1. Hiểu thế nào về chứng chỉ tiền gửi?

Căn cứ vào Điều 5 của Thông tư 01/2021/TT-NHNN, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về khái niệm và tính chất của chứng chỉ tiền gửi. Chứng chỉ tiền gửi được xác định là một loại giấy tờ có giá, được phát hành bởi các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam nhằm mục đích huy động vốn. Điều này thể hiện sự linh hoạt và đa dạng trong việc huy động vốn của các tổ chức tín dụng để phục vụ cho nhu cầu của thị trường tài chính nội địa.

Cũng theo quy định của Thông tư, chứng chỉ tiền gửi cũng là một bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành đối với người mua giấy tờ có giá. Điều này đảm bảo tính minh bạch và tính chất pháp lý của giao dịch giữa các bên.

Một điểm đáng lưu ý khác là lãi suất của chứng chỉ tiền gửi thường cao hơn so với các hình thức tiết kiệm thông thường. Điều này tạo ra một sự hấp dẫn đặc biệt đối với những người muốn đầu tư với mục tiêu hưởng lợi nhuận cao hơn từ số vốn của mình. Tuy nhiên, cũng theo quy định của Thông tư, người mua chứng chỉ tiền gửi sẽ không được phép tất toán trước khi hết hạn. Điều này làm tăng tính ổn định và tính dài hạn của nguồn vốn mà tổ chức tín dụng có thể sử dụng, đồng thời giúp bảo vệ lợi ích của các nhà đầu tư.

Nếu người mua chứng chỉ tiền gửi có nhu cầu rút tiền gấp, họ có thể chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi cho người khác. Điều này cũng mở ra một kênh thanh toán phụ cũng như tạo ra một thị trường phái sinh cho chứng chỉ tiền gửi, giúp tăng tính thanh khoản và tính linh hoạt cho nhà đầu tư.

 

2. Ngân hàng cấp tín dụng cho công ty chứng khoán mua chứng chỉ tiền gửi?

Tài chính và hoạt động vay vốn đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán. Quy định của pháp luật liên quan đến việc cấp tín dụng và sử dụng vốn cũng đóng vai trò quyết định trong quá trình này. Theo quy định của Thông tư 39/2016/TT-NHNN, một trong những điều kiện quan trọng để được cấp tín dụng là bên vay phải có nhu cầu vay vốn để sử dụng vào mục đích hợp pháp và cần có phương án cụ thể để sử dụng vốn. Điều này đồng nghĩa với việc các công ty chứng khoán, như các doanh nghiệp khác, cần phải có một kế hoạch cụ thể và minh bạch về việc sử dụng vốn mà họ vay được.

Luật Chứng khoán 2019 cũng đã quy định rõ ràng về hoạt động của các công ty chứng khoán, trong đó nêu rõ rằng hoạt động chính của các công ty này là liên quan đến các giao dịch và dịch vụ chứng khoán. Điều này bao gồm các hoạt động như môi giới chứng khoán, tư vấn đầu tư, quản lý tài sản và các dịch vụ tài chính khác liên quan đến thị trường chứng khoán. Một điểm cần chú ý là theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN, một trong các phương án sử dụng vốn có thể là thực hiện hoạt động kinh doanh. Điều này ám chỉ rằng các công ty chứng khoán có thể sử dụng vốn vay để đầu tư vào các hoạt động kinh doanh khác ngoài các hoạt động truyền thống của mình, miễn là các hoạt động này là hợp pháp và có lợi ích kinh tế.

Trong hệ thống tài chính, chứng chỉ tiền gửi đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận và quản lý các nghĩa vụ trả nợ của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Điều này được quy định cụ thể trong Thông tư 01/2021/TT-NHNN. Theo quy định của Điều 5 trong Thông tư này, chứng chỉ tiền gửi được xác định là một loại giấy tờ có giá, cung cấp cho người mua trong một khoảng thời gian cụ thể với các điều kiện rõ ràng về việc trả lãi và các điều kiện khác.

Quan trọng hơn, theo Điều 105 của Bộ luật Dân sự 2015, chứng chỉ tiền gửi được xác định là một loại tài sản. Điều này có nghĩa là chứng chỉ tiền gửi không chỉ đơn thuần là một giấy tờ pháp lý mà còn là một phần của tài sản của người sở hữu. Việc xác định chứng chỉ tiền gửi là một loại tài sản mang lại nhiều lợi ích cho người sở hữu. Trước hết, nó cung cấp cho họ quyền lợi về việc nhận lãi suất từ số tiền gửi của mình. Ngoài ra, nó cũng có thể được sử dụng như một tài sản thế chấp trong việc vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác.

Theo khoản 1 Điều 4 của Luật Chứng khoán 2019, chứng khoán bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần, chứng chỉ lưu ký, chứng khoán phái sinh và các loại chứng khoán khác do Chính phủ quy định. Điều này cho thấy rằng phạm vi của khái niệm chứng khoán trong Luật Chứng khoán là khá rộng lớn và không giới hạn chỉ đến các loại chứng khoán truyền thống như cổ phiếu và trái phiếu. 

Có thể thấy rằng chứng chỉ tiền gửi không được xem là một loại chứng khoán theo quy định của Luật Chứng khoán. Mặc dù chứng chỉ tiền gửi cũng là một loại tài sản có giá trị, nhưng nó không nằm trong phạm vi của định nghĩa chứng khoán được quy định trong Luật Chứng khoán. Do đó, việc mua bán chứng chỉ tiền gửi chỉ đơn thuần là việc thực hiện mua bán giấy tờ có giá, không liên quan đến hoạt động chứng khoán. Điều này cũng có nghĩa là các quy định và cơ chế quản lý của ngành chứng khoán không áp dụng cho việc mua bán chứng chỉ tiền gửi.

Theo quy định của Thông tư 39/2016/TT-NHNN và sửa đổi bởi Thông tư 06/2023/TT-NHNN, ngân hàng không được cấp tín dụng cho mục đích gửi tiền. Tứ là người vay sẽ không được sử dụng số tiền vay để gửi vào các loại tiền gửi ngân hàng. Nguyên tắc này cũng được thể hiện rõ trong Luật Các tổ chức tín dụng 2010, đặc biệt là tại Điều 4, Khoản 13, khi định nghĩa về hoạt động nhận tiền gửi của các tổ chức tín dụng. Theo quy định này, việc nhận tiền gửi bao gồm các hình thức như tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận.

Do đó, việc sử dụng số tiền vay từ ngân hàng để gửi vào các loại tiền gửi không phù hợp với quy định pháp luật và có thể bị xem xét là vi phạm. Nguyên tắc này nhấn mạnh vào việc sử dụng vốn vay vào mục đích sản xuất, kinh doanh và đầu tư, thay vì việc sử dụng để tạo ra thu nhập từ lợi suất tiền gửi. Cho thấy tầm quan trọng của việc sử dụng tín dụng một cách hiệu quả và có trách nhiệm, nhằm đảm bảo sự ổn định và bền vững của hệ thống tài chính. 

Dựa vào các quy định pháp lý được phân tích ở trên, ngân hàng không được cấp tín dụng cho mục đích vay vốn để mua chứng chỉ tiền gửi. Luật Chứng khoán 2019 và các quy định liên quan cũng không xem xét chứng chỉ tiền gửi là một loại chứng khoán, do đó, việc mua bán chứng chỉ tiền gửi không được coi là hoạt động chứng khoán. Ngân hàng không nên cung cấp tín dụng để mua các loại tiền gửi, mà thay vào đó nên tập trung vào việc hỗ trợ các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư có hiệu quả.

 

3. Quy định về nguyên tắc hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán

Theo Điều 5 của Luật Chứng khoán 2019, nguyên tắc hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán được quy định rất cụ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Những nguyên tắc này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững và hấp dẫn đối với cả tổ chức và cá nhân tham gia thị trường chứng khoán.

Trước hết, nguyên tắc tôn trọng quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản là yếu tố cơ bản để đảm bảo tính chất chính đáng và công bằng trong các giao dịch chứng khoán. Các tổ chức và cá nhân tham gia thị trường cần phải tuân thủ các quy định pháp lý và tôn trọng quyền lợi của nhau, tránh việc vi phạm quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản của người khác.

Tiếp theo, nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch đảm bảo rằng mọi thông tin liên quan đến hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán được công bố một cách rõ ràng và minh bạch. Giúp tạo ra một môi trường giao dịch bình đẳng và minh bạch, từ đó tăng cường niềm tin của các nhà đầu tư và đảm bảo tính ổn định của thị trường.

Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư là một nguyên tắc quan trọng khác, nhằm đảm bảo rằng các nhà đầu tư được đối xử công bằng và không bị thiệt hại trong quá trình tham gia thị trường chứng khoán. Từ việc cung cấp thông tin minh bạch đến việc xử lý các tranh chấp một cách công bằng, các cơ quan quản lý cần phải đảm bảo rằng quyền lợi của nhà đầu tư được bảo vệ đúng đắn.

Cuối cùng, nguyên tắc tự chịu trách nhiệm về rủi ro là điều cần thiết để đảm bảo tính ổn định và bền vững của thị trường. Các bên tham gia thị trường cần nhận thức rõ về rủi ro và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình, từ việc đầu tư cho đến việc giao dịch, để đảm bảo sự cân nhắc và tính khả thi của các quyết định đó. Điều này giúp giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn và đảm bảo sự ổn định của thị trường chứng khoán.

Xem thêm >>> Nội dung mua, bán kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu theo quy định pháp luật hiện hành

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về ngân hàng cấp tín dụng cho công ty chứng khoán mua chứng chỉ tiền gửi? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Trường hợp quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn.