1. Khái niệm đất cấp trước năm 1993. Ý nghĩa và một số bất cập của quy định đất cấp trước 1993 phải nộp thuế hay không?
Theo quy định của pháp luật, đất cấp trước năm 1993 là đất được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất ở, đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp trước ngày 15 tháng 10 năm 1993.
Quy định về thuế đối với đất cấp trước năm 1993 có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với những người đã sử dụng đất ổn định, lâu dài trước ngày 15 tháng 10 năm 1993. Quy định này cũng góp phần đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi cho học trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình đối với đất đai. Cụ thể, ý nghĩa của quy định này bao gồm:
- Thể hiện sự công bằng của pháp luật: Quy định này thể hiện sự công bằng của pháp luật đối với những người đã sử dụng đất ổn định, lâu dài trước ngày 15 tháng 10 năm 1993. Những người này đã thực hiện các nghĩa vụ của người sử dụng đất trong thời gian dài, nên học có quyền được hưởng các lợi ích tương ứng.
- Góp phần ổn định trật tự sử dụng đất: Quy định này góp phần ổn định trật tự sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý đất đai. Những người dử dụng đất có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài, nên học sẽ có trách nhiệm hơn trong việc sử dụng đất.
- Tạo điều kiện cho người sử dụng đất thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình: Quy định này tạo điều kiện cho người sử dụng đất có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình đối với đất đai, như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất,...
Tuy nhiên, quy định này cũng có thể dẫn đến một số bất cập như:
- Khó xác định nguồn gốc sử dụng đất: Việc xác định nguồn gốc sử dụng đất có thể gặp khó khăn trong trường hợp người sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận.
- Có thể gây thất thu ngân sách nhà nước: Trong trường hợp đất cấp trước năm 1993, có nguồn gốc sử dụng không ổn định, không lâu dài nhưng được xác định là có nguồn gốc sử dụng ổn đinh, lâu dài thì có thể gây thất thu ngân sách nhà nước.
2. Quy định về thuế đất đối với đất cấp trước năm 1993.
Theo Luật Đất đai năm 2013; Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hiện hành, đất cấp trước năm 1993 được chia thành 02 trường hợp sau:
Trường hợp thứ nhất: Đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài thì không phải nộp tiền sử dụng đất khi được cấp Giấy chứng nhận.
Đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài là đất được sử dụng liên tục từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 cho một mục đích nhất định và không có tranh chấp.
Để xác định đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài hay không, cần căn cứ vào các yếu tố sau:
- Giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất. Căn cứ vào các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất sau:
+ Giấy tờ về quyền sử dụng đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai trước ngày 01 tháng 07 năm 2014;
+ Giấy tờ về quyền sử dụng đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai sau ngày 01 tháng 07 năm 2014;
+ Giấy tờ về quyền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ;
+ Giấy tờ về quyền sử dụng đất do người sử dụng đất tự lập nhưng có xác nhận của Uỷ ban nhân dân cấp xã, Uỷ ban nhân dân cấp huyện hoặc cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cấp huyện;
+ Giấy tờ về quyền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền xác nhận về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất.
- Tình trạng sử dụng đất thực tế. Căn cứ vào tình trạng sử dụng đất thực tế tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận, cụ thể:
+ Đất đã được sử dụng ổn định và lâu dài từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 và không có tranh chấp.
+ Đất đã được sử dụng ổn định và lâu dài từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 nhưng sau đó đã bị thu hồi, giải tỏa, chuyển mục đích sử dụng đất và được cấp Giấy chứng nhận mới sau ngày 15 tháng 10 năm 1993.
- Kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp không có giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật, thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào kết luận của cơ quan có thẩm quyền xác định nguồn gốc sử dụng đất.
Trường hợp thứ hai: Đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng không ổn định, không lâu dài thì phải nộp tiền sử dụng đất khi được cấp Giấy chứng nhận.
Đất cấp trước 1993 có nguồn gốc sử dụng không ổn định, không lâu dài là đất được sử dụng không liên tục từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 cho một mục đích nhất định hoặc không có mục đích sử dụng cụ thể, hoặc đất được sử dụng nhưng có tranh chấp.
Đối với trường hợp đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng không ổn đinh, không lâu dài thì người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất khi được cấp Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất.
Như vậy, để xác định đất cấp trước 1993 có phải mất thuế hay không, cần căn cứ vào nguồn gốc sử dụng đất. Nếu đất có nguồn gốc sử dụng ổn định, lâu dài thì không phải nộp tiền sử dụng đất, còn nếu đất có nguồn gốc sử dụng không ổn định, không lâu dài thì phải nộp tiền sử dụng đất.
3. Cách xác định nguồn gốc sử dụng đất.
Cách xác định nguồn gốc sử dụng đất được quy định tại Điều 18, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. Để xác định nguồn gốc sử dụng đất, cần căn cứ vào các yếu tố sau:
- Giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất.
Giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất là căn cứ quan trọng để xác định nguồn gốc sử dụng đất. Các loại giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất được sử dụng để xác định nguồn gốc sử dụng đất (các loại giấy tờ đã nêu ở phía trên). Theo quy định của pháp luật, các loại giấy tờ này phải có đầy đủ các thông tin sau:
+ Tên và địa chỉ của người sử dụng đất;
+ Nguồn gốc sử dụng đất;
+ Mục đích sử dụng đất;
+ Thời hạn sử dụng đất (nếu có);
+ Số hiệu, diện tích thửa đất.
Trường hợp không có giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật, thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào kết luận của cơ quan có thẩm quyền xác định nguồn gốc sử dụng đất.
- Tình trạng sử dụng đất thực tế.
Tình trạng sử dụng đất thực tế cũng là một căn cứ quan trọng để xác định nguồn gốc sử dụng đất. Tình trạng sử dụng đất thực tế được xác định dựa trên các yếu tố sau:
+ Mục đích sử dụng đất;
+ Thời gian sử dụng đất;
+ Tình trạng tranh chấp về quyền sử dụng đất.
Theo quy định của pháp luật, đất cấp trước năm 1993 có nguồn gốc sử dụng ổn định, lại dài là đất được sử dụng liên tục từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 cho một mục đích nhất định và không có tranh chấp.
Ngược lại, đất cấp trước 1993 có nguồn gốc sử dụng không ổn định, không lâu dài là đất được sử dụng không liên tục từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 cho một mục đích nhất định hoặc không có mục đích sử dụng cụ thể, hoặc đất được sử dụng nhưng có tranh chấp.
- Kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp không có giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ, tài liệu về quyền sử dụng đất không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật, thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào kết luận của cơ quan có thẩm quyền xác định nguồn gốc sử dụng đất.
Cơ quan có thẩm quyền xác định nguồn gốc sử dụng đất là Uỷ ban nhân dân cấp huyện nơi có đất.
Xem thêm: Đất sử dụng hợp pháp trước năm 1993 có được sổ đỏ không?
Nếu có thắc mắc pháp lý xin vui lòng liên hệ hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp thắc mắc. Trân trọng./.
