1. Quy định chung về bảo hiểm xã hội
- Bảo hiểm xã hội là gì?
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.
- Sổ bảo hiểm xã hội là gì?
Sổ BHXH là căn cứ để giải quyết chế độ BHXH cho người tham gia theo quy định của pháp luật. Những thông tin trong sổ gồm thời gian làm việc, quá trình đóng và hưởng BHXH.
- Phân loại bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội bao gồm 2 loại là:
+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.
+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.
- Các chế độ bảo hiểm xã hội
Theo Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì chế độ bảo hiểm bao gồm:
+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây: Ốm đau; Thai sản; Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; Hưu trí; Tử Tuất.
NLĐ tham gia BHXH bắt buộc được giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện tương ứng theo quy định của pháp luật.
+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây: Hưu trí; Tử tuất
2. Quyền lợi khi tham gia BHXH
Khi tham gia bảo hiểm xã hội, NLĐ sẽ được hưởng những quyền lợi sau:
- Được tham gia và hưởng các chế độ theo Luật BHXH.
- Được cấp và quản lý sổ BHXH và nhận lại sổ khi không còn làm việc.
- Nhận lương hưu và trợ cấp đầy đủ, kịp thời theo các hình thức sau: nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền; nhận thông qua tài khoản tiền gửi của người lao động mở tại ngân hàng; nhận thông qua công ty, tổ chức nơi làm việc hay người sử dụng lao động
- Hưởng bảo hiểm y tế trong các trường hợp: đang hưởng lương hưu, nghỉ việc hưởng trợ cấp thai sản, nhận con nuôi, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hay trợ cấp ốm đau.
- Chủ động đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động và được thanh toán chi phí giám định y khoa nếu đủ điều kiện hưởng BHXH.
- Ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH cho người khác.
- Được cung cấp thông tin về đóng BHXH theo định kỳ; yêu cầu người sử dụng lao động cung cấp thông tin về việc đóng và quyền được hưởng các chế độ của BHXH.
- Người tham gia được khiếu nại, tố cáo và khởi kiện BHXH theo quy định pháp luật.
3. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
Theo quy định tại Điều 2 Luật BHXH năm 2014, đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:
- Người lao động là công dân Việt Nam, bao gồm:
+ Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
+ Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng;
+ Cán bộ, công chức, viên chức;
+ Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
+ Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
+ Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
+ Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;
+ Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.
4. Tự tra cứu thông tin BHXH, BHYT của chính mình như thế nào
>> Luật sư tư vấn pháp luật BHXH, BHYT, gọi: 1900 6162
Để nắm vững quyền lợi chính đáng, người lao động nên chủ động tìm hiểu xem doanh nghiệp có đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) cho mình hay không, mức hưởng BHYT, thời hạn của thẻ BHYT... Luật Minh Khuê xin hướng dẫn quý khách hàng cách tra cứu trực tuyến các thông tin này như sau:
I. Cách kiểm tra thông tin đóng BHXH
Bước 1. Truy cập tại đây
Bước 2. Nhập các thông tin như sau:
- Tỉnh/TP (*): Điền thông tin địa chỉ hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú của bạn. Kích vào tùy chọn, sẽ ra mã mặc định. Tỉnh/TP là thông tin phải có.
- Điền thông tin của người cần tra cứu. Họ tên là bắt buộc cùng với tùy chọn ngày tháng năm sinh. Có hai cách điền họ tên đó là Có dấu và Không dấu. Lưu ý, nếu chọn phần Có dấu, khi gõ tên phải gõ đúng chính tả.
- Điền Mã số BHXH nếu bạn có.
Bước 3. Kích chọn vào ô "Tôi không phải người máy" để xác minh thông tin, sau đó kích chuột vào ô "Tra cứu" để bắt đầu quá trình tra cứu.
Khi thông tin bạn điền là hợp lệ, hệ thống sẽ tự động trả về bảng kết quả tra cứu ngay phía dưới.
Trường hợp các thông tin điền chưa đúng hoặc chưa đủ, bạn sẽ nhận được nhắc nhở điền những trường thông tin còn thiếu.
Khi muốn thực hiện lại quá trình tra cứu, bạn hãy kích chuột vào nút "Nhập lại".
Bước 4. Tra cứu quá trình tham gia BHXH với mã số BHXH vừa được cung cấp.
Click vào Tra cứu quá trình tham gia BHXH ở góc bên phải của trang bạn đang thực hiện thao tác tra cứu, hoặc truy cập đường link tại đây
Sau đó bạn cần nhập các trường thông tin như sau:
- Tỉnh thành (*): Chọn chính xác tên và tỉnh thành nơi cơ quan bảo hiểm mà người cần tra cứu tham gia trong các thanh tùy chọn.
- Nhập khoảng thời gian tương ứng mà bạn tham gia bảo hiểm tại cơ quan đó, hoặc toàn bộ thời gian từ khi bắt đầu tham gia BHXH cho đến hiện tại.
- Phần thông tin cá nhân, hãy điền đầy đủ Số CMND, họ tên của người cần tra cứu (tên viết Có dấu hay Không dấu, hãy kích vào tùy chọn ngay bên dưới. Nhập chính xác Mã số BHXH (đã tra cứu được ở Bước 3) trong ô tương ứng.
- Nhập chính xác số điện thoại mà bạn có thể nhận tin nhắn để nhận mã OTP của dịch vụ Chăm sóc khách hàng BHXH. Chọn vào ô "Tôi không phải người máy" để xác minh thông tin, sau đó kích chuột vào ô "Lấy mã OTP" => Mã xác thực sẽ được gửi đến số điện thoại mà bạn đăng ký.
Bước 5. Khi thông tin được điền đầy đủ, hệ thống sẽ tự động xuất hiện thêm phần Nhập mã OTP.
Điền mã số xác nhận OTP trong tin nhắn nhận được vào ô "Nhập mã OTP" (trong thời gian 240s từ khi nhận được tin nhắn), kích chọn nút "Tra cứu" để bắt đầu quá trình tra cứu.
Khi thông tin bạn điền là hợp lệ, hệ thống sẽ tự động trả về bảng kết quả tra cứu ngay phía dưới.
Quá thời gian nhập mã, hệ thống sẽ yêu cầu bạn lấy lại mã.
Khi muốn thực hiện lại quá trình tra cứu, bạn hãy kích chuột vào nút "Nhập lại".
Mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ Tổng đài 19006162 để được đội ngũ chuyên viên Luật Minh Khuê trực tiếp hỗ trợ.
II. Cách kiểm tra thời hạn sử dụng thẻ BHYT, mức hưởng BHYT
Bước 1. Click tại đây
Bước 2. Nhâp Mã thẻ, Họ tên, Ngày/năm sinh (xem ví dụ như trên ảnh)
Kích vào ô "Tôi không phải là người máy" để xác minh thông tin.
Bước 3. Kích vào "Tra cứu" trên màn hình bạn đang tra cứu sẽ hiện ra thông báo về thời hạn có giá trị sử dụng của thẻ BHYT và quyền lợi BHYT mà bạn được hưởng.
III. Tra cứu bảo hiểm thất nghiệp
Bước 1. Truy cập tại đây
Bước 2. Điền chính xác Mã số BHXH (đã được phân quyền).
Tích chọn vào ô "Tôi không phải người máy" để xác minh thông tin.
Làm theo yêu cầu của hệ thống xác nhận, sau đó kích chọn nút "Lấy mã OTP" và chờ tin nhắn có mã OTP được gửi đến số điện thoại bạn đã đăng ký với BHXH.
Bước 3. Điền mã số xác nhận OTP trong tin nhắn nhận được vào ô "Nhập mã OTP" (trong thời gian 240s từ khi nhận được tin nhắn), kích chọn nút "Đăng nhập" để bắt đầu quá trình tra cứu.
Bước 4. Khi các thông tin là chính xác bạn sẽ nhận được một bảng tra cứu tương tự.
Tiếp tục nhập mã số BHXH cần tra cứu.
Tích chọn ô xác nhận "Tôi không phải là người máy".
Bước 5. Sau khi hoàn thành bước xác nhận của hệ thống một lần nữa, chọn nút "Tra cứu", bạn sẽ nhận được bảng kết quả thông tin tra cứu của người có Mã số BHXH tương ứng.
Bạn có thể chọn nút "Nhập lại" khi muốn thực hiện lại quá trình tra cứu.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
5. Điều chỉnh mức đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN năm 2021
Ngày 01/7/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 68/NQ-CP quy định về các chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19. Ngày 24/9/2021, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết 116/NQ-CP về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi Covid-19 từ Quỹ BHTN.
Theo đó, việc đóng bảo hiểm vào quỹ TNLĐ - BNN, quỹ hưu trí - tử tuất, quỹ BHTN sẽ được giảm hoặc tạm dừng đóng. Cụ thể:
- Giảm mức đóng bảo hiểm TNLĐ - BNN:
+ Đóng 0% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH: Từ 01/7/2021 - 30/6/2022.
+ Không áp dụng với cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, người lao động được hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
+ Toàn bộ số tiền doanh nghiệp được giảm được dùng để hỗ trợ người lao động phòng, chống đại dịch Covid-19.
- Tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí - tử tuất:
+ Doanh nghiệp đã đóng đủ BHXH hoặc đang tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí - tử tuất đến hết tháng 4/2021, bị ảnh hưởng bởi Covid-19, phải giảm từ 15% lao động tham gia BHXH trở lên so với thời điểm tháng 4/2021: Được dừng đóng 06 tháng kể từ thời điểm nộp hồ sơ.
+ Đã được giải quyết tạm dừng đóng quỹ hưu trí và tử tuất trước đó do Covid-19, nếu đủ điều kiện thì vẫn được giải quyết nhưng tổng thời gian tạm dừng không quá 12 tháng.
+ Chính sách này áp dụng từ 01/7/2021.
- Giảm mức đóng vào quỹ BHTN:
+ Giảm mức đóng từ 1% xuống bằng 0% quỹ tiền lương tháng của những người lao động.
+ Đối tượng áp dụng: Người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHTN (không bao gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên).
+ Thời gian thực hiện: 12 tháng, kể từ ngày 01/10/2021 - hết ngày 30/9/2022.
Bộ phận tư vấn pháp luật BHXH, BHYT - Công ty luật Minh Khuê
