Hướng dẫn làm thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện

1. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì? 

Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH tự nguyện) là một hình thức bảo hiểm xã hội tùy chọn mà người dân có thể tham gia nhằm bảo đảm các quyền lợi và tiền trợ cấp khi gặp các tình huống như nghỉ hưu, bệnh tật, tai nạn, hoặc tử vong. Trong BHXH tự nguyện, người tham gia sẽ tự chịu trách nhiệm đóng các khoản tiền bảo hiểm hàng tháng để tích lũy quyền lợi trong tương lai.

Để tham gia BHXH tự nguyện, người dân phải lựa chọn mức đóng BHXH phù hợp với thu nhập của mình, theo quy định mức đóng tối thiểu và tối đa. Mức đóng BHXH tự nguyện là 22% của mức thu nhập do người tham gia lựa chọn, nhưng không được thấp hơn mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (1.500.000 đồng/người/tháng) và không cao hơn 20 lần lương cơ sở (tương đương 29.800.000 đồng/tháng).

Người tham gia có quyền lựa chọn phương thức đóng tiền BHXH tự nguyện theo nhu cầu và khả năng tài chính của mình. Hiện có tổng cộng 6 phương thức đóng BHXH tự nguyện, bao gồm đóng hàng tháng, 3 tháng một lần, 6 tháng một lần, 12 tháng một lần, một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần, và một lần cho những năm còn thiếu đối với người đã đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng thời gian đóng chưa đủ 10 năm.

Khi tham gia BHXH tự nguyện, người dân sẽ được hưởng nhiều quyền lợi, bao gồm lương hưu hằng tháng khi đủ điều kiện về thời gian đóng và tuổi nghỉ hưu, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu hoặc trong trường hợp bị mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Ngoài ra, họ cũng được cấp thẻ BHYT trong suốt quá trình hưởng lương hưu với mức hưởng lên đến 95% và sẽ được Nhà nước điều chỉnh lương hưu tăng lên phù hợp với mức giá tiêu dùng.

BHXH tự nguyện mang lại sự an tâm và bảo vệ tài chính cho người tham gia trong tương lai khi đối mặt với các rủi ro về sức khỏe và cuộc sống. Tuy nhiên, để hưởng đầy đủ các quyền lợi và tiền trợ cấp, người tham gia cần đảm bảo đóng đủ thời gian và mức đóng BHXH theo quy định. BHXH tự nguyện là một giải pháp hữu hiệu để mỗi người tự chủ về tài chính và chăm lo cho cuộc sống hậu họa sau khi giải nghệ hoặc gặp những khó khăn về sức khỏe

2. Hướng dẫn làm thủ tục đăng ký bảo hiểm xã hội tự nguyện

- Quy trình đăng ký tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH tự nguyện) đối với người tham gia thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo có các bước như sau:

Bước 1: Người tham gia thực hiện kê khai thông tin đầy đủ và chính xác theo Mẫu trên Cổng Dịch vụ công và chịu trách nhiệm về nội dung kê khai.

Bước 2: Hệ thống phần mềm sẽ tự động kiểm tra và so sánh thông tin người tham gia kê khai với CSDL quốc gia về Dân cư để xác định nơi cư trú và đối tượng được nhà nước hỗ trợ mức đóng BHXH tự nguyện. Nếu có sai sót, hệ thống sẽ hiển thị thông báo để người tham gia biết và có thể điều chỉnh thông tin. Người tham gia có thể liên hệ với cơ quan Công an hoặc cơ quan phê duyệt danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo để điều chỉnh thông tin, sau đó tiếp tục quy trình đăng ký.

Bước 3: Người tham gia thực hiện nộp tiền BHXH tự nguyện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công và nhận biên lai thu tiền điện tử, cùng với thông báo về thời hạn trả sổ BHXH.

Bước 4: Sau khi nhận được số tiền đóng từ người tham gia, hệ thống phần mềm sẽ thực hiện ghi nhận số tiền vào mã đơn vị quản lý riêng theo mã số BHXH của từng người tham gia trên phần mềm Kế toán tập trung. Đồng thời, hệ thống sẽ lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH tự nguyện trên Phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ và cập nhật các thông tin liên quan.

Bước 5: Cán bộ thu, sổ thẻ sẽ kiểm tra hồ sơ và dữ liệu, sau đó Giám đốc BHXH tỉnh/huyện ký số tờ bìa sổ BHXH bản điện tử hoặc in tờ bìa sổ BHXH bản giấy theo quy định. Kết quả này sẽ được chuyển cán bộ tiếp nhận để thực hiện việc phát hành và trả kết quả cho người tham gia.

Bước 6: Cán bộ tiếp nhận sẽ trả kết quả tiếp nhận dữ liệu hoặc tờ bìa sổ BHXH bản giấy và thực hiện việc phát hành, trả kết quả cho người tham gia.

Bước 7: Người tham gia sẽ nhận tờ bìa sổ BHXH bản điện tử hoặc sổ BHXH bản giấy theo phương thức đã đăng ký.

- Quy trình đăng ký tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH tự nguyện) đối với người tham gia thuộc đối tượng khác có các bước như sau:

Bước 1: Người tham gia thực hiện kê khai đầy đủ và chính xác các trường thông tin theo Mẫu 02-TK trên Cổng Dịch vụ công và chịu trách nhiệm về nội dung kê khai.

Bước 2: Hệ thống phần mềm sẽ tự động kiểm tra và so sánh thông tin người tham gia kê khai với CSDL quốc gia về Dân cư để xác định nơi thường trú (cấp tỉnh, cấp huyện) và xác định số tiền phải đóng BHXH tự nguyện. Trong trường hợp xác định nơi thường trú không đúng, hệ thống sẽ thông báo cho người tham gia biết và hướng dẫn điều chỉnh thông tin. Người tham gia có thể liên hệ với cơ quan Công an để điều chỉnh thông tin hoặc đăng ký tham gia BHXH tự nguyện tại các tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT hoặc tại cơ quan BHXH.

Bước 3: Người tham gia thực hiện nộp tiền BHXH tự nguyện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công, nhận biên lai thu tiền điện tử, và nhận thông báo về thời hạn trả sổ BHXH theo quy định ngay khi giao dịch thành công.

Bước 4: Sau khi nhận được số tiền đóng từ người tham gia, hệ thống phần mềm sẽ ghi nhận số tiền vào mã đơn vị quản lý riêng theo mã số BHXH của từng người tham gia trên phần mềm Kế toán tập trung và tạo lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH tự nguyện trên Phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ. Đồng thời, hệ thống cập nhật hồ sơ, xác định thời gian tham gia, ghi quá trình đóng BHXH cho người tham gia và tổng hợp số tiền phải đóng của người tham gia theo mẫu C69-HD. Hệ thống cũng xác định số tiền trích thù lao cho tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT theo mẫu D11-TS.

Bước 5: Hệ thống phân bổ ngay số tiền đã thu của người tham gia (theo mẫu C83-HD) và xác định số tiền chi thù lao cho tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT theo mẫu D12-TS theo quy định.

Bước 6: Khi quy trình Bước 4 và 5 hoàn tất, cán bộ thu, sổ thẻ sẽ kiểm tra hồ sơ, dữ liệu và trình Giám đốc BHXH tỉnh/huyện ký số tờ bìa sổ BHXH bản điện tử hoặc in tờ bìa sổ BHXH bản giấy theo quy định. Sau đó, cán bộ tiếp nhận sẽ thực hiện việc phát hành và trả kết quả cho người tham gia.

Bước 7: Cuối cùng, người tham gia sẽ nhận tờ bìa sổ BHXH bản điện tử hoặc sổ BHXH bản giấy theo phương thức đã đăng ký.

3. Quyền lợi của người tham gia BHXH tự nguyện

Được hưởng lương hưu:

Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu hằng tháng khi có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định. Đối với nam, tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi 9 tháng vào năm 2023, sau đó tăng thêm 3 tháng mỗi năm. Tuổi nghỉ hưu với nam sẽ đạt 62 tuổi vào năm 2028. Đối với nữ, tuổi nghỉ hưu là 56 tuổi vào năm 2023, sau đó tăng thêm 4 tháng mỗi năm. Tuổi nghỉ hưu với nữ sẽ đạt 60 tuổi vào năm 2035.

Trong trường hợp đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định, nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm, người tham gia sẽ được đóng một lần cho những năm còn thiếu (tối đa 10 năm) để đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Hưởng trợ cấp BHXH một lần khi:

Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định và có dưới 20 năm đóng BHXH mà không tiếp tục đóng BHXH.

Bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế.

Sau một năm không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH và có yêu cầu nhận BHXH một lần.

Ra nước ngoài để định cư.

Hưởng chế độ tử tuất:

Trợ cấp mai táng: Người tham gia BHXH tự nguyện chết sẽ được trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng của người tham gia BHXH tự nguyện (hiện tại là 18.000.000 đồng).

Những thân nhân sau đây khi người tham gia BHXH tự nguyện chết sẽ được hưởng trợ cấp mai táng:

Người có thời gian tham gia BHXH tự nguyện từ đủ 60 tháng (5 năm) trở lên.

Người tham gia BHXH tự nguyện nhưng đã có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng (1 năm) trở lên.

Người đang hưởng lương hưu.

Được cấp thẻ BHYT:

Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được cấp thẻ Bảo hiểm Y tế (BHYT) trong suốt quá trình hưởng lương hưu với mức hưởng đến 95%.

Được Nhà nước điều chỉnh lương hưu tăng lên phù hợp với mức giá tiêu dùng:

Trong quá trình hưởng lương hưu, lương hưu sẽ được điều chỉnh tăng lên phù hợp với mức giá tiêu dùng để đảm bảo tính công bằng và bảo vệ lợi ích của người tham gia BHXH tự nguyện.

Hưởng BHXH một lần khi thời gian đóng không tiếp tục:

Trong trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện đã đóng nhưng không tiếp tục đóng nữa, nếu có yêu cầu, họ sẽ được hưởng BHXH một lần tính theo số năm đã đóng BHXH tự nguyện.

Mức hưởng BHXH một lần sẽ được tính căn cứ vào số tiền đã đóng và số tháng đóng BHXH. Đối với những người tham gia BHXH trước năm 2014, mức hưởng sẽ là 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Đối với những người tham gia BHXH từ năm 2014 trở đi, mức hưởng sẽ là 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Trường hợp thời gian đóng BHXH tự nguyện chưa đủ 1 năm, mức hưởng tối đa sẽ là 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Xem thêm>>> Các chế độ của bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì?

Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ giải đáp.

Trân trọng !