1. Khó khăn trong việc xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa
Xác định giá trị doanh nghiệp trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là công việc quan trọng nhưng phức tạp, quyết định đến sự thành công khi chuyển doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần. Quá trình này cần phải được tiến hành một cách trung thực, hợp lý và nhanh chóng. Tuy nhiên, hiện nay việc xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước trong thực tiễn vẫn còn nhiều bất cập đòi hỏi sớm có biện pháp khắc phục.
Một trong những nguyên nhân khiến cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước gần như chững lại trong thời gian gần đây do dịch COVID-19 tác động tiêu cực đến thị trường tài chính, chứng khoán trong nước và khu vực làm ảnh hưởng đến việc xác định giá trị doanh nghiệp, lập phương án sử dụng đất để thực hiện cổ phần hóa, triển khai đấu giá phần vốn nhà nước theo quy định.
Định giá doanh nghiệp là một vấn đề cản trở tiến trình cổ phần hóa thời gian qua. Về lý thuyết cũng như trên thực tế, rất khó để xác định giá trị của doanh nghiệp một cách chính xác bởi các yếu tố làm cơ sở cho việc định giá như lãi suất, triển vọng kinh doanh và lợi nhuận doanh nghiệp… luôn biến động theo thời gian và phải ước tính, dự báo. Hơn nữa, giá bán vốn cổ phần hóa của Nhà nước còn phụ thuộc vào bối cảnh kinh tế vĩ mô cũng như thị trường chứng khoán.
Chính vì khó xác định chính xác giá trị doanh nghiệp cũng như giá bán vốn của nhà nước nên các cấp quản lý luôn thận trọng trong việc phê duyệt các phương án cổ phần hóa vì lo ngại sẽ phải chịu trách nhiệm nếu kết quả cổ phần hóa bị coi là không thành công như kỳ vọng. Nỗi lo trách nhiệm càng được nhân lên khi các cơ sở pháp lý, cơ chế chính sách liên quan đến cổ phần hóa còn nhiều điểm chưa rõ ràng. Điển hình là các cơ chế chính sách trong việc định giá các tài sản như đất đai, thương hiệu...,"
Do đó, bên cạnh việc hoàn thiện các cơ chế chính sách liên quan đến đất đai, điều quan trọng là phải sẵn sàng chấp nhận các biến động của thị trường trong việc định giá doanh nghiệp. Điểm then chốt là xây dựng các cơ chế đấu giá cạnh tranh, bình đẳng, cùng các cơ chế về công khai hóa, minh bạch hóa thông tin của doanh nghiệp để các lực lượng thị trường có thể định giá doanh nghiệp một cách chính xác nhất.
Việc xác định giá trị doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng. Song việc này thời gian qua còn chưa chính xác, thường thấp hơn giá trị thực tế và giá trị xác định lại sau kiểm toán, từ đó gây nên thất thoát và thậm chí nhiều vụ việc đã bị xử lý hình sự.
2. Hướng dẫn xác định giá trị doanh nghiệp có vốn nhà nước để cổ phần hóa
Nhằm thực hiện đúng các quy định của nhà nước, đồng thời nâng cao chất lượng công tác xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Tổng Giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp thẩm định giá hướng dẫn thực hiện.
Theo đó, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Tổng Giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp về việc xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa, hướng dẫn xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước như sau: Thực hiện đúng theo quy định của pháp luật chuyên ngành về xác định giá trị doanh nghiệp trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước được quy định tại Nghị định số 126/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017 của Chính phủ về chuyển doanh nghiệp nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước đầu tư 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Trong quá trình thực hiện xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa, ngoài việc phải áp dụng phương pháp tài sản quy định tại nghị định trên, các đơn vị tư vấn cần phải áp dụng các phương pháp khác quy định tại Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 12 về thẩm định giá trị doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư số 28/2021/TT-BTC để đảm bảo xác định được chính xác giá trị thị trường của giá trị doanh nghiệp nhà nước để cổ phần hóa.
Đối với xác định giá trị doanh nghiệp để thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước, phải thực hiện đúng theo các văn bản quy phạm pháp luật quy định về xác định giá trị phần vốn nhà nước phục vụ mục đích chuyển nhượng vốn nhà nước.
Đồng thời, trong quá trình thực hiện, các đơn vị tư vấn cần xác định lại giá trị doanh nghiệp, vận dụng Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 12 về thẩm định giá trị doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư số 28/2021/TT-BTC để đảm bảo xác định được chính xác giá trị thị trường của giá trị doanh nghiệp. Trên cơ sở đó xác định được giá trị thị trường của phần vốn góp của nhà nước tại doanh nghiệp.
Công văn cũng nêu rõ, người đại diện theo pháp luật, Tổng Giám đốc (Giám đốc) các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thẩm định giá có trách nhiệm phổ biến nội dung nêu trên đến thẩm định viên về giá và cán bộ, nhân viên trong doanh nghiệp.
Trách nhiệm chính đối với các sai sót, vi phạm trong công tác xác định giá trị doanh nghiệp nói chung thuộc về Người đại diện theo pháp luật, Tổng Giám đốc (Giám đốc) doanh nghiệp thẩm định giá và thẩm định viên về giá thực hiện.
3. Giải pháp thức đẩy hoạt động xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa
Để công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong đề án tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước đạt hiệu quả, thuận lợi và nhanh chóng, cần tập trung giải quyết một số vấn đề sau:
- Tiếp tục ban hành các hướng dẫn chi tiết việc xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, đặc biệt làm rõ nội dung liên quan đến phương án sử dụng đất sau cổ phần hóa; xác định giá trị quyền sử dụng đất theo nguyên tắc giá thị trường; xác định giá trị lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước. Giảm thời gian tiến hành xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, có thể quy định tối đa không quá 6 tháng và 9 tháng đối với doanh nghiệp nhà nước thuộc đối tượng Kiểm toán Nhà nước về kết quả định giá.
- Cần hướng dẫn các trường hợp cụ thể về việc áp dụng các phương pháp khác ngoài phương pháp tài sản và kết quả xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa khi áp dụng nhiều phương pháp. Mở rộng cách tính giá trị lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa nhằm tính đúng lợi thế kinh doanh, thương hiệu của các doanh nghiệp nhà nước. Quy định bổ sung xác định giá trị quyền sử dụng đất theo nguyên tắc giá trị thị trường, có thể quy chiếu với Tiêu chuẩn thẩm định giá số 11 để lựa chọn kết quả phù hợp, đảm bảo không bị thất thoát giá trị.
- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin tài chính của doanh nghiệp nhà nước và của thị trường tài chính. Hoàn thiện cơ chế kiểm toán và kiểm tra về tính chính xác tin cậy của các báo cáo tài chính và tình hình hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước làm căn cứ để tạo tính minh bạch, đáng tin cậy.
- Xây dựng và thúc đẩy hoạt động thẩm định giá chuyên nghiệp. Việc phát triển các tổ chức định giá chuyên nghiệp, tạo điều kiện thúc đẩy việc xác định giá trị doanh nghiệp trong cổ phần hóa nhằm tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước, đảm bảo việc xác định giá trị doanh nghiệp được thực hiện một cách chuyên nghiệp, nhanh chóng, độ tin cậy cao và gắn với trách nhiệm của tổ chức định giá. Quy định rõ về trách nhiệm của tổ chức thẩm định giá đối với kết quả xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa theo phương pháp tài sản như thế nào? của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Hướng dẫn xác định giá trị doanh nghiệp có vốn nhà nước để cổ phần hóa mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
