1. Quy định về giảm chi trực tiếp từ ngân sách cho đơn vị sự nghiệp công lập

Giảm chi trực tiếp từ ngân sách cho đơn vị sự nghiệp công lập đặt ra như một mục tiêu chủ chốt trong "Chiến lược tài chính đến năm 2030" được Thủ tướng chính phủ phê duyệt thông qua Quyết định số 368/QĐ-TTg. Mục tiêu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc thúc đẩy quá trình đổi mới cơ chế tài chính đối với lĩnh vực sự nghiệp công lập, cùng với việc thực hiện tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước.

Trong giai đoạn từ 2021 đến 2025, việc giảm bình quân 10% chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp công lập so với giai đoạn từ 2016 đến 2020 được đề ra như một bước đầu tiên quan trọng.

Mục tiêu này nhấn mạnh vào việc giảm chi phí trực tiếp từ ngân sách, tạo điều kiện cho sự tối ưu hóa và cải thiện hiệu quả trong quản lý tài chính của các doanh nghiệp công lập. Đến giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu giảm bình quân 15% chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp công lập so với giai đoạn trước đó không chỉ là một cam kết mạnh mẽ mà còn phản ánh sự quyết tâm trong việc thúc đẩy quá trình cải cách và hiệu quả hóa ngân sách công.

Bên cạnh việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách, "Chiến lược tài chính đến năm 2030" còn đặt ra một số mục tiêu khác như:

- Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và nền tảng tài chính số, từ đó đạt được mục tiêu hiện đại hóa nền tài chính quốc gia.

- Phát triển cơ chế quản lý, điều hành giá theo cơ chế thị trường, với sự điều tiết của Nhà nước, nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch.

- Xây dựng một thị trường tài chính và dịch vụ tài chính đồng bộ, minh bạch và bền vững, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh và đầu tư.

2. Quan điểm về việc xây dựng và thực hiện chiến lược tài chính đến năm 2030

Việc xây dựng và thực hiện Chiến lược tài chính đến năm 2030 đòi hỏi việc kết hợp một loạt các quan điểm cơ bản, nhằm định hình một hệ thống tài chính mạnh mẽ và linh hoạt, đồng thời hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế và xã hội. Dưới đây là một số quan điểm chủ đạo:

- Vai trò tiên phong của chính sách tài chính quốc gia: Chính sách tài chính quốc gia được coi là tấm gương tiên phong trong việc huy động, giải phóng, và phân bổ hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước. Điều này phản ánh qua việc định hướng phân bổ nguồn lực vào các mục tiêu ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội, cũng như thúc đẩy sự đổi mới và nâng cao chất lượng tầng trường dựa trên phát triển nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ, cùng với sự đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

- Cải cách và nâng cao chất lượng thể chế tài chính: Điều này đòi hỏi một sự đồng bộ, minh bạch và hội nhập trong việc cải thiện thể chế tài chính. Mục tiêu là tạo ra một môi trường tài chính quốc gia phát triển mạnh mẽ, sử dụng các công cụ của chính sách tài khóa hiệu quả, phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững.

- Cơ cấu lại ngân sách nhà nước và quản lý nợ công: Điều này cần phải đặt trong bối cảnh tổng thể cơ cấu lại nền kinh tế, với vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương. Quản lý ngân sách nhà nước và nợ công cần phải được định hình sao cho tối ưu, hướng tới việc kích hoạt các nguồn lực khác và tận dụng lợi thế của các vùng, miền. Việc cân đối nguồn lực phát triển cũng cần phải hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời đáp ứng được thách thức của biến đổi khí hậu. Cơ cấu lại ngân sách nhà nước và quản lý nợ công không chỉ là một quá trình đơn thuần điều chỉnh số liệu trên giấy, mà còn là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng về kinh tế và xã hội cũng như khả năng định hình và thích ứng với các thách thức đa dạng. Việc này cần phải được thực hiện trong bối cảnh tổng thể của việc tái cơ cấu lại nền kinh tế, với vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương.

Trong bối cảnh hiện nay, ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội. Việc cân nhắc lại cơ cấu của ngân sách, bao gồm cả quản lý nợ công, đòi hỏi một chiến lược toàn diện và linh hoạt. Mục tiêu chính là tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, đảm bảo rằng tiền thuế được sử dụng một cách hiệu quả và công bằng nhất. Đồng thời, việc quản lý ngân sách nhà nước và nợ công cũng cần phải đảm bảo rằng các nguồn lực khác nhau được kích hoạt và tận dụng một cách tối ưu.

Điều này có thể bao gồm việc tăng cường thu ngân sách từ các nguồn thuế, phí và lệ phí khác, đồng thời khuyến khích sự đầu tư từ các nguồn lực ngoại tệ và tư nhân. Ngoài ra, việc cân đối nguồn lực phát triển cũng cần phải hài hòa giữa các khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường. Điều này đòi hỏi một sự đánh giá kỹ lưỡng và cân nhắc các ảnh hưởng của các quyết định ngân sách đối với các lĩnh vực khác nhau, từ giáo dục và y tế đến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Một thách thức đặc biệt là việc đáp ứng các thách thức của biến đổi khí hậu. 

- Quản lý tài chính thông qua pháp luật và công nghệ: Việc quản lý tài chính thông qua việc áp dụng các quy định pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra, kiểm tra, và phòng chống tham nhũng, lãng phí là không thể phủ nhận. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin và nền tảng tài chính số sẽ giúp tối ưu hóa quản lý tài chính và tạo điều kiện cho việc hiện đại hóa ngành tài chính, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện và bền vững.

3. Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách cho đơn vị sự nghiệp công lập có ý nghĩa gì?

Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách cho đơn vị sự nghiệp công lập mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng, bao gồm:

- Tối ưu hóa nguồn lực: Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách đồng nghĩa với việc tối ưu hóa sử dụng nguồn lực công cộng. Trong bối cảnh kinh tế hạn chế, việc này giúp chính phủ tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực ưu tiên và cần thiết nhất, đảm bảo rằng tiền thuế được sử dụng một cách hiệu quả nhất để phục vụ lợi ích cộng đồng.

- Thúc đẩy cải cách và hiệu quả hành chính: Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách đồng thời đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp công lập phải tối ưu hóa quản lý và hoạt động của mình. Điều này thúc đẩy sự cải cách trong tổ chức và quản lý, tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả hơn và ít chi phí hơn.

- Khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo: Khi đối diện với áp lực giảm chi, các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ cần phải tìm kiếm các phương pháp mới để tối ưu hóa hoạt động của mình. Điều này có thể dẫn đến việc khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong cách thức tổ chức và vận hành của họ, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho cả tổ chức và cộng đồng.

- Tăng cường trách nhiệm và minh bạch: Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách đồng thời đi kèm với việc tăng cường trách nhiệm và minh bạch trong việc sử dụng nguồn lực công cộng. Các đơn vị sẽ cần phải giải trình rõ ràng về cách họ sử dụng tiền thuế và đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra đều phản ánh sự minh bạch và trách nhiệm.

- Khuyến khích cạnh tranh và sự phát triển: Việc giảm chi trực tiếp từ ngân sách có thể tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các đơn vị sự nghiệp công lập. Các tổ chức sẽ cần phải tìm cách cải thiện hiệu suất và tăng cường độ cạnh tranh để tồn tại và phát triển trong môi trường kinh doanh khắc nghiệt này.

Nếu các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại tổng đài 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin trân trọng cảm ơn!

Tham khảo thêm: Chi ngân sách nhà nước là gì? Điều kiện chi ngân sách nhà nước