1. Quy định mới về mở rộng đối tượng bạo lực gia đình ngoài hôn nhân

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã tiến hành mở rộng đối tượng bị ảnh hưởng bởi bạo lực gia đình, vượt ra khỏi phạm vi hôn nhân, nhằm bảo vệ mọi người khỏi những hành vi độc hại. Các hành vi bạo lực gia đình theo quy định của khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 là những hành động đáng nguy hiểm và có hại đối với sự an toàn và tôn trọng của mọi thành viên gia đình.

Trong đó, bao gồm:

- Hành hạ và ngược đãi: Hành vi đánh đập, đe dọa, hay gây tổn hại đến sức khỏe và tính mạng của người khác.

- Lăng mạ và xúc phạm danh dự: Hành vi lăng mạ, chìm dẫn, hoặc xúc phạm danh dự và nhân phẩm của người khác.

- Cưỡng ép chứng kiến bạo lực: Bắt buộc người khác phải chứng kiến bạo lực đối với người hoặc con vật, gây áp lực tinh thần.

- Bỏ mặc và không quan tâm: Không chăm sóc những thành viên gia đình yếu thế như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, và người khuyết tật.

- Kỳ thị và phân biệt đối xử: Hành vi phân biệt đối xử dựa trên hình thể, giới, giới tính, hoặc năng lực.

- Ngăn cản gặp gỡ và quan hệ xã hội: Ngăn cản người khác gặp gỡ người thân hoặc tham gia vào các quan hệ xã hội hợp pháp và lành mạnh.

- Ngăn cản quyền và nghĩa vụ trong gia đình: Ngăn cản thành viên gia đình thực hiện quyền và nghĩa vụ trong mối quan hệ gia đình.

- Tiết lộ thông tin riêng tư: Phát tán thông tin cá nhân và gia đình để xúc phạm danh dự và nhân phẩm.

- Cưỡng ép quan hệ tình dục trái ý: Bắt buộc người khác tham gia vào các hành vi tình dục trái ý muốn của họ.

- Cưỡng ép xem nội dung khiêu dâm: Bắt buộc người khác xem nội dung khiêu dâm hoặc thực hiện các hành động khiêu dâm mà họ không muốn.

- Cưỡng ép hôn nhân và phá thai: Cưỡng ép hoặc ngăn cản việc kết hôn, ly hôn, mang thai, phá thai, hoặc lựa chọn giới tính thai nhi.

- Chiếm đoạt và hủy hoại tài sản: Lấy cắp hoặc phá hoại tài sản cá nhân hoặc gia đình.

- Cưỡng ép làm việc và kiểm soát tài sản: Cưỡng ép thành viên gia đình làm việc hoặc kiểm soát tài sản của họ.

- Cô lập và giam cầm: Cô lập hoặc giam cầm thành viên gia đình.

- Cưỡng ép rời khỏi chỗ ở hợp pháp: Cưỡng ép người khác rời khỏi nơi ở hợp pháp trái pháp luật.

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 là một bước quan trọng trong việc bảo vệ quyền và an toàn của mọi người trong gia đình, đồng thời thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc đối phó với bạo lực gia đình và bảo vệ quyền con người.

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 có hiệu lực từ ngày 01/07/2023, thay thế Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2007.

 

2. Xử lý thế nào đối với người có hành vi bạo lực gia đình?

2.1 Mức xử phạt hành chính người có hành vi bạo lực gia đình

Tại Điều 52 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình bị xử phạt như sau:

Đối với hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Đối với một trong những hành vi sau đây sẽ Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

+ Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình.

+ Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối.

Biện pháp khắc phục hậu quả:

+ Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân yêu cầu.

+ Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh nếu có.

Ngoài ra, Điều 53 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt hành chính đối với hành vi hành hạ, ngược đãi thành viên gia đình như sau:

- Đối xử tồi tệ với thành viên gia đình như: bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân: phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người cao tuổi, yếu, khuyết tật, phụ nữ có thai, phụ nữ nuôi con nhỏ: phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

=>>Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân yêu cầu.

 

2.2 Xử lý kỷ luật đối với Đảng viên có hành vi bạo lực gia đình

Theo Quy định 69-QĐ/TW năm 2022 tại Điều 50, Đảng viên vi phạm quy định về phòng, chống bạo lực gia đình sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định sau đây:

Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng sẽ bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách:

+ Sử dụng, truyền bá thông tin, hình ảnh, âm thanh, vật dụng kích động hoặc nhằm kích động bạo lực gia đình.

+ Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em ruột với nhau.

+ Thờ ơ, vô cảm hoặc ngăn cản việc phát hiện, khai báo và xử lý hành vi bạo lực gia đình.

- Trường hợp đã bị kỷ luật theo quy định trên mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc vi phạm một trong các trường hợp sau đây sẽ bị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo hoặc cách chức (nếu có chức vụ):

+ Chiếm đoạt, hủy hoại tài sản riêng của thành viên trong gia đình hoặc tài sản chung của gia đình.

+ Cưỡng ép thành viên trong gia đình lao động quá sức hoặc ép buộc đóng góp tài chính quá khả năng; kiểm soát thu nhập của thành viên trong gia đình nhằm tạo tình trạng lệ thuộc về tài chính.

+ Có hành vi buộc thành viên trong gia đình ra khỏi chỗ ở trái pháp luật.

+ Cưỡng bức, kích động, xúi giục, giúp sức người khác gây bạo lực gia đình.

+ Dung túng, bao che, không xử lý hoặc xử lý không đúng pháp luật đối với hành vi bạo lực gia đình.

Trường hợp vi phạm các quy định trên gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc vi phạm một trong các trường hợp sau đây sẽ bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ:

+ Trả thù, trù dập người phát hiện, báo tin, ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình.

+ Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc có hành vi khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý đối với thành viên trong gia đình hoặc người có công nuôi dưỡng mình.

 

3 Truy cứu trách nhiệm hình sự người có hành vi bạo lực gia đình

Người có hành vi bạo lực gia đình đối với ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội ngược đãi hoặc hành hạ, theo quy định tại Điều 185 Bộ luật Hình sự 2015, chi tiết như sau:

- Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình, thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì sẽ bị xử lý hình sự và phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

+ Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần.

+ Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà vẫn tiếp tục vi phạm.

+ Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, sẽ bị xử phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

+ Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu.

+ Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.

Ngoài ra, trong trường hợp hành vi bạo lực gia đình dẫn đến đủ căn cứ cấu thành các tội khác trong Bộ luật Hình sự như Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134); Tội hành hạ người khác (Điều 140); trường hợp gây chết người còn có thể bị truy cứu về Tội giết người (Điều 123), thì người phạm tội sẽ bị xử lý tùy theo hành vi, mức độ phạm tội và hậu quả mà mình gây ra. Các biện pháp trừng phạt này nhằm bảo vệ và báo đáp công bằng cho các nạn nhân bị tổn thương trong gia đình và xã hội.

Xem thêm bài viết: Ly hôn đơn phương khi chồng có hành vi bạo lực gia đình?. Khi có vướng mắc hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn