Đi đâu để công chứng di chúc khi tài sản ở nhiều nơi khác nhau?

1. Di chúc có bắt buộc cần phải công chứng?

Theo quy định tại Điều 635 Bộ luật Dân sự 2015 về di chúc có công chứng hoặc chứng thực thì người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực bản di chúc. Hiện nay, không có quy định nào bắt buộc di chúc phải công chứng khi có liên quan đến bất động sản. Di chúc có thể thể hiện ở nhiều hình thức khác nhau, bao gồm bằng miệng hoặc bằng văn bản. Bằng văn bản, di chúc có thể được công chứng hoặc chứng thực, nhưng không bắt buộc phải có công chứng hoặc chứng thực để có hiệu lực, miễn là nội dung di chúc đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Điều 646 Bộ luật Dân sự.

Theo quy định tại Điều 646 Bộ luật Dân sự, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân để chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi qua đời. Người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế và phân định tài sản mà không cần sự đồng ý của bất kỳ ai, chỉ cần đáp ứng các điều kiện sau:

- Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt trong quá trình lập di chúc, không bị lừa dối, đe dọa, hoặc cưỡng ép.

- Nội dung di chúc không vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội.

- Hình thức di chúc không vi phạm quy định của pháp luật.

Về hình thức di chúc, có thể lập di chúc bằng văn bản hoặc di chúc miệng.

- Di chúc bằng văn bản có thể không có người làm chứng, trong trường hợp này, người lập di chúc tự viết và ký vào bản di chúc.

- Di chúc bằng văn bản có thể có người làm chứng, trong trường hợp này, người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào di chúc trước mặt những người làm chứng, và những người làm chứng sẽ xác nhận chữ ký và điểm chỉ của người lập di chúc bằng cách ký vào bản di chúc.

- Di chúc bằng văn bản có thể được công chứng.

- Di chúc bằng văn bản có thể được chứng thực.

Tuy nhiên, nếu muốn di chúc có tính pháp lý cao nhất, nên lập di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc tại UBND xã, phường, hoặc mang di chúc đó đi công chứng, chứng thực.

=> Việc công chứng di chúc không phải là bắt buộc theo quy định hiện hành.

2. Đi đâu để công chứng di chúc khi tài snar ở nhiều nơi khác nhau?

Khi một người có nhiều tài sản ở nhiều tỉnh và muốn công chứng di chúc của mình, pháp luật không quy định rõ nơi cụ thể để thực hiện công chứng này. Người lập di chúc có quyền lựa chọn một tổ chức hành nghề công chứng để tiến hành thủ tục này, không phụ thuộc vào nơi cư trú hay nơi có tài sản. Luật Công chứng năm 2014 quy định rằng công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng chỉ được tiến hành công chứng các hợp đồng và giao dịch liên quan đến bất động sản trong phạm vi tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cho việc công chứng di chúc, các văn bản từ chối nhận di sản là bất động sản, và văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản.

=> Vì vậy, khi một người có yêu cầu công chứng bản di chúc của mình và có nhiều tài sản ở nhiều tỉnh, người đó có quyền lựa chọn một tổ chức hành nghề công chứng để thực hiện thủ tục này, không phải bắt buộc thực hiện công chứng ở đâu hoặc trong phạm vi nào. Điều này cũng áp dụng cho tài sản là bất động sản.

3. Có được công chứng di chúc tại nhà hay không?

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 56 của Luật Công chứng năm 2014, người lập di chúc phải tự mình yêu cầu công chứng di chúc và không được ủy quyền cho người khác yêu cầu công chứng di chúc thay mình. Thêm vào đó, việc công chứng di chúc phải được thực hiện trực tiếp tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng mà người lập di chúc đã lựa chọn. Vì vậy, người lập di chúc có yêu cầu công chứng phải tự mình đến trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng mà họ đã chọn để yêu cầu công chứng di chúc, và không được ủy quyền cho người khác thực hiện việc này.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng yêu cầu thực hiện công chứng di chúc tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Pháp luật cũng đã quy định về những trường hợp người yêu cầu công chứng di chúc có thể được thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng do các lý do không thể đến trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng để làm thủ tục công chứng. Các trường hợp cụ thể bao gồm:

- Người yêu cầu công chứng di chúc là người già yếu.

- Người yêu cầu công chứng di chúc không thể tự đi lại được.

- Người yêu cầu công chứng di chúc đang bị tạm giữ, tạm giam, hoặc đang thi hành án phạt tù. Khi người yêu cầu không có khả năng ra khỏi nơi tạm giữ, tạm giam hoặc trại giam để đến trụ sở công chứng, công chứng viên có thể đến địa điểm đó để thực hiện công chứng di chúc.

- Người yêu cầu công chứng di chúc có lý do chính đáng khác không thể đến trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Trường hợp đặc biệt, khi người yêu cầu có lý do khách quan và hợp lý không thể đến trụ sở công chứng, công chứng viên có thể đến địa chỉ được chỉ định để thực hiện công chứng di chúc.

Trong những trường hợp này, người yêu cầu công chứng di chúc có thể yêu cầu thực hiện công chứng di chúc tại nơi khác ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, để thực hiện công chứng di chúc tại nhà, người yêu cầu phải xin phép và được sự đồng ý của cơ quan, tổ chức công chứng. Quyết định cuối cùng về việc công chứng di chúc tại nhà sẽ được dựa trên các yếu tố và điều kiện cụ thể của từng trường hợp.

=> Việc công chứng di chúc tại nhà phải tuân thủ các quy định và điều kiện cụ thể của từng trường hợp, và người yêu cầu phải xin phép và được sự đồng ý của cơ quan, tổ chức công chứng. Quyết định cuối cùng về việc công chứng di chúc tại nhà sẽ được căn cứ vào các yếu tố và điều kiện cụ thể, và có thể thay đổi tùy theo quy định của từng địa phương và cơ quan công chứng. Tuy công chứng di chúc tại nhà có thể là một lựa chọn hợp lý cho những trường hợp đặc biệt, nhưng người lập di chúc cần nhớ rằng quy trình và quy định công chứng di chúc phải được tuân thủ đúng quy định của pháp luật để đảm bảo tính pháp lý và hiệu lực của di chúc trong tương lai.

4. Thủ tục công chứng di chúc 

Quy trình công chứng di chúc như sau:

Bước 1: Chọn địa điểm công chứng

Người lập di chúc tự mình yêu cầu công chứng di chúc và không được ủy quyền cho người khác yêu cầu công chứng di chúc.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ công chứng di chúc bao gồm:

- Phiếu yêu cầu công chứng (có thể lấy mẫu tại văn phòng công chứng).

- Bản di chúc.

- Chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân của người yêu cầu công chứng.

- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản được đề cập trong di chúc (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ xe,...).

Bước 3: Nộp hồ sơ

Người yêu cầu công chứng di chúc có thể đến trực tiếp văn phòng công chứng hoặc yêu cầu công chứng viên đến địa chỉ cư trú để thực hiện công chứng di chúc.

Bước 4: Tiếp nhận hồ sơ

Cơ quan, tổ chức thực hiện công chứng di chúc là văn phòng/ phòng công chứng.

Bước 5: Giải quyết hồ sơ

Thời gian công chứng di chúc không vượt quá 2 ngày làm việc. Trong trường hợp hợp đồng hoặc giao dịch có nội dung phức tạp, thời gian công chứng có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Phí công chứng di chúc là 50.000 đồng/trường hợp. Ngoài ra, còn có các khoản phí khác:

- Phí nhận lưu giữ di chúc: 100.000 đồng/trường hợp.

- Phí cấp bản sao văn bản công chứng: 5.000 đồng/trang, từ trang thứ ba trở đi, mỗi trang thu 3.000 đồng, nhưng tối đa không quá 100.000 đồng/bản.

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Thời hạn sang tên sổ đỏ sau khi công chứng hợp đồng là bao lâu?

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!