1. Roi điện có được coi là công cụ hỗ trợ không?
Roi điện là một thiết bị tích điện có khả năng tạo ra giật điện khi kích hoạt công tắc. Thường được sử dụng với mục đích tự vệ trong các tình huống đối mặt với nguy cơ tấn công nguy hiểm, người bị chạm vào chỉ trải qua trạng thái giật điện tạm thời mà không gây nguy hiểm đối với tính mạng. Quy định của Khoản 11 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 đặt ra các định nghĩa và giải thích về các thuật ngữ liên quan. Trong đó, công cụ hỗ trợ được mô tả là các phương tiện và động vật nghiệp vụ được ứng dụng để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, giới hạn và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là trong tình huống chống trả hoặc cố gắng trốn chạy. Công cụ này cũng đảm bảo an toàn cho những người thi hành công vụ, những người có trách nhiệm bảo vệ, hoặc cần phải thông báo tình trạng khẩn cấp.
Các thành phần của công cụ hỗ trợ bao gồm: Súng bắn điện, súng hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, từ trường, laze, lưới; súng phóng dây mồi; súng bắn đạn nhựa, đạn nổ, đạn cao su, súng hơi cay, pháo hiệu, hiệu lệnh, và đạn được sử dụng cho các loại súng này; Phương tiện xịt hơi cay, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, chất gây ngứa; Lựu đạn khói, lựu đạn cay, và quả nổ; Dùi cui điện, dùi cui cao su, dùi cui kim loại; khóa số tám, bàn chông, dây đinh gai; áo giáp; găng tay điện, găng tay chống dao; lá chắn, mũ chống đạn; và thiết bị áp chế bằng âm thanh; Động vật nghiệp vụ, là những động vật đã được huấn luyện để sử dụng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia, duy trì trật tự và đảm bảo an toàn xã hội; Công cụ hỗ trợ có tính năng và tác dụng tương tự, đây là các phương tiện được sản xuất mà không tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật và thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, nhưng có tính năng và tác dụng tương tự như các công cụ hỗ trợ được mô tả tại các điểm a, b, c và d trong khoản này.
Mặc dù roi điện không được cụ thể liệt kê trong danh sách, nhưng quy định nêu rõ rằng các công cụ có tính năng, tác dụng tương tự như các công cụ khác được mô tả trước đó sẽ được xem xét và xếp vào nhóm công cụ hỗ trợ có tính năng, tác dụng tương tự. Do đó, theo quy định này, roi điện có thể được coi là một công cụ hỗ trợ.
2. Mua roi điện để tự vệ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Tại Điều 7 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017, quy định về điều kiện sử dụng công cụ hỗ trợ được mô tả như sau: Điều kiện và trách nhiệm của người được giao sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ: Người được giao sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải đảm bảo các điều kiện sau đây: Có đủ năng lực hành vi dân sự đầy đủ; Có phẩm chất đạo đức tốt, sức khỏe phù hợp với công việc được giao; Không đang trong thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính, bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã được xóa án tích trong trường hợp bị kết tội theo bản án, quyết định của Tòa án; Đã qua đào tạo, huấn luyện và được cấp giấy chứng nhận về sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Theo quy định này, nếu không đáp ứng một trong các điều kiện nêu trên, người đó sẽ bị cấm sử dụng công cụ hỗ trợ.
Điều này được thể hiện qua quy định tại Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, với các hành vi vi phạm quy định về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm. Nghị định 144/2021/NĐ-CP cũng quy định mức phạt tùy thuộc vào từng hành vi vi phạm, trong đó có việc sử dụng trái phép công cụ hỗ trợ. Cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, và mức phạt đối với tổ chức sẽ gấp đôi mức phạt cá nhân đối với cùng hành vi vi phạm.
Roi điện được xem xét là một công cụ hỗ trợ, cũng có thể được coi là hung khí nguy hiểm có khả năng gây nguy hại cho người khác. Theo quy định tại Điều 134 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung vào năm 2017, trong trường hợp người sử dụng chích điện gây thương tật cho người khác, hành vi này sẽ bị xem xét trách nhiệm hình sự theo tội "Cố ý gây thương tích" theo quy định cụ thể như sau: Người nào có hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11%, nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, sẽ bị xử lý hình sự: Sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người. Theo đó, người vi phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi. Roi điện được xem xét là một công cụ hỗ trợ, cũng có thể được coi là hung khí nguy hiểm có khả năng gây nguy hại cho người khác.
Như vậy, trong trường hợp cá nhân sử dụng roi điện (công cụ hỗ trợ) mà không tuân theo các điều kiện quy định thì có thể bị coi là hành vi vi phạm pháp luật. Theo đó, họ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Đối với tổ chức có hành vi vi phạm tương tự, mức phạt sẽ là gấp đôi so với cá nhân. Bên cạnh đó, việc sử dụng roi điện với bất kỳ mục đích nào mà gây thương tích cho người khác cũng sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
3. Hình thức xử phạt bổ sung với người sử dụng roi điện để tự vệ
Theo quy định tại điểm a khoản 7 Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP được quy định như sau về vi phạm quy định về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm:
- Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện: Đối với hành vi vi phạm quy định tại các điểm d và đ khoản 1; các điểm a, b, c, e và g khoản 2; các điểm a, c, d, đ, e, h, i và k khoản 3; các điểm a, b, c, d, đ, e, h và i khoản 4 và khoản 5 Điều này; Tước quyền sử dụng Giấy phép: Đối với hành vi quy định tại điểm e khoản 2, có thể tước quyền sử dụng Giấy phép sử dụng và Giấy xác nhận đăng ký vũ khí, công cụ hỗ trợ từ 03 tháng đến 06 tháng; Tước quyền sử dụng giấy phép: Đối với hành vi quy định tại điểm a khoản 2 và các điểm b và k khoản 3, có thể tước quyền sử dụng giấy phép, giấy xác nhận, giấy chứng nhận, chứng chỉ về vũ khí, công cụ hỗ trợ, pháo hoa từ 09 tháng đến 12 tháng.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc thực hiện biện pháp khắc phục: Đối với hành vi quy định tại điểm b khoản 3 Điều này, có thể buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp: Đối với hành vi quy định tại các điểm b và c khoản 2; các điểm a, b, c, d, đ, e và k khoản 3; các điểm a, c, d, e và i khoản 4 và điểm a khoản 5 Điều này, có thể buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính; Buộc nộp lại giấy phép: Đối với hành vi quy định tại điểm o khoản 2 Điều này, có thể buộc nộp lại giấy phép, giấy xác nhận, giấy chứng nhận, chứng chỉ về vũ khí, công cụ hỗ trợ và pháo.
Như vậy, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, người sử dụng roi điện để tự vệ còn phải đối mặt với tình trạng tịch thu tang vật và phương tiện vi phạm hành chính. Điều này nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định và điều kiện sử dụng các công cụ hỗ trợ, nhằm bảo đảm an toàn và trật tự xã hội. Việc áp dụng các biện pháp bổ sung như tịch thu và tước quyền sử dụng giấy phép cũng nhằm mục đích kiểm soát việc sử dụng và giữ gìn an ninh, trật tự công cộng.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Mua, sử dụng dùi cui điện để phòng thân có vi phạm luật không?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
