1. Bãi bỏ văn bản của UBND TPHCM về chính sách hỗ trợ tạm cư cho người chờ tái định cư

Ngày 17/01/2023, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra Quyết định số 06/2023/QĐ-UBND, chấm dứt hiệu lực của Quyết định 10/2020/QĐ-UBND, liên quan đến việc hỗ trợ chi phí thuê nhà tạm cư cho hộ gia đình và cá nhân trong thời gian chờ bố trí nhà ở, đất ở tái định cư trên địa bàn thành phố. Đồng thời, Quyết định này cũng bãi bỏ Quyết định 18/2022/QĐ-UBND.

Quyết định mới này, được UBND TPHCM thông báo, sẽ có hiệu lực từ ngày 28/02/2023. Điều này có nghĩa là, kể từ ngày đó, chính sách hỗ trợ tạm cư cho nhóm người đang chờ tái định cư của thành phố sẽ không còn có hiệu lực nữa.

Lý do chính cho quyết định này được giải thích dựa trên phân tích của các sở ngành, đặt nền tảng trên Luật Đất đai 2013, Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Nghị định 101/2015/NĐ-CP. Theo UBND TP.HCM, Quyết định 10/2020/QĐ-UBND, được điều chỉnh và bổ sung tại Quyết định 18/2022/QĐ-UBND, đã áp dụng chính sách về hỗ trợ chi phí thuê nhà tạm cư cho người dân trong thời gian chờ bố trí tái định cư.

Tuy nhiên, theo Kết luận kiểm tra của Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật thuộc Bộ Tư pháp, UBND TPHCM đã vi phạm quy định về thẩm quyền khi ban hành văn bản này, cụ thể là không trình Hội đồng Nhân dân Thành phố. Do đó, để đảm bảo tính pháp lý và thực hiện đúng quy định của pháp luật, UBND TPHCM đã quyết định bãi bỏ hoàn toàn Quyết định 10/2020/QĐ-UBND và Quyết định 18/2022/QĐ-UBND.

2. Đề xuất chính sách hỗ trợ tạm cư với người chờ tái định cư TPHCM

Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra đề xuất cho Ủy ban Nhân dân Thành phố xây dựng Nghị quyết mới, chi tiết hóa mức hỗ trợ chi phí thuê nhà ở tạm cư theo từng khu vực, nhằm đảm bảo sự công bằng và linh hoạt. Theo đề xuất này, các quận và huyện trên địa bàn thành phố sẽ được phân loại thành 4 khu vực với mức hỗ trợ cụ thể như sau:

Khu vực 1 (quận 1, 3, 5):

- Hỗ trợ 8.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống.

- Hỗ trợ 2.000.000 đồng/người/tháng, nhưng tổng mức không quá 24.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên.

Khu vực 2 (quận 4, 6, 10, 11, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Gò Vấp):

- Hỗ trợ 7.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống.

- Hỗ trợ 1.750.000 đồng/người/tháng, nhưng tổng mức hỗ trợ không quá 21.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên.

Khu vực 3 (TP. Thủ Đức và các quận 7, 8, 12, Bình Tân, Tân Phú):

- Hỗ trợ 6.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống.

- Hỗ trợ 1.500.000 đồng/người/tháng, nhưng tổng mức hỗ trợ không quá 18.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên.

Khu vực 4 (huyện Bình Chánh, Củ Chi, Hóc Môn, Cần Giờ, Nhà Bè):

- Hỗ trợ 5.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống.

- Hỗ trợ 1.250.000 đồng/người/tháng, nhưng tổng mức hỗ trợ không quá 15.000.000 đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên.

Đây là đề xuất mang tính chi tiết và linh hoạt, nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu và tình hình thực tế của từng khu vực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Chờ đợi rằng, nếu được thông qua, Nghị quyết mới sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và hỗ trợ hiệu quả nhóm người dân đang chờ tái định cư.

3. Trách nhiệm tổ chức thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất thuộc về ai?

Theo Điều 85 của Luật Đất đai 2013, quy định về lập và thực hiện dự án tái định cư, có các điểm sau:

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện:

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất. Trước khi thu hồi đất, hai cấp ủy ban này chịu trách nhiệm lập và thực hiện dự án tái định cư theo quy định.

Đầu tiên, việc lập dự án tái định cư đòi hỏi sự tập trung cao độ về kế hoạch và chiến lược. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện phải tiến hành đánh giá đầy đủ về tình hình đất đai, đặc điểm dân số, và yếu tố văn hóa xã hội tại khu vực tái định cư. Dựa trên thông tin này, họ phải lập kế hoạch chi tiết về cơ sở hạ tầng, nhà ở, và các yếu tố khác nhằm đảm bảo một quá trình tái định cư mạch lạc và bền vững.

Thứ hai, quá trình thực hiện dự án tái định cư phải diễn ra một cách có tổ chức và có kế hoạch. Từ việc lựa chọn đơn vị thi công đến theo dõi tiến độ xây dựng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện phải thường xuyên đánh giá và điều chỉnh để đảm bảo sự hiệu quả và đúng tiến độ của dự án.

Với trách nhiệm này, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện không chỉ đóng vai trò quản lý mà còn là người đầu tiên chịu trách nhiệm trước cộng đồng và cả nước trong việc thúc đẩy quá trình tái định cư nhằm hỗ trợ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho những người dân bị ảnh hưởng

Xây dựng cơ sở hạ tầng:

- Việc xây dựng khu tái định cư tập trung đặt một tầm quan trọng lớn vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, nhằm đảm bảo sự hài hòa và phù hợp với đặc thù văn hóa, điều kiện tự nhiên, phong tục và tập quán của từng vùng, miền. Cơ sở hạ tầng này không chỉ là nền tảng vật chất mà còn là hạng mục quyết định đến chất lượng cuộc sống của cộng đồng tái định cư.

Đầu tiên, việc xây dựng cơ sở hạ tầng cần tuân thủ các tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng, nhằm đảm bảo tính an toàn, chất lượng và bền vững của các công trình. Đồng thời, việc tích hợp các yếu tố này vào quá trình xây dựng sẽ tạo nên một khu vực tái định cư vững mạnh và hiệu quả.

Quan trọng hơn, việc phù hợp với điều kiện, phong tục và tập quán địa phương là yếu tố quyết định sự thành công của khu tái định cư. Sự linh hoạt trong quy hoạch và thiết kế phải đáp ứng được đặc thù văn hóa, xã hội của cộng đồng địa phương. Điều này bao gồm cả việc tích hợp các yếu tố văn hóa truyền thống, kiến trúc địa phương vào quy hoạch xây dựng, tạo nên một không gian sống vừa hiện đại vừa giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa lâu dài.

Theo đó, việc xây dựng khu tái định cư không chỉ là việc xây dựng nhà ở mà còn là quá trình xây dựng cộng đồng, định hình lại cuộc sống của những người được tái định cư. Điều này đặt ra yêu cầu cao về sự linh hoạt, sáng tạo và tôn trọng đối với đa dạng văn hóa, nhằm tạo nên một môi trường sống bền vững và phát triển toàn diện.

Thứ tự thực hiện:

- Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư.

Quy định chi tiết:

- Chính phủ sẽ quy định chi tiết điều này.

Từ nội dung trên, cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện.

Ngoài ra, theo Điều 26 của Nghị định 47/2014/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất:

Lập và thực hiện dự án tái định cư:

- Dự án tái định cư được lập và phê duyệt độc lập với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đảm bảo có đất ở, nhà ở tái định cư trước khi thu hồi đất.

Chủ đầu tư và quy định về tái định cư:

- Lựa chọn chủ đầu tư và thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở tái định cư, bảo đảm các quy định tại Điều 69 của Luật Đất đai.

Quy hoạch khu tái định cư:

- Khu tái định cư được lập cho một hoặc nhiều dự án; nhà ở, đất ở trong khu tái định cư được bố trí theo nhiều cấp nhà, nhiều mức diện tích khác nhau phù hợp với các mức bồi thường và khả năng chi trả của người được tái định cư.

Tiến độ xây dựng:

- Đối với dự án khu tái định cư tập trung có phân kỳ xây dựng theo các dự án thành phần, tiến độ thu hồi đất và hoàn thành xây dựng phải được thực hiện theo tiến độ của từng dự án thành phần, đảm bảo kết nối đúng quy hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Kinh phí tái định cư:

- Bảo đảm kinh phí để thực hiện dự án tái định cư theo quy định tại Điều 32 của Nghị định.

Xem thêm bài viết: Vai trò của UBND cấp xã trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư ? Thủ tục thu hồi đất đai ?

Liên hệ hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp pháp luật