1. Tiêu chuẩn cần có để được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa

Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 86/2023/NĐ-CP thì các tiêu chuẩn để xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa" được thực hiện theo hướng dẫn chi tiết được quy định trong Phụ lục I kèm theo Nghị định này. Cụ thể bao gồm những nội dung như sau:

- Gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, gồm các tiêu chí:

Chấp hành chủ trương của Đảng và quy định pháp luật: Đảng ở đây có thể đề cập đến Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc tổ chức Đảng trong một quốc gia khác. Tiêu chuẩn này yêu cầu các thành viên trong gia đình tuân thủ các nguyên tắc, chính sách và quy định mà Đảng hoặc pháp luật đặt ra.
Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội: Điều này ám chỉ việc thực hiện các nghi lễ và phong tục trong xã hội một cách lịch sự, tôn trọng và tuân thủ các quy định, không gây ra các hành vi xấu hoặc không tôn trọng truyền thống văn hóa.
Bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy: Đảm bảo rằng gia đình tuân thủ các biện pháp an ninh, phòng cháy, chữa cháy để đảm bảo sự an toàn cho bản thân và cộng đồng.
Bảo đảm các quy định về độ ồn và môi trường: Điều này yêu cầu gia đình không tạo ra tiếng ồn không cần thiết và tuân thủ các quy định về môi trường, không gây hại đến sức khỏe hoặc môi trường sống của cộng đồng.

- Tích cực tham gia các phong trào thi đua lao động, sản xuất, học tập, bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội của địa phương, gồm:

Tham gia bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên và môi trường của địa phương: Đây là việc tham gia vào các hoạt động, chương trình nhằm bảo vệ, duy trì và phát triển các di sản văn hóa, lịch sử, danh lam thắng cảnh, và môi trường tự nhiên của địa phương.
Tham gia các phong trào từ thiện, nhân đạo; đền ơn đáp nghĩa: Đây là việc tham gia vào các hoạt động từ thiện, nhân đạo nhằm giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn và đền đáp những ơn từ xã hội.
Khuyến học khuyến tài và xây dựng gia đình học tập: Cụ thể, đây là việc khuyến khích học hành, phát triển tài năng và xây dựng một môi trường học tập tích cực trong gia đình.
Tham gia sinh hoạt cộng đồng ở nơi cư trú: Đây là việc tham gia vào các hoạt động, sự kiện cộng đồng tại nơi cư trú nhằm tạo ra một môi trường gắn kết và phát triển tích cực.
Tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội do địa phương tổ chức: Điều này yêu cầu sự tham gia tích cực vào các hoạt động, chương trình nhằm phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội tại địa phương.
Người trong độ tuổi có khả năng lao động tích cực làm việc và có thu nhập chính đáng: Đây là việc đảm bảo rằng người lao động trong độ tuổi lao động có công việc ổn định và thu nhập đủ để duy trì cuộc sống.
Trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường: Đây là việc đảm bảo rằng trẻ em đủ tuổi học đến trường và nhận được giáo dục cơ bản để phát triển bản thân và tương lai.

- Gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; thường xuyên gắn bó, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ trong cộng đồng, gồm:

Thực hiện tốt Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình: Đây là việc gia đình tuân thủ và thực hiện các nguyên tắc và quy định trong Bộ tiêu chí ứng xử, có thể bao gồm các quy định về đạo đức, tôn trọng, và quan hệ gia đình.
Thực hiện tốt chính sách dân số, hôn nhân và gia đình: Điều này yêu cầu gia đình tuân thủ các quy định và chính sách liên quan đến dân số, hôn nhân và gia đình được áp dụng tại địa phương hoặc quốc gia.
Thực hiện tốt các mục tiêu về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình/bạo lực trên cơ sở giới: Đây là việc hỗ trợ bình đẳng giới trong gia đình, phòng và chống bạo lực gia đình hoặc bạo lực dựa trên giới tính trong mọi tình huống.
Hộ gia đình có nhà tiêu, nhà tắm, thiết bị chứa nước/các loại hình tương tự hợp vệ sinh: Điều này đảm bảo rằng mỗi gia đình có điều kiện sống vệ sinh, bao gồm cơ sở vật chất như nhà tắm, nhà tiêu, và thiết bị chứa nước sạch.
Tương trợ, giúp đỡ mọi người trong cộng đồng khi khó khăn, hoạn nạn: Đây là việc gia đình tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng và hỗ trợ những người khó khăn, gặp hoạn nạn trong cộng đồng.

2. Các trường hợp không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 86/2023/NĐ-CP thì các thành viên trong gia đình sẽ không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa nếu họ vi phạm một trong các trường hợp sau:

- Bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

- Không hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ nộp thuế. Điều này có thể ám chỉ vào việc họ không tuân thủ các quy định pháp luật và không đóng góp vào cộng đồng và quốc gia theo cách có trách nhiệm.

- Bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi sau: tổ chức tảo hôn, vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và không tuân thủ chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Điều này cho thấy họ không tuân thủ các quy định pháp luật và không đảm bảo sự ổn định trong mối quan hệ hôn nhân và gia đình. Trách nhiệm và tính cách mẫu mực trong việc duy trì mối quan hệ gia đình là một phần quan trọng của việc được công nhận là Gia đình văn hóa.

- Bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi như vi phạm quy định về trật tự công cộng, đánh bạc trái phép, phòng, chống tệ nạn xã hội, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và không tuân thủ quy định về phòng, chống bạo lực gia đình. Điều này cho thấy họ không tuân thủ các quy định pháp luật và không đóng góp tích cực vào việc duy trì trật tự, an toàn và phát triển của xã hội và cộng đồng.

3. Hồ sơ xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa bao gồm?

Căn cứ theo quy định tại Điều 7 Nghị định 86/2023/NĐ-CP thì hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa" bao gồm những tài liệu sau đây:

- Văn bản đề nghị xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa (Mẫu số 01).

- Bảng tổng hợp danh sách các hộ gia đình đạt tiêu chuẩn và kết quả thu thập ý kiến từ người dân (Mẫu số 02).

- Biên bản của cuộc họp bình xét danh hiệu Gia đình văn hóa.

Quá trình và thủ tục xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa" được thực hiện theo các bước sau theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 86/2023/NĐ-CP:

- Họp đánh giá: Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố chủ trì, phối hợp với Trưởng ban Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể cùng cấp tổ chức họp để đánh giá mức độ đạt các tiêu chuẩn của từng hộ gia đình trong phạm vi quản lý.

- Thông báo và thu thập ý kiến: Danh sách các hộ gia đình đủ điều kiện để xét tặng danh hiệu được tổng hợp và công bố công khai trên bảng tin công cộng hoặc các phương tiện khác (nếu có) để thu thập ý kiến của người dân trong thời hạn 10 ngày.

- Lập hồ sơ: Sau khi kết thúc thời hạn thu thập ý kiến, hồ sơ được lập theo quy định tại khoản 1 của Điều 7 của Nghị định và được trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định.

- Quyết định xét tặng: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ quyết định xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa" theo Mẫu số 10 của Phụ lục IV kèm theo Nghị định này.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết:

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!