1. Giết người, chặt xác phi tang thì có thể truy cứu về tội danh gì ?

Phi tang được hiểu là việc làm biến đổi sự vật cho khác biệt với hình thức ban đầu để lẩn tránh việc làm sáng tỏ sự thật. Phi tang là hành vi của người vi phạm pháp luật thủ tiêu tang vật nhằm tránh nguy cơ bị phát giác tội phạm. Ngoài đời sống thực tế thì có thể thấy hành vi chặt xác phi tang đang diễn ra thông qua các vụ án được giải quyết như cướp tài sản sau đó phi tang xác, phẫu thuật thẩm mỹ nhưng trong quá trình làm khách hàng chết trước sau đó phi tang, ...

Vậy nếu trong trường hợp giết người xong, người phạm tội chặt xác phi tang có thể bị truy cứu trách nhiệm hình về một trong hai hoặc cả hai tội danh sau:

Thứ nhất là về tội giết người:

Căn cứ vào Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì giết người là hành vi trái pháp luật của một người cố ý tước bỏ quyền sống của người khác. Quyền sống là một trong những quyền cơ bản nhất của con người. Cuộc sống của mỗi con người bắt đầu từ khi họ được sinh ra đến khi họ chết. Người bị giết, phải là người còn sống, vì tội giết người là tội xâm phạm đến tính mạng con người. Nếu một người đã chết, thì mọi hành vi xâm phạm đến xác chết đó không phải là hành vi giết người, nhưng giết một người sắp chết vẫn là giết người.

Hành vi của tội giết người được thể hiện ở hành vi tước bỏ quyền sống của người khác một cách trái pháp luật bằng những thủ đoạn và phương tiện khác nhau gây hậu quả nguy hiểm cho xã hội. Hành vi phạm tội có thể hành động hoặc không hành động. Các phương tiện như súng, dao, gậy gộc, tay chân, thuốc độc, ... Hành vi tước bỏ quyền sống của người khác thường được thực hiện bằng các phương thức như bắn, chém, đâm, treo cổ, bóp cổ, đầu độc, đấm đá, ... Trường hợp không hành động ít gặp nhưng vẫn có thể xảy ra.

Thứ hai, về tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt:

Căn cứ Điều 319 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt đã xâm phạm trật tự công cộng. Tội phạm được thực hiện bằng các hành vi là đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt. Trong đó, bao gồm các hành vi: phá hủy, làm hư hỏng các tượng đài, bia đá xây trên mồ mả, chiến đoạt những đồ vật để trên mồ, trong mộ hoặc đào mồ mả, khai quật xác người, khai quật hài cốt, lấy đi tài sản được chôn theo người chết (quần áo, đồ trang sức kim khí, đá quý,..). Hoặc có những hành vi khác xâm phạm thi thể người chết như: mổ để lấy các bộ phận trên cơ thể khi không được phép, chặt thi thể ra làm nhiều khúc để trả thù hả giận,…

Thi thể được hiểu là thân thể người chết chưa được an táng, chưa được chôn hoặc hỏa táng. Ví dụ: người chết đang để trong nhà xác, người chết do tai nạn ở trên đường giao thông, người chết đuối,…Mồ mả là phần mộ người chết được chôn ở nghĩa trang hoặc nơi khác bao gồm phần được đắp, xây, bia đá, quan tài trong mộ, tài sản để trên hoặc trong mộ,…Hài cốt là xương của người chết được chôn trong mộ, được hỏa táng (phần tro trong bình, trong lọ,..) hoặc ở nơi khác.

Tội phạm hoàn thành khi người phạm tội thực hiện một trong những hành vi nêu trên.

Như vậy, tùy vào thời điểm diễn ra hành vi chặt xác là trước hay sau khi giết người thì có thể xác định người thực hiện phạm vào tội danh giết người hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hai tội danh là tội giết người và tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt.

2. Phạm tội giết người, chặt xác phi tang thì có bị tử hình không?

Đối với hành vi phạm tội giết người, chặt xác phi tang thì có thể là đối tượng sẽ bị truy tố cả hai tội là: Tội giết người và Tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt. Do đó, khung hình phạt cho hành vi giết người, chặt xác phi tang này sẽ được áp dụng theo các trường hợp dưới đây:

2.1. Trường hợp hành vi giết người chặt xác diễn ra sau khi nạn nhân đã chết

Trong trường hợp này đối tượng có thể bị truy tố cả hai tội giết người và tội xâm phạm thi thể. Đối với tội danh xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt này được quy định tại Điều 319 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã được sửa đổi bổ sung năm 2017. Cụ thể, người nào đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật để ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Trường hợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; chiếm đoạt hoặc hủy hoại vật có giá trị lịch sử, văn hóa; vì động cơ đê hèn; chiếm đoạt bộ phận thi thể, hài cốt) thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Việc chặt xác gây khó khăn cho công tác điều tra của cơ quan công an và ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của những thân nhân, vì vậy hoàn toàn có thể truy tố khung hình phạt cao nhất là 05 năm tù đối với hành vi xâm phạm thi thể.

Và khi xem xét xử khung hình phạt cụ thể cho cả 02 tội danh là Giết người và Xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt thì các thẩm phán phải cân nhắc trong từng vụ án cụ thể. Tuy nhiên, khung hình phạt cao nhất cho cả 02 tội có thể là tử hình.

2.2. Trường hợp chặt xác phi tang khi nạn nhân chưa chết

Đối với hành vi chặt xác phi tang khi nạn nhân chưa chết thì người thực hiện hành vi chỉ bị truy tố một tội danh là giết người với khung hình phạt tăng nặng là thực hiện tội phạm một cách man rợ. Căn cứ theo khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì tội giết người được quy định như sau:

Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình khi giệt người và thực hiện tội phạm một cách man rợ.

Như vậy, có thể thấy từ những trường hợp giết người làm cho nạn nhân đau đớn, quằn quại trước khi chết như việc mổ bụng để lấy các nội tạng, có những trường hợp là do cố ý thực hiện như việc moi gan, khoét mắt, chặt chân tay, xẻo thịt, lột da, tra tấn cho tới chết, ... Các hành vi này khi đưa ra xét xử thì xét căn cứ thấy người phạm tội thực hiện trước khi tội phạm hoàn thành, tức là trước khi nạn nhân bị chết.

Việc xác định mức phạt phải cân nhắc tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự để quyết định hình phạt đối với người phạm Tội giết người trong trường hợp có tình tiết tăng nặng.

3. Đối với vụ án giết người, chặt xác phi tang thì có phải thực nghiệm điều tra không?

Căn cứ theo Điều 204 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 thì việc thực nghiệm điều tra sẽ được tiến hành như sau:

- Để kiểm tra, xác minh tài liệu, tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án, Cơ quan điều tra có thể thực nghiệm điều tra bằng cách dựng lại hiện trường, diễn lại hành vi, tình huống hoặc những tình tiết khác của một sự việc nhất định và tiến hành các hoạt động thực nghiệm cần thiết. Khi thực nghiệm điều tra phải đo đạc, chụp ảnh, ghi hình, vẽ sơ đồ, ghi rõ kết quả thực nghiệm điều tra vào biên bản.

Nghiêm cấm việc thực nghiệm điều tra xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người tham gia thực nghiệm điều tra và người khác.

- Trước khi tiến hành thực nghiệm điều tra, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp biết về thời gian và địa điểm tiến hành thực nghiệm điều tra. Kiểm sát viên phải có mặt để kiểm sát việc thực nghiệm điều tra. Nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì phải ghi rõ vào biên bản.

- Điều tra viên chủ trì tiến hành thực nghiệm điều tra và việc thực nghiệm điều tra phải có người chứng kiến.

Khi tiến hành thực nghiệm điều tra, Cơ quan điều tra có thể mời người có chuyên môn tham gia. Trường hợp cần thiết, người bị tạm giữ, bị can, người bào chữa, bị hại, người làm chứng có thể tham gia.

- Trường hợp cần thiết, Viện kiểm sát tiến hành thực nghiệm điều tra. Việc thực nghiệm điều tra được tiến hành theo quy định tại Điều này.”

Như vậy, theo quy định trên thì không bắt buộc phải thực hiện thực nghiệm điều tra trong tất cả các vụ án. Chỉ những vụ án cần kiểm tra, xác minh tài liệu, tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án thì Cơ quan điều tra sẽ xem xét thực nghiệm điều tra.

Tham khảo thêm: Tội xâm phạm mồ mả, thi thể, hài cốt hình phạt theo luật hình sự? Vui lòng gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được Luật Minh Khuê hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.