1. Giao nhận vật chứng, tài sản khi thi hành án dân sự?

Theo quy định tại khoản 4 Điều 485 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền đã kê biên tài sản, tạm giữ tài sản, thu giữ vật chứng hoặc thu giữ các tài liệu khác có liên quan đến việc thi hành án thì khi chuyển giao bản án, quyết định cho cơ quan thi hành án dân sự, Tòa án phải gửi kèm theo bản sao biên bản về việc kê biên, tạm giữ tài sản, thu giữ vật chứng hoặc tài liệu khác có liên quan. 

Khi bản án, quyết định của Tòa án được thi hành thì theo quy định cơ quan có thẩm quyền sẽ phải chuyển giao giấy tờ tài liệu, vật chứng, tài sản thông qua biên bản về việc kê biên, tạm giữ tài sản, thu giữ vật chứng hoặc các tài liệu khác có liên quan sang cho cơ quan thi hành án dân sự.

Còn theo quy định tại Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì cơ quan có thẩm quyền quyết định về việc xử lý vật chứng, tài sản sẽ thuộc thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự theo thẩm quyền. Người có thẩm quyền ra quyết định xử lý vật chứng, tài sản khi thi hành án dân sự sẽ là Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền chủ động ra quyết định thi hành án và phân công Chấp hành viên tổ chức thi hành đối với phần bản án, quyết định về vật chứng, tài sản thi hành án.

- Trong giai đoạn truy tố và xét xử theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, nếu vật chứng và tài sản tạm giữ được yêu cầu để phục vụ việc xét xử nhưng chưa được chuyển cho cơ quan thi hành án dân sự, chúng phải được chuyển giao tại thời điểm Toà án chuyển giao quyết định hoặc bản án.

- Việc giao, nhận vật chứng và tài sản tạm giữ diễn ra tại kho của cơ quan thi hành án dân sự. Bên giao chịu trách nhiệm vận chuyển chúng đến kho của cơ quan thi hành án dân sự. Nếu không thể vận chuyển hoặc di dời vật chứng và tài sản tạm giữ đến kho của cơ quan thi hành án dân sự, thì địa điểm giao nhận là nơi chúng đang được giữ hoặc nơi có tài sản.

- Việc tiếp nhận tài sản phải có sự tham gia đầy đủ của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự hoặc người được ủy quyền bởi Thủ trưởng bao gồm thủ kho và kế toán.

Quy trình tiếp nhận vật chứng và tài sản tạm giữ được thực hiện như sau:

- Thủ kho chịu trách nhiệm trực tiếp tiếp nhận và kiểm tra tình trạng vật chứng, tài sản tạm giữ, và nhập chúng vào kho thi hành án. Việc giao nhận phải được ghi lại trong biên bản, bao gồm thời gian, ngày, tháng, năm của việc giao nhận; số lượng, loại và tình trạng của mỗi loại vật chứng, tài sản tạm giữ, so sánh với biên bản thu giữ ban đầu từ cơ quan công an hoặc tòa án. Cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận tài sản nếu chúng đủ và phù hợp với tình trạng ghi trong biên bản thu giữ ban đầu.

Trong trường hợp vật chứng, tài sản tạm giữ đã thay đổi so với biên bản thu giữ ban đầu, thì Thủ trưởng cơ quan gửi và cơ quan nhận phải kiểm tra, kết luận, và cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận khi có sự làm rõ từ các cơ quan có thẩm quyền về những thay đổi này. Biên bản giao nhận phải được ký bởi người đại diện và dấu của cơ quan nhận, cũng như người đại diện và dấu của cơ quan gửi, nếu có.

- Trong trường hợp vật chứng, tài sản tạm giữ được giao dưới dạng gói niêm phong, cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận khi có kết quả giám định rõ số lượng, loại, chất lượng của từng loại vật chứng, tài sản tạm giữ trong gói niêm phong đó từ cơ quan có thẩm quyền. Đối với các loại vật chứng, tài sản tạm giữ là các chất ma túy, cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận khi chúng được gói niêm phong và đi kèm với kết luận giám định từ cơ quan có thẩm quyền. Khi giao nhận, biên bản phải ghi rõ tình trạng của vật chứng, tài sản được niêm phong, có chữ ký của bên giao và bên nhận.

Trong trường hợp niêm phong bị rách hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận khi có kết luận giám định từ cơ quan có thẩm quyền.

2. Xử lý vật chứng, tài sản khi thi hành án dân sự được hướng dẫn như thế nào?

Đối với vật chứng, tài sản thuộc diện tiêu hủy thì theo quy định thì Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định thành lập Hội đồng tiêu hủy vật chứng, tài sản đối với các trường hợp sau:

- Vật chứng, tài sản thuộc diện tiêu hủy theo bản án, quyết định;

- Tài sản không bán được hoặc bị hư hỏng không còn giá trị sử dụng;

- Tài sản của người phải thi hành án trong trường hợp cưỡng chế trả nhà, giao nhà, chuyển quyền sử dụng đất nhưng bị hư hỏng không còn giá trị sử dụng mà đương sự không nhận hoặc không xác định được địa chỉ.

Lưu ý: Việc tiêu hủy vật chứng, tài sản phải lập biên bản, ghi rõ hiện trạng của vật chứng, tài sản tiêu hủy, họ tên, chữ ký của các thành viên Hội đồng tiêu hủy; biên bản phải gửi cho Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan tài chính cùng cấp và lưu hồ sơ thi hành án.

- Đối với giấy tờ liên quan đến tài sản, nhân thân của đương sự được bản án, quyết định tuyên trả lại cho đương sự thì hết thời hạn 01 năm, kể từ ngày thông báo, nếu đương sự không đến nhận, Chấp hành viên làm thủ tục chuyển giao cho cơ quan đã ban hành giấy tờ đó theo quy đ

Còn đối với những vật chứng, tài sản tạm giữ mà bản án, quyết định tuyên tịch thu, sung quỹ nhà nước thì sẽ thực hiện như sau:

- Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ra quyết định thi hành án, cơ quan thi hành án dân sự phải thông báo bằng văn bản và tiến hành giao vật chứng, tài sản tạm giữ đó cho cơ quan tài chính cùng cấp. Đối với tài sản tịch thu, sung quỹ nhà nước do cơ quan thi hành án cấp quân khu thi hành thì chuyển cho cơ quan tài chính cấp tỉnh nơi cơ quan thi hành án cấp quân khu có trụ sở.

- Khi chuyển giao vật chứng và tài sản tạm giữ, phải đính kèm theo quyết định thi hành án, bản án, quyết định hoặc bản sao của bản án, quyết định do cơ quan thi hành án dân sự sao y bản chính.

- Quá trình chuyển giao vật chứng và tài sản tạm giữ phải có sự tham gia của Thủ trưởng hoặc người được ủy quyền bởi Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự, kế toán, thủ kho và đại diện của cơ quan tài chính. Việc giao nhận được ghi chép trong biên bản, mô tả chi tiết tình trạng của vật chứng, tài sản tạm giữ, có chữ ký của người đại diện và dấu của cơ quan giao, cũng như chữ ký của người đại diện và dấu của cơ quan nhận, nếu có.

3. Xác định án phí, tiền phạt liên quan đến vật chứng, tài sản khi thi hành án dân sự

Trong trường hợp quyết định tịch thu vật chứng và tài sản tạm giữ đã được thi hành, nhưng sau đó phát hiện có sai sót và đã được cơ quan có thẩm quyền huỷ bỏ, thì cơ quan thi hành án dân sự phối hợp với cơ quan tài chính cùng cấp hoặc cơ quan tài chính cấp tỉnh nơi cơ quan thi hành án cấp quân khu có trụ sở để hoàn trả số tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp quyết định về án phí, phạt tiền, tịch thu vật chứng, tài sản tạm giữ đã được thi hành nhưng sau đó phát hiện có sai sót và đã có quyết định hủy bỏ, cơ quan thi hành án dân sự sẽ lập hồ sơ đề nghị cơ quan tài chính cùng cấp hoặc cơ quan tài chính cấp tỉnh nơi cơ quan thi hành án cấp quân khu có trụ sở để thực hiện thủ tục hoàn trả số tiền, tài sản đã nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.

- Nếu số tiền hoặc tài sản phải hoàn trả lớn hơn số tiền hoặc tài sản đã nộp vào ngân sách, cơ quan thi hành án dân sự sẽ thực hiện đối trừ trực tiếp. Hồ sơ đề nghị hoàn trả bao gồm:

+ Các quyết định về án phí, tiền phạt, tịch thu vật chứng, tài sản và các quyết định hủy bỏ liên quan;

+ Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước hoặc các chứng từ liên quan đến việc giao nhận tài sản tịch thu. Trong trường hợp cơ quan thi hành án dân sự nộp tiền thay đương sự và số tiền đó nằm trong cùng số tiền của nhiều đương sự khác, phải có bảng kê ghi họ tên các đương sự và giấy nộp tiền đó.

Nếu số tiền, tài sản nộp ngân sách không đủ để thực hiện đối trừ trực tiếp, ngoài các giấy tờ trên còn phải có văn bản đề nghị hoàn trả án phí, tiền phạt, vật chứng, tài sản của cơ quan thi hành án dân sự.

Ngoài nội dung bài viết trên quý khách hàng có thể tham khảo bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ sau: Quy trình thi hành án dân sự của cơ quan thi hành án ?

Nếu quý khách có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc pháp lý, chúng tôi khuyến khích quý khách liên hệ trực tiếp đến hotline 19006162 hoặc gửi email tới địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải quyết mọi thắc mắc của quý khách một cách tận tâm và chuyên nghiệp.