1. Hành vi nào bị xem là cản trở hoạt động đấu thầu?

Theo quy định tại khoản 5 Điều 16 của Luật Đấu thầu năm 2023, cản trở hoạt động đấu thầu bao gồm một loạt các hành vi cụ thể.

- Đầu tiên, đó là hủy hoại, lừa dối, thay đổi hoặc che giấu chứng cứ hoặc báo cáo sai sự thật liên quan đến hoạt động đấu thầu. Hành vi này có thể gây ảnh hưởng xấu đến quá trình làm rõ các hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ, gian lận hoặc thông đồng với các cơ quan có chức năng, thẩm quyền về giám sát, kiểm tra, thanh tra, và kiểm toán.

- Thứ hai, cản trở cũng có thể xảy ra khi có hành vi đe dọa hoặc gợi ý nhằm ngăn chặn người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu hoặc nhà đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư. Có thể tạo ra sự bất công và làm mất đi tính minh bạch, công bằng trong quá trình đấu thầu.

- Thứ ba, cản trở có thể xảy ra khi có hành vi cản trở cơ quan có thẩm quyền giám sát, kiểm tra, thanh tra và kiểm toán đối với hoạt động đấu thầu. Những hành vi này gây trì hoãn, làm trở ngại hoặc ngăn chặn quá trình giám sát và kiểm tra, ảnh hưởng tiêu cực đến tính minh bạch và trung thực của quá trình đấu thầu.

- Thứ tư, cản trở còn bao gồm việc cố tình khiếu nại, tố cáo hoặc kiến nghị thông tin sai sự thật nhằm cản trở hoạt động đấu thầu. Hành vi này có thể làm mất đi sự minh bạch và công bằng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình đấu thầu và các bên liên quan.

- Cuối cùng, hành vi vi phạm pháp luật về an toàn và an ninh mạng nhằm can thiệp hoặc cản trở quá trình đấu thầu qua mạng cũng được coi là cản trở hoạt động đấu thầu. Nhằm bảo đảm tính bảo mật và đảm bảo quá trình đấu thầu diễn ra một cách công bằng, minh bạch và an toàn.

Tổng quát, những hành vi cản trở hoạt động đấu thầu đã được quy định tại khoản 5 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và trung thực trong quá trình đấu thầu, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển kinh tế trong xã hội. Vi phạm những quy định này có thể chịu các hình phạt hành chính, hình phạt hình sự hoặc bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu trong một thời gian nhất định.

 

2. Khi nào người cản trở hoạt động đấu thầu bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Theo quy định của Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015, được bổ sung bởi điểm k khoản 1 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017, tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng được quy định như sau:

- Người phạm tội thực hiện một trong những hành vi sau đây, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hành vi này mà vẫn tiếp tục vi phạm, sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ từ 01 đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm:

+ Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu;

+ Thông thầu;

+ Gian lận trong đấu thầu;

+ Cản trở hoạt động đấu thầu;

+ Vi phạm quy định của pháp luật về bảo đảm công bằng, minh bạch trong hoạt động đấu thầu;

+ Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa được xác định dẫn đến nợ đọng vốn của nhà thầu;

+ Chuyển nhượng thầu trái phép.

- Người phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, sẽ bị phạt tù từ 03 đến 12 năm:

+ Vì lợi ích cá nhân;

+ Có tổ chức;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Sử dụng các thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

+ Gây thiệt hại từ 300.000.000 đồng trở lên đến dưới 1.000.000.000 đồng.

- Người phạm tội gây thiệt hại từ 1.000.000.000 đồng trở lên, sẽ bị phạt tù từ 10 đến 20 năm.

- Ngoài việc bị án tù, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 đến 05 năm, hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Theo quy định, người cản trở hoạt động đấu thầu có thể chịu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính liên quan.

Tuy theo tính chất và mức độ của hành vi vi phạm, người cản trở hoạt động đấu thầu có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các mức độ hình phạt tương ứng quy định tại Điều 222 như đã nêu. Trong đó, hình phạt cao nhất có thể là tù chung thân hoặc tù từ 10 đến 20 năm.

Bên cạnh đó, người phạm tội cũng có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc cụ thể trong khoảng thời gian từ 01 năm đến 05 năm. Ngoài ra, công tác tịch thu tài sản cũng có thể được áp dụng, bao gồm việc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản của người phạm tội.

Việc áp dụng những hình phạt nghiêm khắc nhằm đảm bảo rằng những hành vi cản trở hoạt động đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng sẽ không bị phớt lờ và được trừng trị một cách công bằng. Góp phần xây dựng một môi trường đấu thầu minh bạch, công bằng và lành mạnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế và xã hội.

 

3. Có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự với người cản trở hoạt động đấu thầu tự nguyện khắc phục hậu quả không?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, người cản trở hoạt động đấu thầu có thể được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu tự nguyện khắc phục hậu quả không, với các tình tiết sau:

- Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm.

- Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả.

- ...

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, người cản trở hoạt động đấu thầu đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể được xem xét tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu tự nguyện khắc phục hậu quả. Có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến hoạt động đấu thầu.

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được xem xét dựa trên việc người phạm tội có hành vi tự nguyện khắc phục hậu quả của vi phạm hay không. Nếu người cản trở hoạt động đấu thầu nhận thức được hậu quả của hành vi vi phạm và tự nguyện thực hiện các biện pháp khắc phục, bồi thường thiệt hại hoặc giảm bớt tác động tiêu cực của vi phạm, thì có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Việc xem xét tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự làm giảm mức độ trừng phạt nhằm khuyến khích người vi phạm nhận thức và chấp nhận trách nhiệm của mình. Tạo điều kiện cho người phạm tội có cơ hội sửa chữa và cải thiện hành vi trong tương lai. Đồng thời, việc khắc phục hậu quả cũng góp phần giảm thiểu thiệt hại và khôi phục lại sự tin tưởng trong hoạt động đấu thầu.

Tuy nhiên, việc xem xét tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phụ thuộc vào sự đánh giá cụ thể từ phía cơ quan tư pháp. Các yếu tố như mức độ và tính chất của vi phạm, sự tự nguyện khắc phục hậu quả, sự hối thúc và sự thành khẩn của người phạm tội sẽ được xem xét để quyết định xem liệu tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự có áp dụng hay không.

Việc xem xét tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trong trường hợp người cản trở hoạt động đấu thầu tự nguyện khắc phục hậu quả là một nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo tính công bằng và khách quan trong việc xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến hoạt động đấu thầu.

Xem thêm >> Tự vệ khi bị đánh có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.