1. Điểm mới Luật Các tổ chức tín dụng 2024 về rút tiền hàng loạt
Theo quy định tại Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (chưa có hiệu lực) thì rút tiền hàng loạt đang là một thách thức lớn đối với tổ chức tín dụng, khi mà đa số người gửi tiền cùng lúc thực hiện thao tác rút tiền. Hành động này không chỉ đặt ra nguy cơ mất khả năng chi trả của tổ chức tín dụng mà còn có thể dẫn đến việc mất khả năng tuân thủ theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Điều này đặt ra một tình huống nguy hiểm, tăng cường áp lực tài chính và yêu cầu sự quản lý khôn ngoan để đối mặt với những thách thức này.
Việc tăng cường giám sát và quản lý rủi ro là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính ổn định của hệ thống tài chính. Ngoài ra, cần thiết phải đề xuất các biện pháp ngăn chặn và giảm nhẹ tình trạng rút tiền hàng loạt thông qua việc xây dựng chiến lược giao dịch linh hoạt và các giải pháp công nghệ tiên tiến để ứng phó với tình huống khẩn cấp. Đồng thời, ngân hàng có hai biện pháp để có thể kiểm soát an ninh do rút tiền hàng loạt bao gồm:
* Can thiệp sớm tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
Ngân hàng Nhà nước đưa ra quyết định can thiệp ngay từ giai đoạn sớm khi đối mặt với tình trạng không ổn định của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài:
- Khi số lỗ lũy kế của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài vượt quá 15% giá trị của vốn điều lệ, vốn được cấp, và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc theo kết luận thanh tra, kiểm toán của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, và đồng thời vi phạm tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định tại Điều 138, khoản 1, điểm b của Luật này;
- Khi đánh giá xếp hạng dưới mức trung bình theo hệ thống quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước;
- Khi vi phạm tỷ lệ khả năng chi trả quy định tại điểm a, khoản 1 của Điều 138 của Luật này trong thời gian liên tục 30 ngày;
- Khi vi phạm tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu quy định tại điểm b, khoản 1 của Điều 138 của Luật này trong thời gian liên tục 06 tháng;
- Khi tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt và thông báo được gửi đến Ngân hàng Nhà nước. Điều này nhằm đảm bảo rằng sự can thiệp sớm và quyết định thích đáng được thực hiện để duy trì ổn định trong hệ thống tài chính và bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.
* Kiểm soát đặc biệt tổ chức tín dụng
Ngân hàng Nhà nước đưa ra quyết định quan trọng về việc áp đặt kiểm soát đặc biệt đối với tổ chức tín dụng trong những tình huống:
- Khi tổ chức tín dụng, sau khi được can thiệp sớm, không đưa ra phương án khắc phục hoặc không thực hiện điều chỉnh phương án khắc phục theo yêu cầu bằng văn bản từ Ngân hàng Nhà nước;
- Trong thời hạn thực hiện phương án khắc phục, tổ chức tín dụng sau khi được can thiệp sớm không có khả năng thực hiện phương án khắc phục, tạo nên tình trạng không ổn định;
- Khi hết thời hạn thực hiện phương án khắc phục mà tổ chức tín dụng không khắc phục được tình trạng, dẫn đến quyết định can thiệp sớm của Ngân hàng Nhà nước.
- Trường hợp bị rút tiền hàng loạt không chỉ tạo ra khả năng mất an toàn trong hệ thống của tổ chức tín dụng mà còn đe dọa đến tính ổn định và uy tín của nó;
- Khi tỷ lệ an toàn vốn của tổ chức tín dụng giảm xuống dưới 04% trong suốt 06 tháng liên tục, đây là một tình trạng cực kỳ lo ngại, có thể tạo nên môi trường tài chính không ổn định và làm suy giảm khả năng ứng phó của tổ chức;
- Trong tình cảnh tổ chức tín dụng phải giải thể và không có khả năng thanh toán đầy đủ các khoản nợ trong quá trình thanh lý tài sản, đây là một tình huống nguy cấp, đòi hỏi sự can thiệp quyết định của Ngân hàng Nhà nước để bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và duy trì sự ổn định trong thị trường tài chính.
2. Xử lý khi tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt
Trong tình huống khẩn cấp khi tổ chức tín dụng phải đối mặt với tình trạng rút tiền hàng loạt, các biện pháp và hướng dẫn theo quy định tại Điều 191 của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 được áp dụng nhằm đảm bảo sự ổn định và minh bạch trong quá trình xử lý vấn đề. Dưới đây là các bước chi tiết mà tổ chức tín dụng bị ảnh hưởng nên thực hiện:
- Báo cáo và thông báo cho Ngân hàng Nhà nước: Tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt phải ngay lập tức báo cáo chi tiết tới Ngân hàng Nhà nước về tình hình và thực hiện các biện pháp ngay từ khi phát hiện ra.
- Các biện pháp ngay lập tức: Tạm dừng chia cổ tức bằng tiền mặt để tăng cường nguồn vốn nội tại. Hạn chế hoặc tạm dừng một số hoạt động cấp tín dụng và các hoạt động khác sử dụng nguồn tiền của tổ chức tín dụng để ổn định tài chính. Thiết lập các giải pháp khẩn cấp để đảm bảo việc chi trả tiền gửi cho khách hàng không bị gián đoạn.
- Thực hiện phương án khắc phục: Thực hiện các biện pháp có sẵn trong phương án khắc phục theo quy định tại Điều 143 của Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Cập nhật và điều chỉnh phương án khắc phục nếu có sự cần thiết dựa trên diễn biến của tình hình, nhằm đảm bảo hiệu quả và tính linh hoạt.
* Trong trường hợp tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt, các biện pháp chủ yếu được thực hiện theo hướng dẫn của Điều 191 Luật Các tổ chức tín dụng 2024:
- Đầu tiên và quan trọng nhất, tổ chức tín dụng sẽ tập trung vào việc tăng cường vốn điều lệ và vốn được cấp, đồng thời thiết lập một kế hoạch thực hiện chi tiết về thời gian và lộ trình giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần, phần vốn góp của cổ đông và thành viên góp vốn, theo quy định tại điểm b, khoản 1 của Điều 159 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
- Thứ hai, tổ chức tín dụng sẽ tập trung vào việc cải thiện khả năng thanh khoản bằng cách tăng cường nắm giữ tài sản có tính thanh khoản cao. Đồng thời, các biện pháp như bán, chuyển nhượng tài sản và các giải pháp khác sẽ được áp dụng để đảm bảo đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.
- Tổ chức tín dụng sẽ đặt trọng điểm vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ việc tối ưu hóa quy trình, tăng cường quản lý rủi ro đến việc phát triển các dịch vụ mới để tối đa hóa lợi nhuận và đồng thời đảm bảo tính ổn định trong môi trường tài chính.
- Tăng cường đào tạo và phát triển cho lãnh đạo và nhân viên, đặc biệt là trong lĩnh vực quản trị rủi ro và chiến lược kinh doanh. Xây dựng và thực hiện các chiến lược quản lý sáng tạo, nhằm tối ưu hóa hiệu suất tổ chức và tăng cường khả năng đối phó với biến động thị trường.
- Triển khai kế hoạch cụ thể để giải quyết vấn đề tài chính, đặc biệt là trong việc giảm nợ xấu và quản lý tài sản bảo đảm. Thực hiện biện pháp khắc phục vi phạm pháp luật bằng cách tận dụng tất cả các phương tiện và nguồn lực để đảm bảo tuân thủ nghiêm túc theo các quy định và hướng dẫn của cơ quan quản lý.
- Phát triển chiến lược truyền thông mạnh mẽ để thông báo về các biện pháp khắc phục và đảm bảo lòng tin của khách hàng và cộng đồng. Tận dụng công nghệ thông tin để tối ưu hóa quá trình thanh khoản, sử dụng các giải pháp công nghệ hiện đại để tăng cường tính linh hoạt và hiệu suất trong quản lý tài chính.
* Trong tình huống khẩn cấp khi tổ chức tín dụng đang được can thiệp sớm và đối mặt với tình trạng rút tiền hàng loạt, quy trình đối ứng sẽ đặt nặng vào khả năng xử lý linh hoạt và hiệu quả.
- Thực hiện báo cáo ngay lập tức về tình trạng rút tiền hàng loạt, cung cấp thông tin chi tiết và đầy đủ về quy mô và tác động của tình trạng này đối với hoạt động của tổ chức tín dụng.
- Tiến hành rà soát toàn diện về nguồn gốc và quy mô của rút tiền, đồng thời đánh giá tác động của nó đến tình hình tài chính và thanh khoản của tổ chức. Xác định các yếu tố chính gây ra tình trạng rủi ro và thiết lập một hình ảnh chính xác về thực trạng hiện tại.
- Dựa trên rà soát và đánh giá, xây dựng hoặc điều chỉnh phương án khắc phục theo quy định tại Điều 158 và Điều 160 Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Đảm bảo rằng phương án này không chỉ đáp ứng yêu cầu của ngân hàng Nhà nước mà còn đưa ra những biện pháp chủ động để ổn định lại tình hình và phục hồi lòng tin từ phía khách hàng.
- Triển khai phương án khắc phục một cách linh hoạt và có hiệu quả. Tổ chức tín dụng nên đặc biệt chú ý đến việc tối ưu hóa quy trình, cải thiện thanh khoản, và xây dựng một chiến lược truyền thông mạnh mẽ để giữ vững lòng tin của cả khách hàng và cộng đồng.
* Trong tình huống khó khăn khi tổ chức tín dụng đối mặt với rủi ro từ việc bị rút tiền hàng loạt, các biện pháp hỗ trợ mà tổ chức tín dụng có thể triển khai không chỉ giúp ổn định tình hình mà còn đảm bảo sự linh hoạt trong hoạt động kinh doanh.
- Tổ chức tín dụng có thể thực hiện việc bán giấy tờ có giá cho Ngân hàng Nhà nước thông qua giao dịch trên thị trường mở với lãi suất 0%. Điều này giúp giảm áp lực về thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi để tái cấu trúc tài chính.
- Đối với việc đảm bảo thanh khoản, tổ chức tín dụng có thể thực hiện các giao dịch ngoại tệ với Ngân hàng Nhà nước, tuân thủ theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Điều này không chỉ giúp cân bằng nguồn cung cấp ngoại tệ mà còn làm tăng khả năng thanh khoản của tổ chức.
- Tổ chức tín dụng có thể xem xét việc vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước, từ các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, và các tổ chức tài chính vi mô. Điều này giúp củng cố nguồn vốn và đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều tiết tài chính.
3. Luật Các tổ chức tín dụng mới nhất có hiệu lực khi nào?
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, vừa mới được ban hành chính thức và cụ thể tại Điều 209 của nó, mang đến một cấu trúc pháp luật chặt chẽ và chi tiết để quy định hoạt động của các tổ chức tín dụng. Theo quy định của luật này:
Ngày 01 tháng 07 năm 2024, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 sẽ bắt đầu có hiệu lực thi hành, mở ra một giai đoạn mới đầy thách thức và cơ hội cho hệ thống tài chính. Tuy nhiên, để đảm bảo sự chuyển giao mượt mà và hiệu quả, hai điều chỉnh quan trọng, đó là khoản 3 của Điều 200 và khoản 15 của Điều 210, sẽ có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2025.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Từ 01/7/2024 ngân hàng được tạm dừng cấp tín dụng khi bị rút tiền hàng loạt. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
