Mục lục bài viết

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Doanh nghiệp của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Doanh nghiệp, gọi:  1900 6162

Trả lời:

1. Cơ sở pháp lý: 

- Luật Doanh nghiệp năm 2020, Luật số: 59/2020/QH14, ngày 17 tháng 6 năm 2020

2.Nội dung tư vấn:

1. Thế nào là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài? 

doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là doanh nghiệp:

  • Doanh nghiệp nước ngoài nắm giữ 51% giá trị vốn điều lệ trở lên của một doanh nghiệp hoặc một tổ chức kinh tế thì được coi là một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
  • Một tổ chức nước ngoài nắm giữ 51% vốn điều lệ của doanh nghiệp.
  • Một tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ 51% vốn điều lệ của doanh nghiệp.

2. Quyền lợi khi nhà đầu tư thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài:

  • Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có quyền thực hiện điều chỉnh nội dung đăng ký doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh mà không nhất thiết phải có dự án đầu tư.
  • Được phép thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm và trụ sở kinh doanh mà không cần phải có dự án đầu tư. Hồ sơ và các loại giấy tờ tương ứng với loại hình tổ chức kinh tế.
  • Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khi tiến hành góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của doanh nghiệp thì có thể thực hiện thay đổi thành viên công ty, cổ đông tại các cơ quan nhà nước theo đúng quy định.
  • Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được bảo trợ theo quy định của pháp luật Việt Nam nếu tuân thủ đúng những yêu cầu về mặt pháp lý trong công việc làm ăn kinh doanh.

Thành lập một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là cơ hội để các doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam. Đồng thời giúp các doanh nghiệp trong nước tận dụng nguồn vốn đầu tư lớn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên đây là công việc được thiết chặt quản lý khá nhiều bởi các cơ quan nhà nước. Do đó khi tiến hành xây dựng một doanh nghiệp theo mô hình này cần có sự hiểu biết và nắm rõ được những quy định này để công việc có thể phát triển một cách thuận lợi và tránh được những rào cản về mặt pháp lý của doanh nghiệp.

3. Một số doanh nghiệp làm thế nào để trốn thuế khi thực hiện chuyển nhượng vốn góp? 

Kết quả kiểm tra tình hình thực tế cho thấy việc chuyển nhượng vốn được các bên thỏa thuận bằng “Hợp đồng”, sau đó làm các thủ tục liên quan để thay đổi tên các thành viên trên Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Việc mua bán thể hiện qua nhiều hình thức mà cơ quan thuế chưa thể kiểm tra, kiểm soát một cách chặt chẽ.

Cụ thể như hợp đồng khai với cơ quan thuế thì giá bán bằng giá vốn nên không phát sinh thu nhập nên không phải nộp thuế, như việc chuyển nhượng của Công ty Intel Asia Holdin Limited cho công ty trong cùng tập đoàn với giá bán bằng giá vốn (100 triệu USD) nên không phát sinh thu nhập.

Hợp đồng giá trị cao nhưng thu nhập phát sinh thấp, như Công ty CP hàng tiêu dùng Masan chuyển nhượng vốn cho quỹ đầu tư Vietnam Growth Capital Pte.Ltd (Singapore) với giá chuyển nhượng theo hợp đồng là 1.061.861 triệu đồng, so với giá vốn là 1.061.615 triệu đồng, thu nhập phát sinh chỉ có 246 triệu đồng, thuế thu nhập DN phải nộp là 61 triệu đồng .

Hợp đồng chuyển nhượng vốn có phát sinh chênh lệch lớn giữa giá chuyển nhượng và giá vốn (có phát sinh thu nhập) nhưng lại không kê khai với cơ quan thuế như trường hợp Công ty CP Thương mại Dịch vụ Phở 24. Theo thông tin đăng tải trên một số báo, thương hiệu “Phở 24” đã chuyển nhượng cho Công ty Việt Thái Quốc Tế do ông Davaid Thái làm chủ, giá chuyển nhượng là 20 triệu USD (giá vốn chỉ 1 tỷ đồng).

Sau đó Công ty Việt Thái Quốc Tế đã bán 50% cổ phần từ Phở 24 cho Jollibee - Công ty kinh doanh thức ăn nhanh nổi tiếng của Philippines với giá trị giao dịch là 25 triệu USD. Nhưng cơ quan Thuế kiểm tra thì phát hiện Công ty mới chỉ đăng ký thay đổi tên người đại diện pháp luật cho ông DavaidThái, còn tên các thành viên và tỉ lệ góp vốn không thay đổi, các bên chuyển nhượng không cung cấp Hợp đồng như thông tin các báo nêu, nên cơ quan thuế chưa có cơ sở để xử lý. Hiện Cục Thuế TP.HCM đang yêu cầu Phở 24 giải trình theo thông tin các báo đã nêu.

Với hình thức chuyển nhượng vốn phong phú như đã nêu trên, nhưng chưa có cơ chế phối hợp giữa cơ quan Thuế và cơ quan cấp phép, không có quy định cơ quan cấp phép chỉ làm thủ tục thay đổi thành viên góp vốn khi tổ chức, cá nhân đã hoàn thành nghĩa vụ thuế nên dẫn đến thất thu cho ngân sách Nhà nước.

Trước tình hình này, có nhiều kiến nghị gửi tới Bộ Tài chính về một số nội dung liên quan đến chính sách thuế. Cụ thể như quy định DN có hoạt động chuyển nhượng vốn cho tổ chức, cá nhân khác thì bắt buộc phải lập hoá đơn giá trị gia tăng để kê khai nộp thuế giá trị gia tăng (thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng) và nộp thuế thu nhập DN theo quy định, DN nhận chuyển nhượng vốn của các DN khác nếu không có hoá đơn hợp pháp thì không được tính vào chi phí (giá vốn nhận chuyển nhượng) được trừ khi tính thuế thu nhập DN.

Quy định DN có hoạt động chuyển nhượng vốn cho tổ chức, cá nhân khác thì phần giá trị vốn chuyển nhượng theo hợp đồng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Trường hợp việc chuyển nhượng vốn không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ quan Thuế có quyền ấn định giá chuyển nhượng và giá vốn chuyển nhượng (nếu trước đây nhận chuyển nhượng thanh toán không dùng tiền mặt). Việc ấn định giá chuyển nhượng và gia vốn chuyển nhượng được thực hiện theo quy định của pháp luật quản lý thuế.

DN nơi có phần vốn chuyển nhượng chỉ làm thủ tục thay đổi danh sách thành viên góp vốn thì phải có hoá đơn chuyển nhượng vốn đối với DN chuyển nhượng vốn, phải có tờ khai kê khai nộp thuế thu nhập cá nhân và chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (nếu có) đối với cá nhân chuyển nhượng vốn.

Trường hợp chuyển nhượng vốn mà không có hóa đơn (đối với tổ chức), chứng từ chứng minh cá nhân chuyển nhượng vốn đã hoàn thành nghĩa vụ thuế (đối với cá nhân) theo quy định nêu trên thì DN nơi cá nhân chuyển nhượng vốn có trách nhiệm khai thuế, nộp thuế thay cho tổ chức, cá nhân chuyển nhượng vốn.

4. Một só điều cần lưu ý khi thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; 

1. Lĩnh vực và ngành nghề kinh doanh

Nhà Đầu tư nên lựa chọn  đầu tư trong các lĩnh vực/ngành nghề mà Việt Nam cam kết rõ ràng trong các Điều ước quốc tế song phương hoặc/và đa phương để tránh gặp rủi ro bị từ chối khi đăng ký các ngành nghề, lĩnh vực chưa được mở cửa thị trường. Bên cạnh đó có những ngày nghề có điều kiện cũng cần xin cấp phép theo đúng quy định về pháp luật

2. Tư cách Nhà Đầu tư

Các Nhà Đầu tư nước ngoài đâu tư vào Việt Nam có thể là các cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài. Việt Nam không hạn chết tư cách Nhà Đầu tư.

3. Hình thức đầu tư

– Doanh nghiệp có 100 % vốn đầu tư nước ngoài

– Doanh nghiệp liên doanh

4.  Vốn đầu tư, Vốn điều lệ thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Với các ngành nghề thông thường Nhà nước không quy định về mức vốn nhưng Nhà đầu tư nên lựa chọn mức vốn hợp lý tương xứng với quy mô và phạm vi hoạt động. Bên cạnh đó một số ngành nghề/ lĩnh vực cần lưu ý về mức vốn đó là Giáo dục, bất động sản, tài chính,… Các Luật sư dày dặn kinh nghiệm ở Văn Phòng Luật sư Long Việt sẽ tư vấn giúp bạn để đưa ra mức vốn hợp lý đảm bảo tính khả thi cho dự án tránh phát sinh điều chỉnh sau này tốn kém và mất nhiều thời gian của doanh nghiệp.

Lưu ý thời hạn góp vốn đầu tư là 90 ngày kể từ ngày Cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

5. Người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp Luật sẽ đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp phải đảm bảo luôn có ít nhất một người đại diện cư trú tại Việt Nam

6. Lựa chọn địa điểm dự án

Doanh nghiệp cần ghi rõ địa chỉ đủ 4 cấp bậc. Không đặt trụ sở ở chung cư hay khu tập thể. Đối với các địa điểm làm toàn văn phòng cần có Quyết định cho thuê làm văn phòng của chủ đầu tư hoặc giấy tờ tương đương. Văn phòng Luật sư Long Việt sẽ hỗ trợ tư vấn trực tiếp chọn địa điểm phù hợp để đăng ký dự án.

7. Nộp thuế hàng năm

Doanh nghiệp nộp lệ phí môn bài hàng năm dựa vào vốn điều lệ đăng ký ( 2 triệu đồng nếu vốn điều lệ nhỏ hơn 10 tỷ đồng và 3 triệu đồng nếu vốn điều lệ trên 10 tỷ đồng. Ngoài ra doanh nghiệp còn phải nộp các loại thuế khác như thuế xuất khẩu, nhâp khẩu, thuế thu nhập doanh nghiệp, … kê khai và nộp thuế gia trị gia tăng. Báo cáo tài chính hàng năm của doanh nghiệp

Với 20 năm kinh nghiệm trong việc tư vấn hỗ trợ các thành lập doanh nghiệp đặc biệt là thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với chi phí thấp, thủ tục nhanh gọn đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Kết luận: 

Thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng phát triển, kéo theo số lượng các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ngày càng tang cao. Bên cạnh đó pháp luật về thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã quy định rất rõ ràng, cụ thể, bao hàm nhiều vấn đề, từ chủ thể có quyền thành lập, hình thức thành lập mà các nhà đầu tư có thể thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam, giấy tờ, hồ sơ cùng thủ tục thực hiện việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Hiện nay, tuy các quy định về thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã quy định đầy đủ, rành mạch và dễ tiếp cận đối với các nhà đầu tư nhưng trên thực tế vẫn có rất nhiều vấn đề hoặc tranh chấp liên quan đến chuyển nhượng vốn góp hoặc cổ phần trong cascc doanh nghiệp. Họ có thể dựa vào các quy định đó và các cách thức khác như xin tư vấn pháp lý từ các văn phòng tư vấn luật, ý kiến từ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền chuyên ngành, hoặc có thể tiếp cận các thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng một cách dễ dàng và thuận tiện, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid-19 như hiện nay khiến việc di chuyển bị hạn chế nhưng nhu cầu thành lập mới doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoặc nhà đầu tư thu mua cổ phần, góp vốn vào doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn tăng cao từng ngày. Từ các tranh chấp thực tế đó, rút ra được một số lưu ý dành cho các nhà đầu tư khi mong muốn được thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại lãnh thổ Việt Nam.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Doanh nghiệp - Công ty luật Minh Khuê