Mục tiêu sửa đổi bảo hiểm xã hội 1 lần của Nghị quyết 42 là gì?

1. Nghị quyết 42-NQ/TW về sửa đổi BHXH 1 lần?

Vào ngày 24/11/2023, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 42-NQ/TW năm 2023 với mục tiêu đổi mới và nâng cao chất lượng chính sách xã hội, nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. Trong Nghị quyết này, có đề cập đến việc sửa đổi chính sách bảo hiểm xã hội một lần (BHXH 1 lần) nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và an sinh xã hội cho người dân. Theo đó: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế; ban hành chỉ số đánh giá mức độ hài lòng của người tham gia; quản lý an toàn, hiệu quả Quỹ bảo hiểm xã hội, Quỹ bảo hiểm y tế. Sửa đổi chính sách bảo hiểm xã hội một lần phù hợp với thực tiễn, gắn với an sinh xã hội. Chính sách bảo hiểm thất nghiệp phải hỗ trợ cho doanh nghiệp trong nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động để duy trì việc làm bền vững; chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thất nghiệp; nâng cao hiệu quả tư vấn, giới thiệu việc làm, đào tạo để chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động thất nghiệp.

Để nâng cao hiệu lực và hiệu quả thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế, Nghị quyết đã đề ra một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, chính quyền sẽ ban hành chỉ số để đánh giá mức độ hài lòng của người tham gia chính sách bảo hiểm xã hội, từ đó tăng cường sự minh bạch và đáng tin cậy trong hoạt động quản lý chính sách này. Ngoài ra, việc quản lý an toàn và hiệu quả Quỹ bảo hiểm xã hội và Quỹ bảo hiểm y tế cũng được đặc biệt chú trọng.

Việc sửa đổi chính sách bảo hiểm xã hội một lần sẽ được thực hiện sao cho phù hợp với thực tế và đồng thời đảm bảo an sinh xã hội cho mọi thành viên trong xã hội. Chính sách bảo hiểm thất nghiệp sẽ tập trung vào việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động, nhằm duy trì việc làm bền vững. Đồng thời, chính sách này cũng sẽ chủ động phòng ngừa và giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo để chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động bị thất nghiệp.

Điều này nhằm đảm bảo rằng người lao động sẽ có cơ hội tiếp cận với những công việc phù hợp và cơ hội phát triển nghề nghiệp, từ đó đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước. Bằng cách thực hiện các biện pháp này, chính phủ hy vọng sẽ xây dựng được một hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội toàn diện, công bằng và bền vững, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

2. Nghị quyết 42-NQ-TW sửa đổi về BHXH 1 lần có mục tiêu gì?

Căn cứ vào tiểu mục 2 trong Mục II của Nghị quyết số 42-NQ/TW năm 2023, chúng ta có những quy định quan trọng nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới và nâng cao chất lượng chính sách xã hội, nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. 

Mục tiêu tổng quát đến năm 2030

Xây dựng hệ thống chính sách xã hội theo hướng bền vững, tiến bộ và công bằng, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, góp phần cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hoàn thiện chính sách an sinh xã hội đa dạng, đa tầng, toàn diện, hiện đại, bao trùm, bền vững; tạo cơ hội cho Nhân dân, nhất là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, đặc biệt là về y tế, giáo dục, nhà ở, thông tin. Phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiệu quả, hội nhập quốc tế gắn với việc làm bền vững; nâng cao chất lượng quản lý phát triển xã hội gắn với bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030

- Bảo đảm 100% người có công và gia đình người có công với cách mạng được chăm lo toàn diện cả vật chất và tinh thần, có mức sống từ trung bình khá trở lên so với mức sống của cộng đồng dân cư nơi cư trú. Tỉ lệ thất nghiệp chung dưới 3%, tỉ lệ thất nghiệp khu vực thành thị dưới 4%; tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35 - 40%; 60% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia bảo hiểm xã hội và 45% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp; 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội; 100% hộ gia đình chăm sóc trẻ em dưới 36 tháng tuổi, phụ nữ mang thai, người cao tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hưởng trợ cấp xã hội theo quy định; bảo đảm mức sống tối thiểu cho người có hoàn cảnh khó khăn; trợ cấp xã hội cho hộ nghèo không có khả năng thoát nghèo.

- Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi, tỉ lệ đi học đúng độ tuổi cấp tiểu học đạt 99,5%, cấp trung học cơ sở tối thiểu đạt 95%, cấp trung học phổ thông và tương đương tối thiểu đạt 75%; tối thiểu 90% tỉnh, thành phố đạt chuẩn xoá mù chữ mức độ 2. Bảo đảm vững chắc mức sinh thay thế của quốc gia; tuổi thọ trung bình của người dân khoảng 75 tuổi, số năm sống khoẻ đạt tối thiểu 68 năm; chỉ số phát triển con người (HDI) thuộc nhóm cao trong khu vực; 35 giường bệnh viện, 19 bác sĩ, 4 dược sĩ, 33 điều dưỡng viên trên 10.000 dân; trên 95% dân số tham gia bảo hiểm y tế; trên 95% người dân sử dụng dịch vụ chăm sóc ban đầu tại y tế cơ sở được bảo hiểm y tế chi trả; trên 95% dân số được quản lý sức khoẻ; tỉ lệ tiêm chủng mở rộng đạt 95%; tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi dưới 15%; cơ bản chấm dứt các dịch bệnh AIDS, lao và loại trừ sốt rét.

- Xây dựng được ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp; xoá bỏ hoàn toàn tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu; diện tích nhà ở bình quân đầu người toàn quốc đạt khoảng 30 m2 sàn/người. 100% hộ gia đình ở thành thị và 80% hộ gia đình ở nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn; 100% hộ gia đình, trường học, trạm y tế có công trình phụ hợp vệ sinh bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn; 25% điểm dân cư nông thôn tập trung có hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt, 15% nước thải sinh hoạt được xử lý.

- Có ít nhất 75% người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, 80% các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được hưởng thụ và tham gia các hoạt động văn hoá, nghe, xem các kênh phát thanh, truyền hình của quốc gia và địa phương.

Như vậy, mục tiêu đổi mới và nâng cao chính sách xã hội đến năm 2023 đã được xác định dựa trên những nội dung đã được trình bày trước đó. Tuy nhiên, chúng ta không chỉ dừng lại ở mục tiêu ngắn hạn này mà còn xem xét tầm nhìn xa hơn đến năm 2045.

Tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu của chính phủ là xây dựng một hệ thống chính sách xã hội phát triển toàn diện, bền vững, tiến bộ và công bằng. Mục tiêu này nhằm đảm bảo an sinh và phúc lợi xã hội cho toàn bộ nhân dân, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát triển của đất nước và xây dựng con người Việt Nam toàn diện. Trong tầm nhìn này, Việt Nam mong muốn trở thành một trong những quốc gia có chỉ số phát triển con người (HDI) cao trên thế giới. Chỉ số HDI đánh giá một quốc gia dựa trên một số tiêu chí như tuổi thọ, trình độ giáo dục và thu nhập bình quân. Đạt được chỉ số HDI cao sẽ cho thấy sự tiến bộ và phát triển toàn diện của xã hội, đồng thời đảm bảo mọi công dân có quyền tiếp cận các điều kiện sống tốt hơn.

3. Để được rút BHXH 1 lần thì cần đóng bảo hiểm xã hội trong bao lâu?

Căn cứ vào khoản 1 Điều 8 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP về bảo hiểm xã hội, quy định về bảo hiểm xã hội một lần được trình bày như sau:

- Người lao động thuộc các điều khoản 1 và 2 Điều 2 của Nghị định này có yêu cầu, sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội nhưng chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

+ Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;

+ Ra nước ngoài để định cư;

+ Người đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế. 

Theo quy định trên, người tham gia Bảo hiểm xã hội có quyền được rút Bảo hiểm xã hội một lần trong các trường hợp sau đây: Người đã đóng Bảo hiểm xã hội dưới 20 năm và đã nghỉ việc một năm mà không tiếp tục đóng Bảo hiểm xã hội. Điều này áp dụng cho những người lao động đã nghỉ hưu theo quy định về tuổi nghỉ hưu, nhưng chưa đủ điều kiện về số năm đóng Bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu. Trong trường hợp này, họ có quyền rút toàn bộ số tiền đã đóng Bảo hiểm xã hội một lần duy nhất; Người tham gia Bảo hiểm xã hội đã đến tuổi nghỉ hưu, nhưng không đủ điều kiện về số năm đóng Bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu. Trong trường hợp này, họ cũng có quyền rút toàn bộ số tiền đã đóng Bảo hiểm xã hội một lần duy nhất; Ngoài những trường hợp trên, người tham gia Bảo hiểm xã hội cũng có quyền rút Bảo hiểm xã hội một lần trong hai trường hợp sau đây:; Ra nước ngoài để định cư: Khi người tham gia Bảo hiểm xã hội quyết định đi định cư ở nước ngoài, họ có quyền rút toàn bộ số tiền đã đóng Bảo hiểm xã hội một lần duy nhất.; Mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế: Trong trường hợp người tham gia Bảo hiểm xã hội mắc phải các bệnh nguy hiểm như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, hoặc nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh khác được quy định bởi Bộ Y tế, họ cũng có quyền rút toàn bộ số tiền đã đóng Bảo hiểm xã hội một lần duy nhất.

Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội cho người tham gia Bảo hiểm xã hội trong các trường hợp đặc biệt. Việc rút Bảo hiểm xã hội một lần sẽ giúp họ có nguồn tài chính để đáp ứng nhu cầu và khó khăn trong cuộc sống, đồng thời đảm bảo tính bền vững và công bằng của hệ thống Bảo hiểm xã hội.

Ngoài nội dung trên quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ: Ưu nhược điểm của phương án rút BHXH 1 lần thực hiện từ 2025

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng gửi về số Hotline tư vấn pháp luật bảo hiểm xã hội trực tuyến: 1900.6162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Trân trọng!