1. Súng tự chế là gì?
Súng tự chế là một dạng vũ khí tự chế, không tuân theo các thông số kỹ thuật và thiết kế chính thức của nhà sản xuất hợp pháp. Được chế tạo thông qua các phương pháp thủ công bằng tay hoặc sử dụng công nghệ và máy móc đơn giản, súng tự chế thường được sử dụng vào mục đích săn bắn hoặc các hoạt động quân sự phi pháp. Súng tự chế có kết cấu đơn giản, không phụ thuộc vào các tiêu chuẩn và quy định an toàn của ngành công nghiệp vũ khí. Vì vậy, chúng thường không trang bị các hệ thống an toàn và kiểm soát tương tự như súng chính thống. Điều này làm cho súng tự chế có khả năng gây ra độ sát thương cao tương đương với các loại súng chuyên dụng, thậm chí có thể vượt qua khả năng chống đỡ của các vật liệu bảo hộ thông thường.
Mặc dù việc sử dụng súng tự chế có thể phù hợp trong một số hoạt động săn bắn hợp pháp, tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng chúng một cách phi pháp và không an toàn đã gây ra nhiều vụ án mạng và cái chết thương tâm. Một số người dân đã sử dụng súng tự chế để thực hiện các hành vi tội phạm như giết người, cướp bóc hoặc tấn công người khác. Sự tồn tại và sử dụng không kiểm soát của súng tự chế đã tạo ra một môi trường nguy hiểm và không dễ lường. Các vụ án mạng và cái chết thương tâm gây ra bởi súng tự chế thường là kết quả của việc sử dụng không an toàn hoặc thiếu hiểu biết về cách vận hành và xử lý súng. Súng tự chế không có các thiết bị an toàn như khóa cài đặt hoặc cơ chế chống bắn nhầm, điều này có thể dẫn đến tai nạn bất ngờ và không may xảy ra.
Để giảm nguy cơ từ súng tự chế, cần thiết phải tăng cường các biện pháp kiểm soát và quản lý vũ khí. Quy định và giám sát chặt chẽ việc sản xuất, mua bán và sử dụng các loại súng cũng là cách để ngăn chặn sự lạm dụng và giảm thiểu nguy cơ cho cộng đồng. Ngoài ra, cần tăng cường việc tuyên truyền và giáo dục công chúng về an toàn khi sử dụng vũ khí và những nguy hiểm tiềm ẩn từ sử dụng súng tự chế không an toàn.
2. Sử dụng súng tự chế có vi phạm pháp luật?
Căn cứ Khoản 2 Điều 5 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017, việc nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sửa chữa, sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ hoặc chi tiết, cụm chi tiết để lắp ráp vũ khí, công cụ hỗ trợ là một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong Luật này. Theo đó, việc chế tạo, tàng trữ, sử dụng trái phép súng tự chế là vi phạm pháp luật.
- Đối với hành vi sử dụng súng tự chế, hình thức xử lý hành chính được quy định như sau:
Theo Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP về hành vi vi phạm quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm, án phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng được áp dụng cho các hành vi sau:
+ Chế tạo, trang bị, tàng trữ, vận chuyển, sửa chữa, sử dụng trái phép vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ; chi tiết, cụm chi tiết vũ khí, công cụ hỗ trợ hoặc phụ kiện nổ;
+ Chiếm đoạt vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ; chi tiết, cụm chi tiết vũ khí, công cụ hỗ trợ hoặc phụ kiện nổ;
+ Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép các loại vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc các chi tiết, cụm chi tiết để sản xuất, chế tạo vũ khí, công cụ hỗ trợ có tính năng, tác dụng tương tự.
=> Do đó, hành vi chế tạo, tàng trữ, sử dụng súng tự chế có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Ngoài ra, hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; tước quyền sử dụng giấy phép sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ trong thời hạn 03-06 tháng.
Đối với trường hợp tàng trữ súng tự chế gây thiệt hại đến tài sản của người khác, chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp bất khả kháng theo quy định của pháp luật.
- Đối với truy cứu trách nhiệm hình sự:
Việc chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ bị coi là tội phạm theo Điều 306 của Bộ luật Hình sự năm 2015 đã được sửa đổi bởi Khoản 108 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017. Theo đó:
- Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự súng săn, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ, và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà vẫn vi phạm, sẽ bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
- Mức phạt tối đa cho tội này có thể lên tới 07 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.
3. Dùng súng tự chế bắn trọng thương người khác có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Khi sử dụng súng tự chế để gây tổn hại đến sức khỏe và tính mạng của người khác, người vi phạm có thể chịu trách nhiệm hình sự theo các điều khoản trong Bộ luật Hình sự hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ.
Nếu hành vi gây tổn hại hoặc gây thương tích đạt mức độ nghiêm trọng và dẫn đến cái chết của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Giết người" theo Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015. Trường hợp hành vi không dẫn đến cái chết nhưng vẫn gây thương tích hoặc tổn hại đáng kể cho sức khỏe của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự.
Ngoài ra, tùy thuộc vào kết quả giám định khẩu súng tự chế, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Chế tạo, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng" theo Điều 304 Bộ luật Hình sự (nếu khẩu súng tự chế được xác định là vũ khí quân dụng) hoặc tội "Chế tạo, sử dụng trái phép súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao" theo Điều 306 Bộ luật Hình sự (nếu khẩu súng tự chế được xác định là súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao) trong trường hợp người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc kết án về tội này, và án phạt vẫn còn hiệu lực.
Tóm lại, để xác định chính xác tội danh của một người liên quan đến việc chế tạo, sử dụng trái phép vũ khí tự chế, cần có kết luận từ phía cơ quan điều tra và tòa án. Sau khi cơ quan điều tra tiến hành điều tra và thu thập đầy đủ chứng cứ liên quan đến việc chế tạo, sử dụng trái phép vũ khí tự chế, họ sẽ đưa ra kết luận về tội danh cụ thể và đề xuất hình phạt tương ứng. Dựa trên kết luận của cơ quan điều tra, tòa án sẽ xem xét và xét xử người bị tố cáo. Trong quá trình tòa án xem xét vụ án, họ sẽ xem xét tất cả các chứng cứ và bằng chứng được trình bày để đánh giá mức độ phạm tội và xác định tội danh cụ thể.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Vay tiền không trả có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!