Ly hôn không yêu cầu cấp dưỡng sau này có quyền kiện đòi không?

Trả lời:

Theo những thông tin mà bạn đã cung cấp cho chúng tôi, chúng tôi hiểu rằng tòa án đã có quyết định bạn là người trực tiếp nuôi con và không yêu cầu chồng cấp dưỡng nuôi con. Tuy nhiên, thời gian gần đây do gặp một số khó khăn trong cuộc sống nên bạn muốn chồng bạn hỗ trợ cấp dưỡng nuôi con và bạn đang băn khoăn không biết có thể khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng hay không. Những thắc mắc của bạn chúng tôi có những ý kiến sau:

Căn cứ theo quy định tại điều 119 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về người có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Cụ thể:

“1. Người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

2. Cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ.

3. Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác khi phát hiện hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức quy định tại các điểm b, c và d khoản 2 Điều này yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.”….

Căn cứ Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định như sau:

Điều 82. Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

Theo đó hiện tại bạn là người trực tiếp nuôi con người chồng cũ không trực tiếp nuôi con nên có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Do vậy bạn có quyền gửi yêu cầu đến Tòa án nhân dân quận/huyện nơi người chồng cũ đang cư trú hoặc làm việc để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, mức cấp dưỡng do hai bên thỏa thuận. Trường hợp không thỏa thuận được thì sẽ do Tòa án quyết định.

Cụ thể Tòa án có thẩm quyền giải quyết căn cứ Điều 39 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

“1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Toà án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Toà án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình,...

b) Các đương sự có quyền tự thoả thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Toà án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình,...

c) Toà án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết những tranh chấp về bất động sản."

Theo quy định này, chị có thể gửi đơn khởi kiện tới tòa án cấp quận/ huyện nơi chồng chị cư trú.Trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, nếu trong hồ sơ có căn cứ chứng minh việc chồng chị không thực hiện việc cấp dưỡng và vụ việc thuộc thẩm quyền của mình thì Tòa án thụ lí và giải quyết theo trình tự tố tụng dân sự.

Thủ tục yêu cầu cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn:

- Hồ sơ yêu cầu cấp dưỡng sau khi ly hôn bao gồm:

• Đơn khởi kiện về việc cấp dưỡng;
• Bản sao có chứng thực giấy chứng minh nhân dân;
• Bản sao có chứng thực sổ hộ khẩu;
• Quyết định/ Bản án ly hôn;
• Chứng cứ chứng minh thu nhập của người chồng
• Bản sao có chứng thực giấy sinh của con.

Trả lời:

Theo như thông tin mà bạn cung cấp, thì vợ chồng bạn thuận tình ly hôn và thỏa thuận với nhau về vấn đề trực tiếp nuôi con và vấn đề cấp dưỡng. Theo đo, chồng bạn không phải cấp dưỡng cho con chung. Tuy nhiên, hiện nay bạn muốn yêu cầu chồng mình thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

Căn cứ quy định tại Điều 119 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về người có quyền yêu cầu thay đổi nghĩa vụ cấp dưỡng.

Thứ nhất, Người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

Thứ hai, Cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó:

1. Người thân thích;
2. Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
3. Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
4. Hội liên hiệp phụ nữ.

Thứ ba, Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác khi phát hiện hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức quy định tại các điểm b, c và d khoản 2 Điều này yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

Ngoài ra, căn cứ quy định tại Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về nghĩa vụ của cha mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn:

• Thứ nhất, Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
• Thứ hai, Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
• Thứ ba, Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

Như vậy, trường hợp này bạn hoàn toàn có quyền thỏa thuận và yêu cầu chồng cũ phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con về mức cấp dưỡng, hình thức cấp dưỡng. Trường hợp không thỏa thuận được với nhau về vấn đề cấp dưỡng, thì bạn có quyền yêu cầu tòa án nhân dân cấp huyện nơi chồng bạn cư trú, yêu cầu chồng bạn thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

Hồ sơ yêu cầu tòa án giải quyết vấn đề cấp dưỡng bao gồm các giấy tờ sau:

• Giấy khai sinh của con;
• Quyết định ly hôn của tòa án;
• Đơn khởi kiện cấp dưỡng;
• Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân phô tô chứng thực;
• Sổ hộ khẩu phô tô chứng thực;
• Giấy tờ chứng minh thu nhập của chồng;

Trả lời:

Theo Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

"Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Theo đó, em gái bạn là người mẹ sẽ được trực tiếp nuôi con đối với con dưới 36 tháng tuổi sau khi ly hôn trừ 2 trường hơp là: giữa em bạn và người chồng có thỏa thuận khác về quyền nuôi con hoặc chồng em bạn có đủ căn cứ chứng minh em bạn không đủ điều kiện trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.