1. Hộ kinh doanh cá thể có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không?
Theo khoản 3 Điều 4 của Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, và cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, quy định rõ các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm các cá nhân và tổ chức:
- Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân.
- Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác.
- Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo Hợp đồng lao động.
Do đó, nếu hộ kinh doanh cá thể thực hiện hoạt động thuê mướn và sử dụng lao động theo hợp đồng lao động, thì hộ kinh doanh cá thể sẽ thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trong trường hợp này, hộ kinh doanh cá thể sẽ phải đóng các khoản đóng góp và tuân thủ các quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật và cơ quan bảo hiểm xã hội có thẩm quyền.
2. Mức đóng bảo hiểm xã hội của hộ kinh doanh cá thể là bao nhiêu?
Theo Điều 86 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, hộ kinh doanh cá thể nếu thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, sẽ áp dụng các mức đóng và phương thức đóng như sau:
- Người sử dụng lao động hằng tháng đóng trên quỹ tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của người lao động với các tỷ lệ đóng góp như sau:
+ 3% vào quỹ ốm đau và thai sản;
+ 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
+ 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Người sử dụng lao động hằng tháng đóng trên mức lương cơ sở của mỗi người lao động với các tỷ lệ đóng góp như sau:
+ 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
+ 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Người sử dụng lao động hằng tháng đóng 14% mức lương cơ sở vào quỹ hưu trí và tử tuất cho người lao động.
- Người sử dụng lao động không phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định.
- Đối với hộ kinh doanh cá thể, doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm hoặc theo khoán, mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được áp dụng theo quy định. Phương thức đóng có thể thực hiện hàng tháng, cứ ba tháng hoặc cứ sáu tháng một lần.
- Chi tiết về việc áp dụng và quy định của Luật Bảo hiểm xã hội sẽ được Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định.
Như vậy, đối với hộ kinh doanh cá thể thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, mức đóng bảo hiểm xã hội được xác định theo các quy định của pháp luật.
3. Hộ kinh doanh cá thể đóng bảo hiểm xã hội theo phương thức nào?
Theo khoản 2 Điều 7 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 (được sửa đổi bởi khoản 13 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020) quy định phương thức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với hộ kinh doanh cá thể được quy định cụ thể như sau:
- Đóng hằng tháng: Hộ kinh doanh cá thể cần đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng. Trước ngày cuối cùng của tháng, họ phải trích tiền đóng bảo hiểm xã hội từ quỹ tiền lương tháng của nhân viên tham gia bảo hiểm xã hội. Số tiền này sẽ được chuyển vào tài khoản chuyên thu của cơ quan Bảo hiểm xã hội mở tại ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước.
- Đăng ký đóng 03 hoặc 06 tháng một lần: Đơn vị là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm hoặc theo khoán có thể đăng ký phương thức đóng bảo hiểm xã hội 03 hoặc 06 tháng một lần với cơ quan Bảo hiểm xã hội. Trước khi quyết định phương thức đóng, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ quan Lao động để kiểm tra tại đơn vị. Trước ngày cuối cùng của phương thức đóng, đơn vị phải chuyển đủ tiền vào quỹ Bảo hiểm xã hội.
Tóm lại, hộ kinh doanh cá thể có thể chọn phương thức đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng hoặc đăng ký đóng 03 hoặc 06 tháng một lần. Việc đóng bảo hiểm xã hội phải tuân thủ các quy định và thời hạn quy định của cơ quan Bảo hiểm xã hội và phải chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội trước ngày cuối cùng của phương thức đóng. Đối với phương thức đóng hằng tháng, hộ kinh doanh cá thể sẽ trích tiền đóng bảo hiểm xã hội từ quỹ tiền lương tháng của nhân viên tham gia bảo hiểm xã hội. Số tiền này sẽ được chuyển vào tài khoản chuyên thu của cơ quan Bảo hiểm xã hội tại ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước. Đối với phương thức đóng 03 hoặc 06 tháng một lần, các đơn vị là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm hoặc theo khoán có thể đăng ký phương thức này. Trước khi quyết định phương thức đóng, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ quan Lao động để kiểm tra tại đơn vị. Sau đó, đơn vị sẽ chuyển đủ tiền vào quỹ Bảo hiểm xã hội trước ngày cuối cùng của phương thức đóng.
Như vậy, hộ kinh doanh cá thể có sự linh hoạt trong việc chọn phương thức đóng bảo hiểm xã hội, bao gồm đóng hàng tháng hoặc đăng ký đóng 03 hoặc 06 tháng một lần. Quá trình đóng bảo hiểm xã hội phải tuân thủ quy định và thời hạn quy định của cơ quan Bảo hiểm xã hội, đồng thời đảm bảo việc chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội trước ngày cuối cùng của phương thức đóng.
4. Chủ hộ kinh doanh cá thể đóng BHXH tự nguyện xác định như thế nào?
Phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với chủ hộ kinh doanh được quy định chi tiết như sau:
- Mức đóng: Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ đóng mức bằng 22% thu nhập tháng do chính họ lựa chọn để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Mức thu nhập tháng này được căn cứ vào mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất (hiện là 1.500.000 đồng/người/tháng) và cao nhất là 20 lần mức lương cơ sở (tương đương 29.800.000 đồng/tháng).
- Phương thức đóng: Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thể lựa chọn một trong các phương thức đóng sau đây: a) Hằng tháng: Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hàng tháng. b) 03 tháng một lần: Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mỗi 03 tháng. c) 06 tháng một lần: Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mỗi 06 tháng. d) 12 tháng một lần: Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mỗi 12 tháng. đ) Một lần cho nhiều năm về sau với mức đóng thấp hơn mức đóng hằng tháng, hoặc một lần cho những năm còn thiếu với mức đóng cao hơn mức đóng hằng tháng, so với quy định tại Điều này.
- Chi tiết về mức đóng và phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được Chính phủ quy định.
Tóm lại, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ đóng mức bằng 22% thu nhập tháng mà họ tự chọn, với mức thu nhập tháng tối thiểu là mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn và tối đa là 20 lần mức lương cơ sở. Có tổng cộng 06 phương thức tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà người tham gia có thể lựa chọn, bao gồm:
- Đóng hàng tháng: Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thể lựa chọn đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng. Theo đó, họ sẽ đóng tiền bảo hiểm xã hội theo mức đóng và phương thức đóng đã quy định, thường là một tỷ lệ nhất định của thu nhập hàng tháng.
- Đóng 03 tháng một lần: Người tham gia cũng có thể chọn đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mỗi 03 tháng một lần. Trước ngày cuối cùng của mỗi kỳ đóng, họ sẽ chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội.
- Đóng 06 tháng một lần: Tương tự như phương thức trên, người tham gia cũng có thể đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mỗi 06 tháng một lần. Trước ngày cuối cùng của mỗi kỳ đóng, họ phải chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội.
- Đóng 12 tháng một lần: Phương thức này cho phép người tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện một lần duy nhất trong vòng 12 tháng. Trước ngày cuối cùng của kỳ đóng, họ phải chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội.
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau: Đây là phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho phép người tham gia đóng một lần và bảo hiểm có hiệu lực trong nhiều năm liên tiếp, nhưng không quá 05 năm một lần. Người tham gia sẽ chọn mức đóng thấp hơn so với mức đóng hàng tháng.
- Đóng một lần cho những năm còn thiếu: Đối với những người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 10 năm, họ có thể chọn phương thức đóng một lần cho những năm còn thiếu. Trước ngày cuối cùng của phương thức đóng, người tham gia phải chuyển đủ tiền vào quỹ bảo hiểm xã hội. Phương thức này giúp người tham gia đóng bảo hiểm cho những năm còn thiếu mà thời gian đóng không vượt quá 10 năm.
Nếu trường hợp người tham gia đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu trên 10 năm, họ vẫn có thể tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Trong trường hợp này, người tham gia có thể lựa chọn một trong 05 phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đã nêu trên. Họ sẽ tiếp tục đóng theo phương thức đã chọn cho đến khi thời gian đóng bảo hiểm còn thiếu không vượt quá 10 năm. Khi đạt đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội, họ sẽ được đóng một lần cho những năm còn thiếu theo phương thức thứ 6. Qua đó, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có sự linh hoạt trong việc lựa chọn phương thức đóng phù hợp với tình hình tài chính và mục tiêu cá nhân. Đồng thời, quy định rõ ràng về thời gian và các quy định đóng tiền bảo hiểm giúp đảm bảo tính đúng đắn và liên tục của quy trình đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Hộ kinh doanh cá thể có phải kí kết hợp đồng lao động hay không ?
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
