1. Đơn vị sự nghiệp công lập là gì theo quy định? 

Cơ quan quản lý công lập được xác định theo Điều 9, Khoản 1 của Luật Viên chức 2010 như một tổ chức có thể được thành lập bởi cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, hoặc tổ chức chính trị - xã hội theo quy định của pháp luật. Đây là một tổ chức pháp nhân cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ cho việc quản lý của nhà nước.

Các đơn vị sự nghiệp công lập thường là các tổ chức như viện nghiên cứu, bệnh viện, hoặc trường học, được quản lý trực tiếp bởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ví dụ bao gồm Trường Đại học Luật Hà Nội thuộc Bộ Tư pháp, Trường Đại học Công nghiệp thuộc Bộ Công thương, Viện nghiên cứu Toán học thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, và Bệnh viện Quân y 115 thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Cấu trúc quản lý của các đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm hai loại:

- Đơn vị sự nghiệp công lập có quyền tự chủ hoàn toàn trong việc thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, và nhân sự.

- Đơn vị sự nghiệp công lập không được quyền tự chủ hoàn toàn trong việc thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, và nhân sự.

Đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại theo cơ quan có thẩm quyền thành lập, bao gồm:

- Đơn vị sự nghiệp thuộc Chính phủ.

- Đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Tư pháp.

- Đơn vị sự nghiệp thuộc các chủ thể khác theo quy định của pháp luật.

- Đơn vị sự nghiệp thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương.

Mục đích của việc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm:

- Đảm bảo cung cấp những dịch vụ công mà nhà nước phải chịu trách nhiệm, nhằm đảm bảo phục vụ cộng đồng trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, khoa học, hoặc các lĩnh vực mà các tổ chức bên ngoài không thể đáp ứng. Nhiệm vụ này cũng bao gồm việc đảm bảo cung cấp các dịch vụ cơ bản về y tế, giáo dục tại các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, và các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, cũng như vùng có dân tộc thiểu số.

- Lập kế hoạch, tổ chức và sắp xếp lại hệ thống công lập theo hướng xác định các lĩnh vực ưu tiên phát triển, đồng thời đảm bảo sử dụng tài nguyên một cách tiết kiệm và hiệu quả, tập trung nguồn lực để nâng cao chất lượng các hoạt động. Đặc biệt, các hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập không được thực hiện với mục đích kinh doanh hay thu lợi nhuận.

- Xây dựng và phát triển đội ngũ công nhân viên chức có phẩm chất nghề nghiệp, có trình độ và năng lực chuyên môn phù hợp, nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công.

 

2. Nguyên tắc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập

Theo quy định của Nghị định 120/2020/NĐ-CP về nguyên tắc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập:

- Quá trình thành lập các đơn vị sự nghiệp công lập phải tuân thủ đúng các điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền được quy định trong Nghị định này. Trong trường hợp có quy định khác của pháp luật chuyên ngành, việc thực hiện sẽ tuân thủ theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Một đơn vị sự nghiệp công lập có thể cung cấp nhiều dịch vụ sự nghiệp công cùng loại.

- Các đơn vị sự nghiệp công lập mới được thành lập (bao gồm cả đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập) phải tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, trừ trường hợp cần thiết để thành lập mới nhằm cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu. Riêng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập, việc tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư cũng áp dụng khi thành lập mới, bao gồm cả trong trường hợp cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động không hiệu quả sẽ phải trải qua quá trình tổ chức lại hoặc giải thể. Trong quá trình tổ chức lại, không được tăng thêm số lượng nhân viên hưởng lương từ ngân sách nhà nước mà không có sự phê duyệt từ cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, cần đảm bảo tuân thủ quy định về số lượng cấp phó của đơn vị và thực hiện việc tinh giản biên chế theo quy định.

 

3. Điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập cần đáp ứng những gì?

Quy định về điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập theo Điều 5 của Nghị định 120/2020/NĐ-CP bao gồm các điểm sau:

- Tuân thủ quy hoạch ngành quốc gia hoặc mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

- Đáp ứng đầy đủ tiêu chí thành lập đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

- Phải xác định rõ mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ của đơn vị cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, phục vụ cho nhu cầu quản lý của nhà nước.

- Đảm bảo số lượng lao động tối thiểu là 15 người (trừ các đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu được thành lập theo quy định của pháp luật chuyên ngành).

Khi thành lập đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, số lượng viên chức tối thiểu được xác định theo Đề án thành lập. Trong trường hợp hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp, số lượng người làm việc tối thiểu bao gồm cả viên chức và nhân viên chuyên môn, nghiệp vụ theo hợp đồng lao động.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài, số lượng người làm việc được xác định bởi Thủ tướng Chính phủ trong Đề án thành lập. Đồng thời, cần có trụ sở làm việc đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt (trong trường hợp xây dựng mới), trang thiết bị ban đầu, nguồn nhân sự và kinh phí hoạt động theo quy định của pháp luật.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài, ngoài các điều kiện cần thiết theo quy định, cần tuân thủ chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, cũng như thỏa thuận giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước sở tại về việc thành lập và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

Tóm lại, để thành lập đơn vị sự nghiệp công lập, cần đảm bảo số lượng người làm việc tối thiểu là 15 người (trừ trường hợp cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu), và tuân thủ các điều kiện quy định trên.

 

4. Để thành lập một phòng, ban thuộc đơn vị sự nghiệp công lập thì tiêu chí thực hiện như thế nào?

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 6 của Nghị định 120/2020/NĐ-CP, việc tổ chức bộ máy được quy định như sau:

Đối với các phòng thuộc đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên, cần phải đáp ứng các tiêu chí sau:

- Công việc hoặc lĩnh vực do phòng thực hiện phải bao gồm ít nhất 02 mảng công tác và phải có quy trình quản lý riêng theo yêu cầu của đối tượng quản lý.

- Khối lượng công việc của phòng yêu cầu phải có ít nhất 07 người làm việc là viên chức trở lên được bố trí.

Do đó, theo quy định trên, khi thành lập phòng, ban thuộc đơn vị sự nghiệp công lập, cần tuân thủ các tiêu chí sau:

- Công việc hoặc lĩnh vực do phòng thực hiện phải bao gồm ít nhất 02 mảng công tác và phải có quy trình quản lý riêng theo yêu cầu của đối tượng quản lý.

- Khối lượng công việc của phòng yêu cầu phải có ít nhất 07 người làm việc là viên chức trở lên được bố trí.

Bài viết liên quan: Công việc của chuyên viên chính về hợp tác quốc tế trong đơn vị sự nghiệp công lập?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập cần đáp ứng các tiêu chí nào? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung bài viết!