức lương hưu hàng tháng được tính bằng cách nhân tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Cụ thể:

Mức lương hưu hàng tháng = Tỷ lệ (%) hưởng lương hưu hằng tháng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

- Tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng của người lao động phụ thuộc vào số năm đóng BHXH và thời điểm nghỉ hưu, được quy định cụ thể như sau:

+ Từ ngày 01/01/2016 đến trước ngày 01/01/2018:

  • Tỷ lệ cơ bản: 45% sau 15 năm đóng BHXH.
  • Đối với mỗi năm đóng BHXH thêm sau 15 năm, tỷ lệ lương hưu sẽ tăng thêm: 2% đối với nam; 3% đối với nữ

+ Từ ngày 01/01/2018 trở đi:

  • Tỷ lệ cơ bản: 45% với thời gian đóng BHXH tối thiểu: 15 năm đối với lao động nữ; 16 năm nếu nghỉ hưu trong năm 2018; 17 năm nếu nghỉ hưu trong năm 2019; 18 năm nếu nghỉ hưu trong năm 2020; 19 năm nếu nghỉ hưu trong năm 2021; 20 năm nếu nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi.
  • Đối với mỗi năm đóng BHXH thêm sau thời gian tối thiểu, tỷ lệ lương hưu sẽ tăng thêm 2%.

- Lưu ý quan trọng:

+ Tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa là 75%.

+ Khi tính tỷ lệ hưởng lương hưu, nếu có thời gian đóng BHXH không tròn năm thì:

  • Từ 01 tháng đến 06 tháng được tính là nửa năm.
  • Từ 07 tháng đến 11 tháng được tính là một năm.

+ Trong trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ giảm 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định.

Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu được quy định chi tiết tại Điều 9 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP. Đây là cơ sở để tính toán chính xác mức lương hưu hàng tháng dựa trên thu nhập và thời gian tham gia BHXH của người lao động.

 

3. Cách tính lương hưu sau khi tăng

Theo quy định tại Điều 2 của Nghị định 75/2024/NĐ-CP, kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các trợ cấp hàng tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 15% so với mức hưởng của tháng 6 năm 2024. Sự điều chỉnh này áp dụng cho các đối tượng sau đây:

- Cán bộ, công chức, công nhân, viên chức và người lao động:

+ Bao gồm cả những người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và những người nghỉ hưu từ quỹ bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An theo Quyết định 41/2009/QĐ-TTg.

+ Các quân nhân, công an nhân dân và những người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hàng tháng.

- Cán bộ xã, phường, thị trấn: Theo các quy định tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, Nghị định 92/2009/NĐ-CP, Nghị định 34/2019/NĐ-CP, Nghị định 121/2003/NĐ-CP và Nghị định 09/1998/NĐ-CP.

- Người hưởng trợ cấp mất sức lao động: Những người đang nhận trợ cấp hàng tháng theo các quy định của pháp luật hiện hành; người hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 91/2000/QĐ-TTg, Quyết định 613/QĐ-TTg năm 2008; công nhân cao su đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 206-CP năm 1979.

- Cán bộ xã, phường, thị trấn: Những người hưởng trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 130-CP năm 1975 và Quyết định 111-HĐBT năm 1981.

- Quân nhân: Những người đang hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 142/2008/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định 38/2010/QĐ-TTg).

- Công an nhân dân: Những người đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 53/2010/QĐ-TTg.

- Quân nhân, công an nhân dân, và người làm công tác cơ yếu: Những người hưởng lương như đối với quân nhân và công an nhân dân theo Quyết định 62/2011/QĐ-TTg.

- Người hưởng trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp hàng tháng.

- Người hưởng trợ cấp tuất hàng tháng trước ngày 01 tháng 01 năm 1995.

- Mức lương hưu từ tháng 7 năm 2024 sẽ được tính theo công thức: Mức lương hưu từ tháng 7/2024 = Mức lương hưu hằng tháng của tháng 6/2024 x 1,15

- Theo Điều 7 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Điều 56 của Luật Bảo hiểm xã hội, mức lương hưu hàng tháng được tính bằng công thức: Mức lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ (%) hưởng lương hưu hằng tháng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Đối với các đối tượng nêu trên và những người nghỉ hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, hoặc trợ cấp hàng tháng trước năm 1995, nếu mức lương hưu hoặc trợ cấp hàng tháng sau khi tăng 15% vẫn dưới 3.500.000 đồng/tháng, sẽ được điều chỉnh thêm như sau:

- Tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng cho những người có mức hưởng dưới 3.200.000 đồng/người/tháng.

- Tăng lên mức 3.500.000 đồng/người/tháng cho những người có mức hưởng từ 3.200.000 đồng/người/tháng đến dưới 3.500.000 đồng/người/tháng.

 

4. Các trường hợp đặc biệt

Khi người lao động (NLĐ) nghỉ hưu, chế độ trợ cấp một lần là một khoản hỗ trợ tài chính quan trọng mà họ có thể nhận được, tùy thuộc vào hình thức tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) và số năm đóng BHXH. Dưới đây là quy định chi tiết về chế độ trợ cấp một lần đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc và người tham gia BHXH tự nguyện:

- Đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: Theo quy định tại Điều 58 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc, nếu thời gian đóng BHXH của họ vượt quá số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa là 75%, họ sẽ được hưởng trợ cấp một lần ngoài mức lương hưu hàng tháng. Cách tính trợ cấp một lần:

+ Mức trợ cấp một lần được tính dựa trên số năm đóng BHXH vượt quá số năm cần thiết để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu 75%.

+ Đối với mỗi năm đóng BHXH vượt mức này, trợ cấp một lần sẽ được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

- Đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện: Theo Điều 75 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người tham gia BHXH tự nguyện cũng có quyền hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, nếu thời gian đóng BHXH của họ vượt quá số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75%. Cách tính mức trợ cấp một lần:

+ Mức trợ cấp một lần được tính dựa trên số năm đóng BHXH vượt quá số năm cần thiết để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu 75%.

+ Đối với mỗi năm đóng BHXH vượt mức này, trợ cấp một lần sẽ được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Chế độ trợ cấp một lần khi nghỉ hưu không chỉ giúp hỗ trợ tài chính cho NLĐ trong thời gian nghỉ hưu mà còn thể hiện sự ghi nhận đối với thời gian và công sức mà họ đã đóng góp. Việc tính toán và xác định mức trợ cấp một lần dựa trên số năm đóng BHXH vượt mức quy định giúp đảm bảo công bằng và hỗ trợ kịp thời cho những người lao động đã cống hiến lâu dài cho công việc và hệ thống bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, có thể tham khảo:

Còn khúc mắc, liên hệ Luật sư tư vấn luật bảo hiểm xã hội miễn phí qua điện thoại: 1900.6162 để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.