1. Quy định chung về bảo hiểm xã hội

- Bảo hiểm xã hội là gì?

Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

- Sổ bảo hiểm xã hội là gì?

Sổ BHXH là căn cứ để giải quyết chế độ BHXH cho người tham gia theo quy định của pháp luật. Những thông tin trong sổ gồm thời gian làm việc, quá trình đóng và hưởng BHXH.

- Phân loại bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội bao gồm 2 loại là:

+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.

+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

- Các chế độ bảo hiểm xã hội

Theo Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì chế độ bảo hiểm bao gồm:

+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây: Ốm đau; Thai sản; Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; Hưu trí; Tử Tuất.

NLĐ tham gia BHXH bắt buộc được giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện tương ứng theo quy định của pháp luật.

+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây: Hưu trí; Tử tuất

2. Mức đóng BHXH năm 2021 đối với BHXH bắt buộc

Đối với NLĐ là công dân Việt Nam

Người sử dụng lao động

Người lao động

BHXH

BHTN

BHYT

BHXH

BHTN

BHYT

HT

ÔĐ-TS

TNLĐ-BNN

HT

ÔĐ-TS

TNLĐ-BNN

14%

3%

0.5%

1%

3%

8%

-

-

1%

1.5%

21.5%

10.5%

Tổng cộng 32%

Đối với NLĐ nước ngoài

Người sử dụng lao động

Người lao động

BHXH

BHTN

BHYT

BHXH

BHTN

BHYT

HT

ÔĐ-TS

TNLĐ-BNN

HT

ÔĐ-TS

TNLĐ-BNN

-

3%

0.5%

-

3%

-

-

-

-

1.5%

6.5%

1.5%

Tổng cộng 8%

3. Tiền lương tính đóng BHXH bắt buộc năm 2021

Vùng

Người làm việc trong điều kiện bình thường

Người đã qua học nghề, đào tạo nghề

Người làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Người làm việc trong điều kiện đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Công việc giản đơn

Công việc yêu cầu đã qua học nghề, đào tạo nghề

Công việc giản đơn

Công việc yêu cầu đã qua học nghề, đào tạo nghề

Vùng I

4.420.000

4.729.400

4.641.000

4.965.870

4.729.400

5.060.458

Vùng II

3.920.000

4.194.400

4.116.000

4.404.120

4.194.400

4.488.008

Vùng III

3.430.000

3.670.100

3.601.500

3.853.605

3.670.100

3.927.007

Vùng IV

3.070.000

3.284.900

3.223.500

3.449.145

3.284.900

3.514.843

4. Lợi ích của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội?

Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

Cơ sở pháp lý:

Luật bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 của Quốc hội

Quyết định 959/QĐ-BHXH thu bảo hiểm xã hội y tế thất nghiệp quản lý sổ bảo hiểm thẻ bảo hiểm y tế 2015​

Bộ luật lao động số 10/2012/QH13

Nội dung phân tích:

Em tham gia bảo hiểm xã hội từ tháng 7.2015 đến tháng 2.2016 e nghỉ việc. Đầu tháng 9 em sinh bé thì em có được lãnh bảo hiểm không ạ?
Em đóng bảo hiểm xã hội được 15 tháng. Đến 28/2/2016 thì em chấm dứt hợp đồng lao động và không đóng bảo hiểm nữa. Nếu tháng 3 em sinh thì em có nhận được tiền thai sản không?
Xin chào Luật Minh Khuê! em là giáo viên, em đóng bảo hiểm xã hội từ 1/1/2015 đến 1/5/2015 được 4 tháng, đến ngày 8/5/2015 thì sinh. Như vậy em có được nhận chế độ khai sản không ạ?

=> Theo quy định tại Điều 31 Luật bảo hiểm xã hội:

"Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi."

Thì bạn phải đóng đủ 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Vậy trường hợp bạn sinh con tháng 9 và tháng 3 thì được hưởng chế độ thai sản.

Em mới nghỉ việc ở công ty cũ thì em xin được việc mới, vậy em đóng nối tiếp bảo hiểm xã hội thì bảo hiểm thất nghiệp của em có được đóng nối tiếp không ạ.
Tôi làm việc ở công ty cũ được 2 năm, sau đó chuyển sang công ty mới làm việc. Trong thời gian ở công ty cũ, tôi đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ. Tuy nhiên, khi sang công ty mới được 2 năm thì mới lấy sổ cũ về. Bên công ty mới thì lại làm sổ mới cho tôi. Nay tôi xin hỏi: - Nếu tôi quyết toán 1 lần sổ cũ thì có khó khăn gì không vì tôi đã chấm dứt hợp đồng với công ty cũ khá lâu ? - Nếu tôi không muốn quyết toán bảo hiểm cũ 1 lần và muốn gộp sổ cũ và mới vào 1 số thì có được không và thủ tục phải làm là gì ? Mong được sự giải đáp của quý công ty
Xin chào luật sư. Cháu muốn hỏi là cách đây 4 năm cháu đã đi làm ở một công ty ở gần nhà và đã đóng được 5 tháng bảo hiểm xã hội. Do cháu phải đi học lên đã nghỉ việc ở đó mà không viết đơn xin nghỉ. Năm 2015 theo luật bảo hiểm là mỗi người chỉ có một sổ bảo hiểm. Vậy cháu có được đóng sổ mới khác không hay phải bắt buộc tìm số sổ cũ kia ạ?

=> Theo quy định tại Quyết định số 959/QĐ-BHXH thì việc mình đóng ở công ty trước 1 sổ bảo hiểm, sang công ty mói 1 sổ bảo hiểm khác thì có thể tiến hành thủ tục yêu cầu cơ quan BHXH gộp sổ BHXH. Nếu làm mất sổ BHXH cũ thì có thể yêu cầu cấp lại sổ BHXH và nối tiếp luôn phần BHXH đang đóng. Còn nếu không muốn gộp sổ thì phần đóng BHXH mới sẽ được coi là đóng lại từ đầu.

chào luật sư, tôi muốn hỏi là công ty của tôi đang làm nói sẽ đóng bảo hiểm năm 2016 cho tôi, nhưng giờ là tháng 3 rồi mà vẫn chưa đóng. Vậy thì họ có đóng được bảo hiểm cho tôi từ ngày 1/1/2016 không. Và nếu đóng như vậy thì các bảo hiểm Xã hội,Y tế, thất nghiệp, công đoàn của tôi có được tính từ tháng 1 năm 2016 không?

 => Trách nhiệm đóng BHXH cho NLĐ là bắt buộc, trường hợp do công ty chưa đóng BHXH cho bạn thì bên cơ quan BHXH sẽ tiến hành truy thu tiền BHXH, vì thế nếu công ty đã báo tăng BHXH thì bạn vẫn sẽ được đóng từ ngày 1/1/2016.

Sổ BHXH của em ghi :Tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc đến tháng 3/2015 là 2 năm 5 tháng Nhưng cuối sổ có ghi : Duy Xuyên, ngày 24/4/2015. Vậy ngày chốt sổ là ngày nào? Giờ em muốn hưởng BHXH 1 lần thì em có hưởng được không, nếu được thì khi nào em hưởng được?

 => Ngày bạn chấm dứt đóng BHXH là tháng 3/2015. Điều kiện để được hưởng BHXH một lần là:

"Điều 60. Bảo hiểm xã hội một lần

1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;
b) Ra nước ngoài để định cư;
c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu."

Nếu bạn thuộc trường hợp này thì mới được hưởng BHXH.

Em làm nhân viên địa chính của UBND xã TV từ tháng 2/2011 đến 26/12/2015 thì UBND xã thông báo là cho em nghỉ việc và bàn giao hồ sơ tài liệu trả phòng địa chính. Như vậy việc cho nghỉ việc mà không báo trước có đúng không. Và sau khi nghỉ em có được chế độ gì không? em chưa được đóng bảo hiểm xã hội.

 => Bạn làm nhân viên ở UBND từ tháng 2/2011 - 26/12/2015 thì đây là HĐLĐ không xác định thời hạn. Thì theo khoản 2 Điều 38 Bộ luật lao động quy định:

"2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;"

Vậy trường hợp này bạn bị cho nghỉ việc mà không báo trước là sai quy định pháp luật. Sau khi nghỉ việc mà bạn chưa đóng BHXH thì bạn có thể được hưởng trợ cấp thôi việc.

Kính gửi Luật sư Công ty tôi kinh doanh khách sạn nhỏ có thuê nhân viên tạp vụ đến làm vệ sinh vào 3 ngày/1 tuần ( thứ 2,4,6) và trả lương theo tuần vào ngày thứ 4 của tuần kế tiếp là 900.000đ/tuần, hai bên đều có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi báo trước cho bên kia 1 tuần. Luật sư vui lòng cho hỏi Công ty tôi phải ký kết Hợp đồng lao động loại gì? thời hạn như thế nào? Trong trường hợp như vậy, người lao động này có phải tham gia Bảo hiểm xã hội hay không?

 => Với các điều kiện bạn nêu thì công ty bạn có thể kí với nhân viên tạp vụ theo Hợp đồng thời vụ, trường hợp này hợp đồng có thừoi gian dứoi 3 tháng, sau đó bạn có thể kí lại và không phải nộp BHXH cho người lao động.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

5. Trách nhiệm củangười sử dụng lao động trong việc đóng Bảo hiểm xã hội cho người lao động

Theo Điều 21, Luật Bảo hiếm xã hội (sửa đổi 2014), trách nhiệm của người sử dụng lao động về Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

- Lập hồ sơ để người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội.

- Đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 86 và hằng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của Luật này để đóng cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm xã hội.

- Giới thiệu người lao động thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 45 và Điều 55 của Luật này đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động tại Hội đồng giám định y khoa.

- Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người lao động.

- Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.

- Cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu liên quan đến việc đóng, hưởng bảo hiểm xã hội theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, cơ quan bảo hiểm xã hội.

- Định kỳ 06 tháng, niêm yết công khai thông tin về việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động; cung cấp thông tin về việc đóng bảo hiểm xã hội của người lao động khi người lao động hoặc tổ chức công đoàn yêu cầu.

- Hằng năm, niêm yết công khai thông tin đóng bảo hiểm xã hội của người lao động do cơ quan bảo hiểm xã hội cung cấp theo quy định tại khoản 7 Điều 23 của Luật này.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ văn phòng  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật bảo hiểm xã hội.