Trả lời:
Nhận định: Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được quy định tại khoản 1 điều 8 Bộ luật hình sự 2015 là sai.
Giải thích:
Pháp luật hình sự Việt Nam được ban hành nhằm bảo vệ những quan hệ xã hội cơ bản và quan trọng nhất của chế độ xã hội chủ nghĩa, của các tổ chức và cá nhân trong xã hội bị tội phạm xâm phạm đến. Những quan hệ xã hội được bảo vệ này chính là khách thể của tội phạm.
Khách thể của tội phạm là một yếu tố hợp thành nên tội phạm, bất kỳ một tội phạm nào cũng gây ra hoặc đe dọa gây ra những thiệt hại đối với những quan hệ xã hội được pháp luật được pháp luật hình sự bảo vệ. Những quan hệ này được pháp luật hình sự ghi nhận tại khoản 1 điều 8 của Bộ luật hình sự năm 2015, cụ thể là :
"Độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội, chủ nghĩa".
Không phải quan hệ xã hội nào cũng được luật hình sự bảo vệ mà chỉ những quan hệ nêu trên mới được luật hình sự bảo vệ và là khách thể của tội phạm. Như vậy, đây chính là những quan hệ xã hội mà Nhà nước Việt Nam muốn duy trì, bảo vệ tránh khỏi sự xâm phạm của tội phạm.
Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ, bị tội phạm xâm hại đến bằng cách gây ra hoặc đe dọa những thiệt hại đối với quan hệ xã hội đấy. Luật hình sự không bảo vệ tất cả các mối quan hệ xã hội ấy. Chỉ những quan hệ xã hội quan trọng quan trọng, ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội, đến những lợi ích cơ bản của điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội của đất nước mới được luật hình sự bảo vệ. Khách thể của của tội phạm thể hiện bản chất của Nhà nước. Pháp luật thể hiện ý chí của giai cấp thống trị, do đó thông qua các lợi ích được luật hình sự bảo vệ, bộc lộ ra tính giai cấp và tính xã hội của Nhà nước. Pháp luật hình sự hình sự Việt Nam bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích công dân và toàn thể nhân dân lao động. Khách thể của tội phạm là một trong những căn cứ để định tội đối với hành vi tội phạm, khách thể góp phần vào việc định tội danh, sẽ không có tội phạm nếu hành vi phạm tội không xâm phạm đến quan hệ xã hội được pháp luật Nhà nước bảo vệ. Khách thể là cơ sở để xác định tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của tội phạm. Dựa vào các quan hệ xã hội mà tội phạm xâm phạm đến có thể đánh giá được tính chất mức độ nguy hiểm của tội phạm điều này thể hiện rõ qua các nhóm tội phạm cũng như các tội phạm cụ thể trong bộ luật hình sự. Khách thể của tội phạm là một trong những căn cứ quan trọng để phân biệt tội phạm với các vi phạm pháp luật khác. Mỗi vi phạm pháp luật xâm phạm đến những lợi ích khác nhau và tính chất mức độ cũng khác nhau.
Khách thể chung của tội phạm là tổng hợp tất cả các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ trước hành vi xâm hại của tội phạm. Tổng thể các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ ghi nhận tại khoản 1 điều 8 của Bộ luật hình sự 2015. Việc xác định khách thể chung của tội phạm có thể thấy được phạm vi các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ cũng như thấy được chính sách hình sự của Nhà nước. Trong mỗi thời kỳ lịch sử, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội của đất nước, pháp luật hình sự sẽ bảo vệ những lợi ích cơ bản quan trọng khác nhau.
Khách thể của tội phạm là một trong các nhóm quan hệ xã hội có tính chất tương đồng nhau được một nhóm các quy phạm pháp luật hình sự bảo vệ trước sự xâm phạm của một nhóm các tội phạm cụ thể được quy định trong bộ luật hình sự. Trên cơ sở khách thể chung, bộ luật Hình sự quy định các nhóm quan hệ xã hội cùng tính chất, tương đồng nhau bị tội phạm xâm hại vào các chương tội phạm cụ thể. Việc xác định khách thể của tội phạm là cơ sở để hệ thống hóa các quy phạm pháp luật phần các tội phạm cụ thể trong bộ luật hình sự thành từng chương giúp cho việc tiếp cận và xác định các quan hệ xã hội bị tội phạm xâm hại đơn giản hơn, trên cơ sở đó xác định tội phạm cụ thể.
Khách thể trực tiếp của tội phạm là quan hệ xã hội cụ thể, được luật hình sự bảo vệ trước sự xâm hại của một một số tội phạm cụ thể được quy định trong bộ luật hình sự. Tội phạm khi thực hiện, luôn xâm phạm đến một hoặc một số quan hệ xã hội cụ thể. Các quan hệ xã hội này được thể hiện trong các chương thuộc phần các tội phạm. Muốn xác định được tội danh cụ thể đối với hành vi phạm tội cần phải xác định được lợi ích cụ thể trực tiếp bị tội phạm xâm hại là gì. Tùy vào tính chất đặc trưng của mỗi tội phạm, có tội phạm chỉ có khách thể trực tiếp, có tội phạm có nhiều khách thể trực tiếp. Như tội giết người chỉ có một khách thể trực tiếp đó là tội phạm xâm phạm đến tính mạng của người được pháp luật hình sự bảo vệ. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ là tội có nhiều khách thể trực tiếp vì ngoài việc xâm hại đến trật tự an toàn giao thông, tội phạm còn xâm phạm đến quyền nhân thân và quyền sở hữu tài sản đối với những tội phạm này, tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm chỉ được thể hiện đầy đủ khi xâm phạm đến các quan hệ xã hội đầy đủ trên.
Như vậy, khách thể của tội phạm được xác định là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị xâm phạm bằng cách gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại trong một phạm vi nhất định. Còn những quan hệ xã hội được quy định tại khoản 1 điều 8 Bộ luật hình sự 2015 chỉ là khách thể bảo vệ của luật hình sự và chỉ trở thành khách thể của tội phạm khi bị tội phạm xâm hại trong một chừng mực nhất định.
Tóm lại: Khẳng định "Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được quy định tại khoản 1 điều 8 Bộ luật hình sự năm 2015" làsai. Bởi vì:
Những quan hệ xã hội được nêu tại Khoản 1 Điều 8 Bộ luật hình sự năm 2015 là khách thể bảo vệ của luật hình sự, bao gồm: Độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tê, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật XHCN.
Một hành vi bị coi là tội phạm khi hành vi đó xâm phạm vào một hoặc nhiều khách thể bảo vệ của luật hình sự. Sự xâm phạm của tội phạm được thể hiện ỏhành vi gây nên thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại trong một chừng mực nhất định cho quan hệ xã hội được Luật Hình sự bảo vệ. Ngược lại, nếu một hành vi nguy hiểm không xâm phạm vào quan hệ xã hội được Luật Hình sự bảo vệ, hoặc có hành vi xâm phạm vào quan hệ xã hội được Luật Hình sự bảo vệ, nhưng mức độ thiệt hại không đáng kể thì không được coi là có tội phạm xảy ra.
Như vậy, khách thể của tội phạm được xác định: “Là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị xâm phạm bằng cách gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại trong một chừng mực nhất định”. Còn những quan hệ xã hội được quy định tại Khoản 1 Điều 8 Bộ luật hình sự năm 2015 chỉ là khách thể bảo vệ của luật hình sự và chỉ trở thành khách thể của tội phạm khi bị tội phạm xâm phạm trong một chừng mực nhất định.
Mọi vấn đề thắc mắc liên quan đến vấn đề trên xin quý bạn đọc vui lòng liên hệ tới tổng đài 1900.6162 để được hỗ trợ trực tiếp từ đội ngũ chuyên viên hỗ trợ khách hàng tư vấn. Xem thêm: Khách thể của tội phạm trong Bộ Luật Hình sự là gì?
