1. Khái niệm tự doanh chứng khoán

Tự doanh trong lĩnh vực chứng khoán là một hoạt động kinh doanh phức tạp, mà các công ty chứng khoán tiến hành mua và bán các loại chứng khoán cho riêng mình, theo quy định tại Khoản 30, Điều 4 của Luật chứng khoán 2019. Trong bản chất, tự doanh là việc công ty chứng khoán tiến hành giao dịch chứng khoán với mục đích kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch giá trị hoặc thu nhập trên thị trường chứng khoán.

Hoạt động tự doanh trong lĩnh vực chứng khoán thường được thực hiện thông qua hai cơ chế chính: giao dịch trên sàn chứng khoán và thị trường ngoại vi (OTC - Over-The-Counter). Đây là một trong những nghiệp vụ quan trọng của các công ty chứng khoán, đòi hỏi sự chuyên môn cao và hiểu biết sâu rộng về thị trường, sản phẩm chứng khoán, và các yếu tố tác động đến thị trường.

Tự doanh chứng khoán là một trong những lĩnh vực cốt lõi của các công ty chứng khoán, nơi họ phải sử dụng sự chuyên môn cao cùng với hiểu biết sâu rộng về thị trường chứng khoán và các sản phẩm tài chính. Đặc điểm quan trọng của nghiệp vụ này được phản ánh qua một loạt các yếu tố:

Mang tính chuyên nghiệp cao:

Để tham gia vào hoạt động tự doanh chứng khoán, các công ty cần phải tích lũy và thấu hiểu một lượng kiến thức chuyên sâu về thị trường, từ các sản phẩm cơ bản như cổ phiếu, trái phiếu, đến các công cụ tài chính phức tạp như quỹ đầu tư và hợp đồng tương lai. Điều này đòi hỏi họ phải luôn cập nhật thông tin, phân tích dữ liệu và dự báo xu hướng thị trường để có thể đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Đa dạng hóa danh mục đầu tư:

Với nguồn vốn đầu tư đáng kể, các công ty chứng khoán có khả năng mở rộng phạm vi đầu tư của mình ra nhiều lĩnh vực khác nhau trong thị trường chứng khoán. Điều này giúp họ giảm thiểu rủi ro bằng cách phân bổ vốn vào nhiều loại tài sản khác nhau, từ cổ phiếu ổn định đến các sản phẩm có tiềm năng sinh lời cao hơn nhưng đi kèm với rủi ro tăng.

Rủi ro cao:

Tính đa dạng và sự linh hoạt trong danh mục đầu tư không hề loại trừ khỏi sự không chắc chắn và biến động của thị trường chứng khoán. Sự biến động này có thể dẫn đến thay đổi đột ngột trong giá cả và giá trị của các tài sản, ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận của công ty và giá trị tổng của danh mục đầu tư. Do đó, dù có kiến thức và kinh nghiệm, các công ty chứng khoán vẫn phải đối mặt với mức độ rủi ro cao khi thực hiện nghiệp vụ tự doanh.


2. Công ty chứng khoán có được tự doanh chứng khoán?

Theo quy định tại điểm b, khoản 1 của Điều 72 trong Luật Chứng khoán năm 2019, các công ty chứng khoán được phép thực hiện một hoặc nhiều trong các nghiệp vụ kinh doanh sau đây:

- Môi giới chứng khoán;

- Tự doanh chứng khoán;

- Bảo lãnh phát hành chứng khoán;

- Tư vấn đầu tư chứng khoán.

Tuy nhiên, để được phép thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, công ty chứng khoán phải đã được cấp phép thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng khoán. Điều này ám chỉ rằng tự doanh chứng khoán là một phần của phạm vi hoạt động của công ty chứng khoán sau khi họ đã nhận được sự chấp thuận để môi giới chứng khoán.

Hơn nữa, để được phép thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán, công ty chứng khoán cần được cấp phép thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán trước. Điều này chỉ ra rằng nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán là một phần của quyền hạn kinh doanh của công ty chứng khoán sau khi họ đã được phê duyệt để tự doanh chứng khoán.

Doanh nghiệp chứng khoán được phép tiến hành một hoặc một số hoặc tất cả các loại hoạt động kinh doanh sau đây sau khi được cấp phép:

- Giao dịch chứng khoán qua sàn;

- Tự mua bán chứng khoán;

- Bảo lãnh việc phát hành chứng khoán;

- Cung cấp tư vấn đầu tư chứng khoán.

Theo quy định, doanh nghiệp chứng khoán có thể tiến hành hoạt động tự mua bán chứng khoán và các hoạt động nêu trên.

Tuy nhiên, chỉ khi được cấp phép thực hiện hoạt động giao dịch chứng khoán qua sàn, doanh nghiệp chứng khoán mới có thể được phép tiến hành hoạt động tự mua bán chứng khoán.

 

3. Lợi ích và rủi ro của hoạt động tự doanh chứng khoán

Ưu điểm của việc đầu tư qua tự doanh chứng khoán:

- Chuyên môn hóa: Tự doanh chứng khoán tập trung các chuyên gia có kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng về thị trường chứng khoán và các loại hình đầu tư. Những chuyên gia này thường có cái nhìn tổng quan về các công ty, ngành nghề, và xu hướng thị trường, giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin và phân tích chính xác hơn.

- Dịch vụ chuyên nghiệp: Tự doanh chứng khoán cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp như tư vấn đầu tư cá nhân và quản lý danh mục đầu tư. Nhờ vào sự hỗ trợ này, nhà đầu tư có thể đưa ra các quyết định đầu tư có tính toán và hiệu quả hơn, đồng thời giảm thiểu rủi ro không cần thiết.

- Tiết kiệm thời gian: Đầu tư qua tự doanh chứng khoán giúp nhà đầu tư tiết kiệm thời gian và công sức mà họ phải bỏ ra để tìm hiểu và phân tích thị trường. Bằng cách tận dụng kinh nghiệm và chuyên môn của tự doanh, họ có thể tập trung vào việc quản lý tài sản cá nhân một cách hiệu quả hơn.

Rủi ro của việc đầu tư qua tự doanh chứng khoán:

- Rủi ro về mất mát vốn: Đầu tư qua tự doanh chứng khoán không đảm bảo rằng nhà đầu tư sẽ có lợi nhuận. Thậm chí, có thể xảy ra tình huống mất mát một phần hoặc toàn bộ số vốn đầu tư do biến động của thị trường.

- Khả năng xảy ra xung đột lợi ích: Tự doanh chứng khoán thường phải phục vụ nhiều khách hàng cùng một lúc. Điều này có thể dẫn đến xung đột lợi ích giữa các nhà đầu tư khi họ cạnh tranh để thu hút sự chú ý và dịch vụ của tự doanh.

- Chi phí đầu tư: Việc đầu tư qua tự doanh chứng khoán thường đi kèm với các khoản phí hoa hồng và chi phí khác như phí giao dịch và phí quản lý tài khoản. Những chi phí này có thể làm giảm lợi nhuận cuối cùng của nhà đầu tư.

- Thiếu quyền kiểm soát: Khi đầu tư qua tự doanh, nhà đầu tư không có quyền trực tiếp quản lý quá trình đầu tư. Thay vào đó, họ phải tin tưởng vào chuyên môn và tâm huyết của tự doanh chứng khoán, điều này có thể tạo ra một mức độ không chắc chắn về quản lý và hiệu quả của đầu tư.

 

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của tự doanh chứng khoán

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của việc tự doanh chứng khoán, bao gồm:

- Kiến thức và kinh nghiệm đầu tư: Đây là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hiệu quả của việc tự doanh chứng khoán. Việc có kiến thức sâu về thị trường chứng khoán, phân tích kỹ thuật và cơ bản, cùng với kinh nghiệm đầu tư, giúp đưa ra các quyết định đúng đắn và hiệu quả.

- Năng lực quản lý rủi ro: Tự doanh chứng khoán phải có khả năng quản lý rủi ro để giảm thiểu những rủi ro không cần thiết và tăng cường lợi nhuận, vì đầu tư chứng khoán luôn đi kèm với mức độ rủi ro nhất định.

- Nền tảng giao dịch: Việc sở hữu một nền tảng giao dịch được thiết kế tốt và có đầy đủ các tính năng là rất quan trọng. Nền tảng này cần có các công cụ phân tích kỹ thuật, báo cáo tài chính và tính năng đặt lệnh mua/bán linh hoạt để hỗ trợ tự doanh trong việc đưa ra các quyết định đầu tư chính xác và nhanh chóng.

- Môi trường kinh doanh: Các yếu tố liên quan đến môi trường kinh doanh cũng có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả của việc tự doanh chứng khoán, bao gồm tình hình kinh tế, chính sách tài khóa, thị trường chứng khoán và tâm lý nhà đầu tư.

- Yếu tố thị trường: Hiệu quả của tự doanh chứng khoán phụ thuộc rất nhiều vào tình hình thị trường và các yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội khác. Nếu thị trường không ổn định, tự doanh có thể gặp khó khăn trong việc đưa ra các quyết định đầu tư chính xác.

Bài viết liên quan: Tự doanh chứng khoán là gì? Đặc điểm nghiệp vụ tự doanh chứng khoán 

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!