1. Đề xuất Thẩm phán phải tuyên thệ khi được bổ nhiệm lần đầu

Theo Đề cương dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân thì người được bổ nhiệm làm Thẩm phán phải tuyên thệ với nội dung:

- Tôi long trọng tuyên thệ tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

- Thực hiện nhiệm vụ được giao một cách trung thực, tận tâm; thực hành công lý chỉ tuân theo pháp luật, khách quan và công bằng;

- Tuân thủ quy tắc đạo đức và ứng xử của Thẩm phán.

2. Đề xuất Thẩm phán phải từ đủ 28 tuổi trở lên

Theo Điều 95 Dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi), tiêu chuẩn của Thẩm phán bao gồm:

- Là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý, liêm khiết và trung thực.

- Có độ tuổi từ đủ 28 tuổi trở lên.

- Có trình độ cử nhân luật trở lên.

- Đã được đào tạo nghiệp vụ xét xử.

- Có thời gian làm công tác thực tiễn pháp luật.

- Có sức khỏe bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

So với Điều 67 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014, dự thảo đã bổ sung tiêu chuẩn cụ thể rằng Thẩm phán phải từ đủ 28 tuổi trở lên, điều này nhấn mạnh việc yêu cầu Thẩm phán có độ tuổi trưởng thành và trách nhiệm để giữ vững phẩm chất đạo đức và khả năng xét xử công bằng trong hệ thống tòa án. Điều này cũng có thể được hiểu là một biện pháp để đảm bảo sự trưởng thành và trách nhiệm của những người đảm nhận vị trí quan trọng này trong hệ thống pháp luật của Việt Nam.

3. Sửa đổi quy định về nhiệm cụ của Thẩm phán Tòa án nhân dân

Theo Đề cương dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, đã sửa đổi và bổ sung theo hướng quy định cụ thể các nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán, chúng ta có một hệ thống nhiệm vụ và quyền hạn mà Thẩm phán phải thực hiện như sau:

- Thẩm phán, trong vai trò của mình, đóng một vị trí quan trọng trong hệ thống pháp luật, có nhiệm vụ đảm bảo rằng công lý luôn được thực hiện và bảo vệ đối với tất cả mọi người. Thẩm phán chịu trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền con người và quyền công dân, giúp đảm bảo rằng các cá nhân và tổ chức đều được đối xử công bằng, và rằng họ có quyền hợp pháp để yêu cầu bảo vệ và tìm kiếm công lý.

Ngoài việc bảo vệ quyền cá nhân, Thẩm phán cũng phải đảm bảo tính ổn định của chế độ xã hội chủ nghĩa và bảo vệ lợi ích của Nhà nước. Điều này đặc biệt quan trọng để duy trì trật tự xã hội và đảm bảo rằng các nguyên tắc và giá trị của xã hội chủ nghĩa được thực hiện đúng đắn. Thẩm phán cũng phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, và cá nhân, đồng thời đảm bảo rằng pháp luật được thực hiện một cách đúng đắn và công bằng.

Vai trò của Thẩm phán là quan trọng và phức tạp, và họ phải luôn là những người đứng vững trong việc thực hiện công lý và đảm bảo sự tôn trọng đối với quyền và lợi ích của tất cả mọi người trong xã hội.

- Thẩm phán có trách nhiệm xét xử một loạt các vụ án và việc liên quan đến các khía cạnh quan trọng của cuộc sống xã hội. Trong lĩnh vực vụ án hình sự, họ đảm bảo rằng các tình tiết tội phạm được xem xét một cách kỹ lưỡng và đúng pháp luật, giúp xác định việc có tội hay không, và áp dụng hình phạt hoặc biện pháp tư pháp phù hợp. Thẩm phán cũng phải đảm bảo rằng quyền tự do và quyền công bằng trong quá trình tố tụng được bảo vệ và tôn trọng.

Ngoài ra, Thẩm phán còn có nhiệm vụ giải quyết các vụ việc dân sự, như tranh chấp về tài sản và quyền nhân thân, cũng như các vụ việc liên quan đến hôn nhân và gia đình. Họ phải đảm bảo rằng quyền và lợi ích của các bên được xem xét và đánh giá một cách công bằng, và quyết định dựa trên luật và tình hình cụ thể của từng trường hợp.

Thẩm phán cũng đảm bảo sự tuân thủ của các quy định về kinh doanh, thương mại, lao động, và phá sản, đặc biệt trong việc xử lý các vụ án và việc liên quan đến việc làm và tài chính của doanh nghiệp và cá nhân. Điều này giúp bảo vệ quyền và lợi ích của các bên trong các giao dịch kinh doanh và đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động kinh tế.

Vai trò của Thẩm phán là không thể thiếu để đảm bảo công lý và ổn định xã hội, và họ phải thực hiện nhiệm vụ này với sự cẩn trọng, công bằng và khách quan.

- Xét xử các vi phạm hành chính theo quy định của luật.

- Xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính tại Tòa án nhân dân.

- Xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

- Xem xét, quyết định một số vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân theo quy định của luật.

- Xem xét, quyết định các văn bản quy phạm pháp luật trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định của luật.

- Xem xét, kết luận về tính hợp pháp của các hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên, Luật sư trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử; xem xét việc áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn; đình chỉ, tạm đình chấp hành hình phạt tù, tạm đình chấp hành hình phạt tù, giảm hoặc miễn chấp hành hình phạt, xóa án tích, miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước; thực hiện các quyền hạn khác theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật thi hành án hình sự, Luật thi hành án dân sự.

- Thẩm phán có quyền và trách nhiệm đưa ra quyết định về việc hoãn, miễn, giảm, hoặc tạm đình chỉ chấp hành các biện pháp xử lý hành chính mà Tòa án áp dụng. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và tôn trọng quyền và lợi ích của các bên tham gia tố tụng. Thẩm phán phải xem xét kỹ lưỡng mọi tình tiết và bằng chứng liên quan đến việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính và quyết định dựa trên quy định của pháp luật và tình hình cụ thể của từng trường hợp.

Việc ra quyết định về việc hoãn, miễn, giảm, hoặc tạm đình chỉ chấp hành biện pháp xử lý hành chính có thể có ảnh hưởng lớn đối với các cá nhân và tổ chức. Thẩm phán phải đảm bảo rằng quyết định của họ được đưa ra một cách cân nhắc và dựa trên các tiêu chí phù hợp. Điều này giúp đảm bảo rằng các quyền và lợi ích của các bên không bị tổn thất không cần thiết và rằng quy trình tố tụng diễn ra theo quy định của pháp luật.

Thẩm phán phải luôn tuân theo nguyên tắc của công bằng và đối xử công bằng trong việc đưa ra quyết định về việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính, và họ phải là những người đứng vững trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của các bên tham gia tố tụng.

- Nghiên cứu các vụ việc để phục vụ công tác xét xử của Hội đồng Thẩm phán và Ủy ban Thẩm phán.

- Thực hiện công tác giải quyết đơn.

- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

Như vậy, Thẩm phán đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công lý và bảo vệ quyền lợi của các cá nhân và tổ chức, đồng thời giữ vững tính hợp pháp và công bằng trong hệ thống pháp luật của Việt Nam.

>> Xem thêm bài viết: Đặc điểm của nghề nghiệp thẩm phán? Chuẩn mực quốc tế về đạo đức nghề nghiệp của thẩm phán?

Khi có thắc mắc về pháp luật, liên hệ ngay đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn về email: lienhe@luatminhkhue.vn