1. Tham nhũng được hiểu là như thế nào?
Định nghĩa tham nhũng được quy định chi tiết tại khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 như sau:
Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì mục đích cá nhân, tập thể hoặc mục đích của bên thứ ba, nhằm đạt được lợi ích vật chất hoặc phi vật chất không chính đáng.
Theo đó:
- Đối tượng tham nhũng là người được bổ nhiệm, bầu cử, tuyển dụng, ký hợp đồng... có hoặc không có hưởng lương, nhưng có quyền hạn nhất định trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhất định được giao.
- Vụ lợi là việc người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để đạt được lợi ích vật chất hoặc phi vật chất không chính đáng cho bản thân, cho nhóm, hoặc cho một bên thứ ba.
Như vậy, theo định nghĩa trên, tham nhũng là hành vi vi phạm đạo đức và pháp luật, trong đó người có quyền hạn lợi dụng chức vụ của mình để thuận lợi cho bản thân hoặc nhóm, và đồng thời vi phạm các quy định về trung thực, minh bạch và ngăn chặn tiêu cực trong quản lý và thực hiện nhiệm vụ công vụ. Tham nhũng gây hậu quả tiêu cực cho sự công bằng, minh bạch và phát triển của xã hội, và là một vấn đề đáng lo ngại cần được xử lý một cách nghiêm minh.
2. Hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ gồm những gì?
Theo Quy định 114-QĐ/TW ngày 11/7/2023, hành vi tham nhũng và tiêu cực trong công tác cán bộ bao gồm các hành vi sau:
Hành vi lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn:
- Dùng uy tín, ảnh hưởng cá nhân và của người có quan hệ gia đình để ảnh hưởng, can thiệp vào quyết định, tham mưu, đề xuất, đánh giá, biểu quyết, bầu cử, nhận xét, lấy phiếu tín nhiệm, giới thiệu nhân sự, bầu theo ý mình.
- Lợi dụng quan hệ gia đình hoặc thân quen để can thiệp, thao túng các khâu trong công tác cán bộ.
- Kết hợp ý đồ cá nhân trong việc thực hiện các khâu công tác cán bộ, vì mục đích lợi ích cá nhân hoặc cho nhân sự trong quá trình thực hiện công tác cán bộ.
- Hướng dẫn, tham mưu các khâu công tác cán bộ theo quy định không đúng tiêu chuẩn, nguyên tắc, quy trình, quy chế, quyết định đối với nhân sự không đủ điều kiện, tiêu chuẩn.
- Trì hoãn, không thực hiện công việc khi thấy bất lợi hoặc chọn thời điểm thuận lợi cho nhân sự trong quá trình thực hiện quy trình công tác cán bộ.
- Khi nhận được đơn, thư phản ánh, tố cáo hoặc biết nhân sự có hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ nhưng thỏa hiệp, dung túng, bao che không xử lý theo thẩm quyền hoặc xử lý không đúng quy định, không báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.
- Xác nhận, chứng thực, nhận xét, đánh giá mang tính áp đặt, không đúng bản chất, không đúng sự thật hoặc làm giả, sai lệch nội dung hồ sơ nhân sự, kết quả bầu cử, lấy phiếu giới thiệu, phiếu tín nhiệm, xét tuyển, thi tuyển nhằm có lợi cho nhân sự hoặc để đạt mục đích cá nhân.
- Cung cấp hoặc tiết lộ thông tin, tài liệu, hồ sơ cán bộ, đảng viên cho tổ chức và cá nhân không có thẩm quyền, trách nhiệm, đặc biệt là những thông tin, tài liệu, hồ sơ nhân sự đang trong quá trình thực hiện công tác cán bộ.
Hành vi chạy chức, chạy quyền:
- Trực tiếp hoặc gián tiếp môi giới, đưa và nhận hối lộ nhằm giúp cho người khác có được vị trí, chức vụ, quyền lợi.
- Tặng quà, tiền, bất động sản hoặc các lợi ích vật chất, phi vật chất khác, sắp xếp các hoạt động vui chơi, giải trí cho người có thẩm quyền, trách nhiệm nhằm mục đích có được sự ủng hộ, tín nhiệm, vị trí, chức vụ, quyền lợi.
- Chạy tuổi, thâm niên công tác, danh hiệu thi đua, khen thưởng, bằng cấp, phân công, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, chỉ định, điều động, luân chuyển, biệt phái, phong, thăng quân hàm... nhằm mục đích đủ tiêu chuẩn, điều kiện, có được chức vụ, quyền lợi.
- Lợi dụng các mối quan hệ thân quen hoặc sử dụng lợi thế, vị trí công tác, uy tín của người khác để tác động, tranh thủ, gây sức ép với người có thẩm quyền, trách nhiệm nhằm mục đích có được vị trí, chức vụ, quyền lợi.
- Lợi dụng thông tin nội bộ hoặc thông tin bất lợi của tổ chức, cá nhân để đặt điều kiện, gây sức ép đối với người có thẩm quyền, trách nhiệm trong việc phân công, bổ nhiệm, giới thiệu, đề cử, chỉ định bản thân.
- Dùng lý lịch, xuất thân gia đình, thành tích công tác của bản thân để đặt ra yêu cầu vô lý đối với tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, trách nhiệm nhằm có được vị trí, chức vụ, quyền lợi.
Các hành vi tiêu cực khác:
- Gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi với nhân sự trái quy định trong quá trình thực hiện công tác cán bộ. Nhũng nhiễu, gây khó khăn, phiền hà, kéo dài thời gian, đặt điều kiện đối với nhân sự và cơ quan trình nhân sự.
- Thiếu trách nhiệm hoặc vì động cơ cá nhân làm thất lạc, mất hồ sơ cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý.
- Làm giả, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu để được xem xét, thực hiện quy định, quy trình, quy chế, quyết định về công tác cán bộ.
- Báo cáo, lập hồ sơ, kê khai lý lịch đảng viên, lý lịch cán bộ, nhất là lịch sử bản thân và gia đình không đầy đủ, không trung thực.
- Trực tiếp, thông qua người khác, lợi dụng phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội đưa thông tin không đúng sự thật, xuyên tạc, kích động, gây mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng xấu đến công tác cán bộ.
Các hành vi này đều là tiêu cực và vi phạm pháp luật, ảnh hưởng xấu đến công tác cán bộ và sự phát triển của xã hội, cần được ngăn chặn và xử lý nghiêm minh.
3. Trách nhiệm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ như thế nào?
Trách nhiệm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ theo Điều 12 Quy định 114-QĐ/TW ngày 11/7/2023 như sau:
Nghiêm cấm hành vi tham nhũng, tiêu cực:
- Tất cả các tổ chức và cá nhân đều nghiêm cấm thực hiện các hành vi quy định tại Điều 3, Điều 4, Điều 5 Quy định 114-QĐ/TW ngày 11/7/2023. Cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo cùng với các thành viên, người đứng đầu, cán bộ tham mưu, nhân sự phải tuân thủ nghiêm túc quy định tại Điều 6, Điều 7, Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 11 của Quy định 114-QĐ/TW.
Trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo và người đứng đầu địa phương, cơ quan, đơn vị:
Các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo cùng với người đứng đầu có trách nhiệm:
- Phát hiện và tiếp nhận thông tin liên quan đến hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý.
- Cung cấp thông tin và thực hiện yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền trong quá trình kiểm tra, xử lý hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ ở cơ quan, đơn vị mình.
- Bảo vệ và khen thưởng kịp thời những cá nhân phát hiện, phản ánh, cung cấp thông tin, tố cáo đúng các hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ; đồng thời, xử lý nghiêm những người tố cáo sai sự thật để không ảnh hưởng uy tín của người khác.
Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các cơ quan dân cử:
Trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, nếu phát hiện hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, thì cần kiến nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền kiểm tra và xử lý, đồng thời giám sát việc thực hiện kiến nghị theo quy định.
Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân:
Tất cả cán bộ, đảng viên, đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân có trách nhiệm phát hiện và lắng nghe ý kiến của Nhân dân để phản ánh, tố cáo, cung cấp thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền về hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ. Điều này đảm bảo tính minh bạch, công bằng và trách nhiệm của tất cả các cá nhân trong việc ngăn chặn và tiêu diệt tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, từ đó góp phần xây dựng một xã hội hòa bình, công bằng và phát triển bền vững.
Xem thêm nội dung bài viết: Đáp án cuộc thi Tìm hiểu quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng 2023. Khi có thắc mắc, hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn
