1. Freelancer là gì?
Freelancer là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ người làm việc độc lập, tự do làm việc cho nhiều khách hàng khác nhau mà không phải là nhân viên cố định của một công ty hay tổ chức cụ thể nào. Người làm freelancer thường có kỹ năng chuyên môn trong một lĩnh vực cụ thể như viết lách, thiết kế đồ họa, lập trình, marketing, dịch thuật, nhiếp ảnh, và nhiều lĩnh vực khác.
Một freelancer có thể tự quản lý thời gian và công việc của mình, và thường làm việc từ xa hoặc tại nơi làm việc tự chọn. Họ có thể làm việc cho nhiều khách hàng cùng một lúc, hoặc tập trung vào một dự án cụ thể. Mô hình làm việc freelancer thường cho phép người làm có linh hoạt cao hơn trong việc chọn dự án, thời gian làm việc và mức lương.
Công việc freelancer thường được thực hiện dưới hình thức hợp đồng tạm thời, và trả công dựa trên dự án hoặc theo giờ làm việc. Hình thức này thường mang lại sự tự do và linh hoạt cho người làm, nhưng cũng đòi hỏi khả năng tự quản lý, kỹ năng quảng bá bản thân, và khả năng xây dựng mạng lưới khách hàng để duy trì thu nhập ổn định.
>> Xem thêm Khi nào Freelancer cần đóng thuế thu nhập cá nhân?
2. Làm Freelancer nên đóng bảo hiểm xã hội theo hình thức nào?
Căn cứ theo như quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 thì:
Đối tượng áp dụng
1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:
a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;
c) Cán bộ, công chức, viên chức;
d) Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
e) Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
h) Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;
i) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.
2. Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
3. Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
4. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội.
Các đối tượng quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều này sau đây gọi chung là người lao động.
Theo quy định hiện hành, có hai hình thức đóng bảo hiểm xã hội là bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm xã hội bắt buộc. Chi tiết như sau:
- Bảo hiểm xã hội bắt buộc áp dụng cho những người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ một tháng trở lên, cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách cấp xã...
- Bảo hiểm xã hội tự nguyện áp dụng cho công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội, nhưng có mong muốn đăng ký tham gia.
Công việc freelancer bản chất là làm việc độc lập, người làm freelancer không làm việc như nhân viên của bất kỳ công ty nào, vì vậy, không có việc ký kết hợp đồng lao động mà thay vào đó là ký kết hợp đồng dịch vụ.
Bởi vì không bị ràng buộc bởi quyền và nghĩa vụ của hợp đồng lao động, freelancer không thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, freelancer có thể tự nguyện đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội.
3. Làm freelancer nên đóng bảo hiểm xã hội theo phương thức nào?
Căn cứ theo như quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 tại Điều 87 Khoản 2 thì:
Mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1. Người lao động quy định tại khoản 4 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất; mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở.
Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ để quy định mức hỗ trợ, đối tượng hỗ trợ và thời điểm thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
2. Người lao động được chọn một trong các phương thức đóng sau đây:
a) Hằng tháng;
b) 03 tháng một lần;
c) 06 tháng một lần;
d) 12 tháng một lần;
đ) Một lần cho nhiều năm về sau với mức thấp hơn mức đóng hằng tháng hoặc một lần cho những năm còn thiếu với mức cao hơn mức đóng hằng tháng so với quy định tại Điều này.
3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Theo quy định hiện hành, người làm freelancer có thể lựa chọn một trong các phương thức sau để đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH):
- Đóng BHXH hàng tháng: Người làm freelancer có thể đóng BHXH một cách đều đặn hàng tháng.
- Đóng BHXH mỗi 03 tháng một lần: Người làm freelancer có thể lựa chọn đóng BHXH mỗi quý (03 tháng) một lần.
- Đóng BHXH mỗi 06 tháng một lần: Người làm freelancer có thể đóng BHXH mỗi nửa năm (06 tháng) một lần.
- Đóng BHXH mỗi 12 tháng một lần: Người làm freelancer có thể chọn đóng BHXH mỗi năm (12 tháng) một lần.
- Đóng BHXH một lần cho nhiều năm về sau với mức đóng thấp hơn mức đóng hàng tháng hoặc một lần cho những năm còn thiếu với mức đóng cao hơn mức đóng hàng tháng: Người làm freelancer có thể lựa chọn đóng một khoản tiền BHXH một lần cho nhiều năm tiếp theo với mức đóng thấp hơn so với mức đóng hàng tháng, hoặc đóng một lần cho những năm còn thiếu với mức đóng cao hơn so với mức đóng hàng tháng.
Lựa chọn phương thức đóng BHXH phù hợp sẽ phụ thuộc vào sự linh hoạt và khả năng tài chính của người làm freelancer. Việc này giúp đảm bảo tính pháp lý và quyền lợi bảo hiểm của người làm trong quá trình hoạt động freelancer.
4. Thời hạn giải quyết đăng ký tham gia BHXH tự nguyện lần đầu đối với freelancer là khi nào?
Căn cứ vào quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 tại điểm b khoản 3 Điều 99 thì:
Giải quyết đăng ký tham gia và cấp sổ bảo hiểm xã hội
...
3. Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm cấp sổ bảo hiểm xã hội trong thời hạn sau đây:
a) 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc lần đầu;
b) 07 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lần đầu;
c) 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp cấp lại sổ bảo hiểm xã hội; trường hợp quá trình xác minh thời gian đóng bảo hiểm xã hội phức tạp thì không quá 45 ngày. Trường hợp không cấp thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do;
d) 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp điều chỉnh thông tin tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động thì cơ quan bảo hiểm xã hội phải cấp lại sổ bảo hiểm xã hội. Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
...
Theo quy định hiện hành, thời hạn giải quyết đăng ký tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện lần đầu là 07 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Trong vòng 07 ngày, cơ quan BHXH sẽ xem xét và xử lý hồ sơ đăng ký tham gia BHXH tự nguyện của người đăng ký. Quá trình này đảm bảo tính pháp lý và giúp người đăng ký sớm được tham gia BHXH tự nguyện để bảo vệ quyền lợi và an ninh xã hội của mình.
Trên đây là toàn bộ bài viết của Luật Minh Khuê về Làm freelancer nên đóng bảo hiểm xã hội theo hình thức và phương thức nào? Nếu quý bạn đọc có thắc mắc hoặc cần tư vấn thêm về lĩnh vực bảo hiểm xã hội hoặc luật lao động, có thể liên hệ đến số tổng đài tư vấn pháp luật miễn phí 19006162 để được đội ngũ luật sư và chuyên viên của Luật Minh Khuê hỗ trợ kịp thời.
