1. Hướng dẫn mới về đánh giá cán bộ, công chức bị kỷ luật Đảng theo Nghị định 48/2023/NĐ-CP

Vào ngày 17/7/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 48/2023/NĐ-CP về việc sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 90/2020/NĐ-CP, ngày 13 tháng 8 năm 2020, liên quan đến việc đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức và viên chức. Theo Nghị định này, đã có các điểm quan trọng được thêm vào về việc đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức và viên chức bị kỷ luật. Ngoài ra, Nghị định cũng đã đề ra quy định về tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ và quản lý tài liệu liên quan đến đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức và viên chức. Nghị định này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2023.

Về việc đánh giá và xếp loại cán bộ, công chức và viên chức vi phạm kỷ luật, Nghị định số 48/2023/NĐ-CP đã quy định như sau: Cán bộ, công chức và viên chức nếu bị xử lý kỷ luật theo quy định của Đảng hoặc theo quy định hành chính trong năm đánh giá, họ sẽ được xếp loại chất lượng ở mức "không hoàn thành nhiệm vụ". Trong trường hợp họ vi phạm và hành vi vi phạm này chưa được xử lý kỷ luật bởi cơ quan có thẩm quyền, nhưng đã được sử dụng để đánh giá và xếp loại chất lượng trong năm đánh giá, thì quyết định xử lý kỷ luật (nếu có) sẽ không được tính để đánh giá và xếp loại chất lượng trong năm mà quyết định xử lý này được ban hành sau.

Trong trường hợp cán bộ, công chức và viên chức là đảng viên, họ đã bị xử lý kỷ luật bởi Đảng và bị xử lý kỷ luật hành chính về cùng một hành vi vi phạm nhưng các quyết định này không có hiệu lực trong năm đánh giá, thì chỉ có thể coi là căn cứ để xếp loại chất lượng trong một năm đánh giá.

Về tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ, Nghị định cũng quy định rằng cán bộ, công chức và viên chức có thể được xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" trong tổng số nhân sự tại cùng cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị, và đối với từng nhóm người có nhiệm vụ tương đồng, tỷ lệ đảng viên xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" phải tuân theo quy định của Đảng. Nếu cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị có thành tích xuất sắc, vượt qua kế hoạch công việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ khẩn cấp, đề xuất hoặc tổ chức thực hiện các biện pháp sáng tạo, đổi mới mang lại hiệu quả, cấp có thẩm quyền có quyền quyết định tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ "Hoàn thành xuất sắc" phù hợp với tình hình thực tế và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cán bộ, công chức và viên chức.

Nghị định số 48/2023/NĐ-CP sẽ có hiệu lực từ ngày 15/9/2023. Các trường hợp đã có kết quả xếp loại chất lượng trước khi Nghị định này có hiệu lực sẽ không được xem xét lại. Các trường hợp mà cấp có thẩm quyền đã xem xét và đánh giá chất lượng cán bộ, công chức và viên chức trước khi Nghị định này có hiệu lực sẽ tiếp tục tuân theo quy định của pháp luật tại thời điểm đó để thực hiện.

Căn cứ theo Nghị định số 48/2023/NĐ-CP, việc lưu trữ kết quả đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện qua hình thức điện tử, bao gồm các tài liệu sau đây:

- Biên bản cuộc họp nhận xét và đánh giá.

- Phiếu đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức.

- Nhận xét từ cấp ủy nơi công tác (nếu có).

- Kết luận và thông báo bằng văn bản về kết quả đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức từ cấp có thẩm quyền.

- Hồ sơ giải quyết kiến nghị liên quan đến kết quả đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức (nếu có).

- Các tài liệu khác có liên quan (nếu có).

Nghị định quy định rõ ràng rằng, ngoài việc lưu trữ thông qua hình thức điện tử, Phiếu đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức, cùng với Kết luận và thông báo bằng văn bản về kết quả đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức từ cấp có thẩm quyền cũng sẽ được lưu trữ qua hình thức văn bản trong hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức.

2. Ý nghĩa của hướng dẫn mới về đánh giá cán bộ, công chức bị kỷ luật Đảng

Thực tế cho thấy, trong quá trình thực hiện các quy định liên quan đến xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức và viên chức, tình hình tại các cấp bộ, ngành và địa phương đã phản ánh sự phức tạp, thiếu căn cứ pháp lý để giải quyết một số tình huống phát sinh trong công tác quản lý cán bộ. Các vấn đề này đã đặt ra nhu cầu cần sửa đổi một số điểm của các quy định để đảm bảo sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật, bao gồm việc thẩm quyền đánh giá và xếp loại, cũng như quy định về việc ban hành Quy chế đánh giá.

Với mục tiêu định hình kịp thời cơ cấu tổ chức, định hướng phát triển của Đảng và đồng thời giải quyết triệt để tình trạng không thống nhất giữa luật pháp của Nhà nước và quy định của Đảng, cùng với việc giải quyết các khó khăn, trở ngại xuất phát từ thực tế, việc ban hành Nghị định sửa đổi và bổ sung một số điểm tại Nghị định số 90 trở nên cực kỳ cần thiết. Điều này góp phần tăng cường hiệu quả, hiệu suất của công tác quản lý cán bộ, công chức và viên chức.

Với mục tiêu đảm bảo sự thống nhất và khớp hợp với các quy định của Đảng, Bộ Nội vụ đã tiến hành đánh giá và điều chỉnh Nghị định 90 để bổ sung nguyên tắc liên quan đến trường hợp cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, đồng thời xếp loại chất lượng là "không hoàn thành nhiệm vụ," thậm chí trong tình huống bị xử lý kỷ luật về hành vi không liên quan đến công việc chính (do không tuân thủ đường lối, nguyên tắc của Đảng và pháp luật Nhà nước). Cũng theo đúng với hướng dẫn tại khoản 4 Điều 12 Quy định số 132, Bộ Nội vụ đã bổ sung tỷ lệ xếp loại chất lượng "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" đối với cán bộ, công chức, viên chức, nhằm đảm bảo tính nhất quán với tỷ lệ xếp loại "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" đối với đảng viên, như được quy định tại khoản 1 Điều 12 Quy định số 132.

3. Quy định mới về ban hành Quy chế đánh giá phù hợp với đặc thù của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình

Nghị định 48/2023/NĐ-CP điểm ra, dựa theo quy định của cơ quan có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, viên chức về việc đánh giá và xếp loại chất lượng. Các cơ quan, tổ chức, và đơn vị sử dụng cán bộ, công chức, viên chức sẽ phải phát hành Quy chế đánh giá phù hợp với bản chất của mình.

Nội dung của Quy chế cần phải xác định cụ thể về sản phẩm liên quan đến từng vị trí công việc, tiêu chí để đánh giá chất lượng và hiệu quả công việc, cũng như thời điểm đánh giá theo chu kỳ quý, tháng hoặc tuần (nếu có). Quy chế cũng cần phải cung cấp căn cứ để tính toán tỷ lệ % mức độ hoàn thành nhiệm vụ, và các tiêu chí thành phần để đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức. Trong đó, việc tính toán tỷ lệ khối lượng công việc thực hiện bởi cán bộ, công chức, viên chức so với tổng khối lượng công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị cần được tính đến. Hơn nữa, việc sử dụng công nghệ thông tin để thực hiện quá trình đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức cũng được khuyến khích, đảm bảo tuân thủ các quy định tại Nghị định này.

Quá trình đánh giá và xếp loại chất lượng đối với những người làm việc trong tổ chức cơ yếu phải tuân theo quy định của pháp luật về cơ yếu, và phải tuân theo nguyên tắc đánh giá và xếp loại cán bộ tại cấp có thẩm quyền mà không vi phạm điều này.