1. Điều kiện chung để rút BHXH 1 lần
Tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP có quy định như sau:
Người lao động được quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 2 của Nghị định này, nếu đáp ứng các yêu cầu sau đây, sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần:
- Đủ tuổi để hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội, nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, hoặc tuân theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội, nhưng chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;
- Sau khi nghỉ việc một năm, nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;
- Đi ra nước ngoài để định cư;
- Mắc phải một trong những căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh khác được quy định bởi Bộ Y tế.
Hiện nay, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 không đi vào chi tiết về thời gian tối thiểu cần tham gia bảo hiểm xã hội để có thể rút bảo hiểm một lần. Tuy nhiên, dựa trên quy định tại điểm b khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động được xem là tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nếu làm việc theo hợp đồng lao động trong thời gian từ 01 tháng trở lên.
Theo quy định tại Điều 7 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, hiện nay người lao động có thể chọn đóng bảo hiểm xã hội theo một trong các phương thức sau: đóng hàng tháng, đóng 03 tháng một lần hoặc đóng 06 tháng một lần.
Như vậy, để được tính là tham gia bảo hiểm xã hội, người lao động phải đóng ít nhất một lần trong khoảng thời gian tương ứng với một tháng. Do đó, thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu của người lao động là 01 tháng. Điều này đồng nghĩa với việc người lao động phải đóng ít nhất một tháng tiền bảo hiểm để có quyền lợi bảo hiểm xã hội.
2. Mức hưởng BHXH 1 lần
Về mức hưởng Bảo hiểm xã hội một lần, quy định tại Khoản 2, Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 đã được đề ra. Theo quy định đó, mức hưởng Bảo hiểm xã hội một lần được tính dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, với cách tính cụ thể như sau:
- Đối với những năm đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014, mỗi năm sẽ được tính 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
- Đối với những năm đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi, mỗi năm sẽ được tính 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
- Trong trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm, mức hưởng Bảo hiểm xã hội sẽ bằng số tiền đã đóng, với mức tối đa là 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Điều này có nghĩa là, người tham gia Bảo hiểm xã hội sẽ được hưởng mức Bảo hiểm xã hội một lần dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm. Với mỗi năm đóng bảo hiểm, mức hưởng sẽ được tính toán dựa trên mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội. Điều này giúp đảm bảo rằng người tham gia Bảo hiểm xã hội sẽ nhận được một khoản tiền hợp lý phù hợp với số năm đã đóng bảo hiểm và mức lương của mỗi năm.
3. Cách tính tiền hưởng BHXH 1 lần
Quy định về việc tính số tiền bảo hiểm xã hội một lần đó là một phần quan trọng trong chính sách bảo hiểm xã hội, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi cần sử dụng quỹ bảo hiểm xã hội. Theo khoản 4 của Điều 19 trong Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH, số tiền này sẽ được tính dựa trên hai yếu tố chính: số năm đã đóng bảo hiểm xã hội và mức bình quân tiền lương tháng.
Cụ thể, công thức tính mức hưởng được xác định như sau:
Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH sau năm 2014)
Trong đó: Mbqtl là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mbqtl = (Số tháng đóng BHXH x Tiền lương tháng đóng BHXH x Mức điều chỉnh hàng năm) / (Tổng số tháng đóng BHXH).
Thời gian đóng BHXH có tháng lẻ sẽ được tính theo quy định cụ thể: từ tháng 01 đến tháng 06 sẽ được tính là 1/2 năm, từ tháng 07 đến tháng 11 sẽ được tính là 01 năm. Trong trường hợp tính đến trước ngày 01/01/2014, các tháng lẻ này sẽ được chuyển sang giai đoạn đóng BHXH từ ngày 01/01/2014 trở đi.
Nếu thời gian đóng BHXH chưa đủ 1 năm, mức hưởng sẽ bằng số tiền đã đóng, với mức tối đa là 02 tháng mức bình quân tiền lương.
Lưu ý rằng khi rút bảo hiểm xã hội một lần, mức hưởng không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp người lao động bị bệnh hiểm nghèo. Điều này nhấn mạnh sự cân nhắc và tính công bằng trong việc quyết định về quyền lợi bảo hiểm xã hội.
4. Quy trình rút BHXH 1 lần
Để thực hiện quy trình rút tiền Bảo hiểm xã hội một lần, bạn cần tuân thủ các bước sau:
Bước 1: Kiểm tra xem bạn có đủ điều kiện để được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần hay không. Để biết chi tiết về các điều kiện và trường hợp được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần, bạn có thể tham khảo phần 1 của bài viết hoặc xem các quy định liên quan.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ để hưởng Bảo hiểm xã hội một lần. Hồ sơ này bao gồm các giấy tờ sau:
- Sổ Bảo hiểm xã hội: Hãy chuẩn bị bản chính cùng với bản sao của sổ này.
- Đơn đề nghị hưởng Bảo hiểm xã hội một lần (theo mẫu 14-hsb).
Thẻ căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân để xác minh thông tin cá nhân.
Ngoài ra, tùy theo tình huống cụ thể của bạn, có thể sẽ cần thiết phải cung cấp một số giấy tờ bổ sung, ví dụ như:
+ Giấy xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền về việc bạn đã được chấp thuận thôi quốc tịch Việt Nam, hộ chiếu do nước ngoài cấp, giấy thị thực từ cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp, giấy xác nhận về việc đang tiến hành thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài, giấy xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên từ cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp (nếu bạn đã ra nước ngoài để định cư).
+ Bản sao hồ sơ bệnh án (đối với những người mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng).
Việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác các giấy tờ cần thiết sẽ giúp bạn tiến hành quy trình rút tiền Bảo hiểm xã hội một lần một cách thuận lợi và nhanh chóng. Đảm bảo rằng tất cả các giấy tờ đều đúng và được sao chụp đầy đủ để tránh trở ngại trong quá trình xử lý hồ sơ.
Bước 3: Nộp hồ sơ tại cơ quan Bảo hiểm xã hội của quận, huyện hoặc tỉnh mà bạn đang cư trú. Bạn có thể nộp hồ sơ tại địa chỉ thường trú hoặc tạm trú của mình, không nhất thiết phải nộp tại nơi đóng Bảo hiểm xã hội. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng dịch vụ giao dịch điện tử hoặc chuyển qua dịch vụ bưu chính công ích để nộp hồ sơ.
Bước 4: Sau khi nộp hồ sơ, bạn cần chờ đợi quyết định về việc hưởng Bảo hiểm xã hội một lần từ cơ quan Bảo hiểm xã hội. Thời gian xử lý hồ sơ hưởng Bảo hiểm xã hội một lần tối đa (theo khoản 4, Điều 110 Luật Bảo hiểm xã hội 2014) là 10 ngày làm việc tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ giải quyết và tổ chức thanh toán cho người lao động. Trong trường hợp hồ sơ không được giải quyết, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Nếu sau khi bạn đã tuân thủ đúng quy trình hưởng Bảo hiểm xã hội một lần và đã nhận được giấy hẹn từ cơ quan Bảo hiểm xã hội nhưng vẫn chưa nhận được tiền, có thể có sự cố trong quá trình liên lạc với bạn. Trong trường hợp này, người lao động cần cung cấp thông tin về phiếu hẹn cho cơ quan Bảo hiểm xã hội để kiểm tra lại quá trình xử lý hồ sơ và đảm bảo quyền lợi của người lao động được giải quyết kịp thời.
Bước 5: Sau khi đã nhận được quyết định hưởng Bảo hiểm xã hội một lần, người lao động sẽ nhận được tiền Bảo hiểm xã hội một lần trong vòng 5 ngày, tính từ ngày nhận được quyết định. Tiền sẽ được chuyển vào tài khoản ngân hàng hoặc nhận qua dịch vụ bưu chính công ích, và cùng lúc đó, bạn sẽ nhận được bộ hồ sơ gồm các giấy tờ liên quan theo hình thức đăng ký trong hồ sơ của bạn.
Bài viết liên quan: Giấy hẹn trả kết quả bảo hiểm xã hội 1 lần là gì? Mất có sao không?
Mọi vướng mắc vui lòng liên hệ với Luật sư tư vấn rút tiền bảo hiểm xã hội một lần trực tuyến: 1900.6162. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
