Đề xuất áp dụng bảo hiểm xã hội bắt buộc với người bán hàng online?

1. Quy định như nào về đề xuất áp dụng bảo hiểm bắt buộc với người bán hàng online? 

Hội nghị Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 5, nhiệm kỳ khóa XV vừa qua đã chứng kiến một cuộc thảo luận sôi nổi về các điều khoản quan trọng của dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), đặc biệt là về việc bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tại kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khóa XV, được tổ chức tại Hà Nội, các đại biểu đã cùng nhau đánh giá và tranh luận về những điểm mấu chốt của dự thảo luật này.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm và đặt ra ý kiến đa chiều là về việc quy định về bảo hiểm xã hội bắt buộc. Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã phát biểu về việc dự thảo luật quy định giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyền quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các đối tượng khác, nhất là những người có thu nhập ổn định thường xuyên. Ông cho rằng điều này không phù hợp, vì đây là thẩm quyền quản lý nhà nước của Chính phủ.

Thực tế đã chứng minh rằng các nhóm lao động công nghệ như Grap, Shipper, và các nhóm bán hàng online khác thường có thu nhập ổn định, thậm chí cao hơn nhiều so với nhóm lao động phổ thông. Tuy nhiên, mặc dù có số lượng lao động lớn và thu nhập ổn định, nhóm này vẫn chưa được Chính phủ quan tâm đến vấn đề bảo hiểm xã hội bắt buộc một cách đúng đắn và kịp thời.

Với những nhận định này, đề xuất được đưa ra tại Hội nghị là cần phải quy định ngay trong dự thảo luật các điều khoản chi tiết, có lộ trình cụ thể và áp dụng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các nhóm lao động công nghệ như Grap, Shipper vào năm 2026. Giúp đảm bảo quyền lợi và bảo vệ cho nhóm lao động này, đồng thời tạo ra sự cân đối và công bằng trong hệ thống bảo hiểm xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, việc thực hiện dự thảo luật này không chỉ dừng lại ở việc lập ra các điều khoản trên giấy mà còn đòi hỏi sự thực thi mạnh mẽ và hiệu quả từ phía các cơ quan chức năng. Cần phải có các biện pháp cụ thể và kế hoạch hành động chặt chẽ để đảm bảo rằng những quy định mới được thực thi một cách công bằng và nhất quán trên toàn quốc.

Ngoài ra, việc xây dựng một hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả cũng là một yếu tố không thể thiếu để đảm bảo rằng các quy định về bảo hiểm xã hội bắt buộc được thực hiện đúng đắn và không có sự lạm dụng từ bất kỳ bên nào. Đồng nghĩa với việc tăng cường năng lực kiểm tra và xử lý vi phạm từ phía các cơ quan quản lý.

Việc thảo luận và đề xuất những điều chỉnh cụ thể trong dự thảo luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội khóa XV đã một lần nữa làm nổi bật tinh thần chủ động và tích cực của Quốc hội trong việc đáp ứng các yêu cầu thực tiễn của xã hội và bảo vệ quyền lợi của người lao động, đặc biệt là nhóm lao động công nghệ đang ngày càng chiếm ưu thế trong nền kinh tế hiện đại.

2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc năm 2024 có những ai?

Theo quy định tại Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm một loạt các đối tượng, mỗi đối tượng đều có những điểm đặc trưng riêng, đều đóng góp vào việc đảm bảo an sinh xã hội cho toàn xã hội. Một cách tổng quát, các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được phân loại như sau:

Trước hết, đó là nhóm người lao động, bao gồm những người làm việc dưới các hình thức hợp đồng lao động như hợp đồng không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn từ 01 tháng đến dưới 12 tháng, cũng như người làm việc theo hợp đồng mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn. Nhấn mạnh việc bảo vệ quyền lợi và đảm bảo an sinh cho người lao động, bất kể hình thức làm việc hay thời gian làm việc của họ.

Tiếp theo là các cán bộ, công chức, viên chức, những người đang làm việc trong các tổ chức cơ yếu như quân đội, công an, cũng như những người làm công tác cơ yếu khác trong các tổ chức này. Thể hiện sự quan tâm của pháp luật đến người lao động trong lĩnh vực công vụ, đảm bảo họ có một mức sống ổn định và an toàn khi đã cống hiến cho cộng đồng.

Không chỉ dừng lại ở đó, mà còn có các đối tượng như sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan công an, cũng như hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội và công an phục vụ có thời hạn. Làm nổi bật vai trò của những người làm công việc với tính chất đặc biệt, như bảo vệ an ninh quốc gia, và cần phải được đảm bảo quyền lợi và phúc lợi xã hội.

Ngoài ra, cũng có các đối tượng như người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương, và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, phường, thị trấn. Phản ánh cam kết của pháp luật đối với việc đảm bảo an sinh xã hội cho mọi tầng lớp trong xã hội, kể cả những người có vai trò quản lý và những người tham gia vào các hoạt động xã hội cơ bản.

Nhóm người lao động là công dân nước ngoài đến làm việc tại Việt Nam. Các cá nhân này, sau khi được cấp giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, cũng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ. Phản ánh cam kết của Việt Nam trong việc đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội không chỉ cho người lao động nội địa mà còn cả cho những người lao động nước ngoài đang làm việc tại đất nước này.

Tiếp theo là nhóm người sử dụng lao động, bao gồm một loạt các cơ quan, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm đảm bảo việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho nhân viên của mình. Các đối tượng này bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, cũng như tổ chức chính trị, xã hội, tổ chức nước ngoài và quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể và cá nhân có thuê mướn lao động theo hợp đồng lao động. Nhấn mạnh trách nhiệm xã hội và pháp lý của các tổ chức và cá nhân trong việc bảo vệ quyền lợi và an sinh của người lao động, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và phát triển.

Cuối cùng, không thể không nhắc đến nhóm cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội. Đây là những đối tượng có vai trò trong quản lý, giám sát và hỗ trợ thực thi các chính sách và quy định về bảo hiểm xã hội. Các tổ chức này có nhiệm vụ đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quản lý và sử dụng các quỹ bảo hiểm xã hội, từ đó đảm bảo rằng người lao động và người sử dụng lao động đều nhận được những quyền lợi mà họ đáng có.

Tóm lại, việc quy định các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 không chỉ là việc hình thành một hệ thống bảo hiểm xã hội toàn diện mà còn là cam kết của pháp luật về việc đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội cho toàn bộ các thành viên trong xã hội, từ người lao động đến những người có vai trò quản lý và định hình xã hội.

3. Quy định như nào về mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc năm 2024?

Bảo hiểm xã hội bắt buộc là một trong những cơ chế quan trọng nhất của hệ thống an sinh xã hội, nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động và người sử dụng lao động trong quá trình làm việc và sau này khi gặp phải các rủi ro về sức khỏe, tai nạn lao động, thai sản, hưu trí hoặc tử vong. Được quy định rõ ràng tại Điều 3 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, là sự cam kết của Nhà nước trong việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện và bền vững.

Theo quy định của pháp luật, việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được chia thành các khoản đóng khác nhau cho người sử dụng lao động và người lao động. Đối với người sử dụng lao động, mức đóng bảo hiểm xã hội bao gồm 17% của tổng thu nhập, trong đó 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Ngoài ra, họ cũng phải đóng cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp 1%, quỹ bảo hiểm y tế 3%, và quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp 0,5%. Trong khi đó, người lao động Việt Nam sẽ phải đóng 8% vào quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc, 1,5% vào quỹ bảo hiểm y tế, và 1% vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Những mức đóng bảo hiểm xã hội và các khoản phí liên quan được xác định cụ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng, cũng như phản ánh mức độ quan tâm của Nhà nước đối với việc bảo vệ quyền lợi và an sinh xã hội cho người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, việc thực hiện các mức đóng này cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thu nhập, ngành nghề, và điều kiện lao động cụ thể của mỗi cá nhân và doanh nghiệp.

Đáng lưu ý, với sự thay đổi trong chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, từ 01/7/2024, lương cơ sở sẽ không còn được sử dụng nữa. Có thể dẫn đến sự điều chỉnh trong mức đóng bảo hiểm xã hội trong tương lai. Vì vậy, cần phải có sự theo dõi và điều chỉnh liên tục từ phía cơ quan quản lý và người tham gia để đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả của hệ thống bảo hiểm xã hội.

Tóm lại, việc quy định và thực hiện các mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là một phần quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, đồng thời cũng là biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi và an sinh cho người lao động và người sử dụng lao động. Việc đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong việc đóng bảo hiểm là điều cần thiết để xây dựng một xã hội phát triển và bền vững.

Xem thêm: Các loại bảo hiểm bắt buộc theo quy định pháp luật Việt Nam

Liên hệ qua 1900.6162 hoặc qua lienhe@luatminhkhue.vn