1. Khái niệm gây rối trật tự công cộng

Gây rối trật tự công cộng là hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Những hành động này không chỉ làm mất ổn định trong cộng đồng mà còn có thể dẫn đến những thiệt hại đáng kể về mặt vật chất lẫn tinh thần đối với các tổ chức và cá nhân. Cụ thể, việc gây rối trật tự công cộng có thể làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật và chính quyền, làm tổn hại đến lợi ích chung của xã hội, đồng thời có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế và xã hội. Hành vi này không chỉ xâm phạm đến quyền lợi của các tổ chức và cá nhân mà còn gây nguy hiểm cho sự ổn định và an toàn của xã hội. Do đó, việc nghiêm túc xử lý và ngăn chặn các hành vi gây rối trật tự công cộng là hết sức cần thiết để bảo vệ sự an toàn và trật tự trong cộng đồng.

Các biểu hiện của hành vi gây rối trật tự công cộng rất đa dạng và có thể được nhận diện qua nhiều hình thức khác nhau. Trước tiên, một trong những biểu hiện rõ rệt nhất là việc sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực hoặc thực hiện các hành động gây nguy hiểm cho người khác, chẳng hạn như đánh nhau, ẩu đả, hoặc gây thương tích cho người khác. Bên cạnh đó, việc hăm dọa và đe dọa dùng vũ lực để uy hiếp và cưỡng đoạt tài sản cũng là những hành vi đáng lưu ý. Sự xuất hiện của các hung khí nguy hiểm như dao, kiếm, súng trong các tình huống này thường khiến cho tình hình trở nên căng thẳng và nguy hiểm hơn. Thêm vào đó, các hành vi gây ồn ào, náo loạn nơi công cộng, chẳng hạn như hô hào, cổ vũ quá khích, hay sử dụng loa đài công suất lớn để gây ồn ào cũng có thể làm mất trật tự. Cuối cùng, việc tụ tập đông người mà không có sự kiểm soát hoặc không tuân thủ các quy định về trật tự công cộng cũng là một biểu hiện phổ biến của hành vi gây rối.

Các hành vi gây rối trật tự công cộng không chỉ đơn thuần làm gián đoạn sự yên bình của xã hội mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đầu tiên, chúng có thể gây mất an ninh, trật tự và an toàn xã hội, làm suy giảm sự tin tưởng của người dân vào các cơ quan chức năng. Hơn nữa, những hành vi này có thể gây thiệt hại về tài sản cho cả nhà nước và cá nhân, tạo ra gánh nặng kinh tế không nhỏ. Bên cạnh đó, các hành vi gây rối còn xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân, làm tổn thương đến quyền lợi hợp pháp và chính đáng của họ. Cuối cùng, những sự việc này thường gây bức xúc trong dư luận xã hội, làm gia tăng sự không hài lòng và lo ngại trong cộng đồng, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự hòa hợp và phát triển chung của xã hội.

 

2. Quy định pháp luật về xử phạt người dưới 18 tuổi gây rối trật tự công cộng

Theo Điều 135 của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, các hình thức xử phạt đối với người chưa thành niên được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính công bằng và phù hợp với đặc điểm của đối tượng này. Cụ thể, các hình thức xử phạt áp dụng bao gồm cảnh cáo, phạt tiền và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Cảnh cáo là hình thức xử phạt nhẹ nhất, nhằm nhắc nhở và giáo dục người vi phạm về hành vi của mình. Phạt tiền có thể được áp dụng nhưng cần phải lưu ý về mức độ phù hợp để không gây tổn hại quá lớn đến khả năng tài chính của người chưa thành niên. Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là biện pháp được sử dụng để loại bỏ các yếu tố liên quan đến hành vi vi phạm và ngăn ngừa tái phạm.

Theo Điều 21 của Bộ luật Dân sự năm 2015, người chưa thành niên được định nghĩa là người chưa đủ mười tám tuổi, và các giao dịch dân sự của những người dưới sáu tuổi phải do người đại diện theo pháp luật thực hiện. Điều này có nghĩa là trong khi người chưa thành niên có thể phải chịu các hình thức xử phạt như trên, thì các quyền và nghĩa vụ liên quan đến giao dịch dân sự của họ vẫn phải được thực hiện bởi người đại diện hợp pháp của họ. Tổng hợp lại, các hình thức xử phạt đối với người chưa thành niên dưới 18 tuổi bao gồm cảnh cáo, phạt tiền và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, với sự xem xét cẩn trọng về tình trạng và đặc điểm của người vi phạm.

Căn cứ theo Điều 134 của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi bởi khoản 68 Điều 1 của Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2020, việc xử lý kỷ luật đối với người dưới 18 tuổi phải tuân theo những nguyên tắc đặc thù nhằm bảo đảm sự công bằng và phù hợp với lứa tuổi của người vi phạm. Bên cạnh các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính quy định tại Điều 3 của Luật này, việc xử lý người chưa thành niên còn phải tuân theo nguyên tắc đặc biệt. Cụ thể, hình thức và mức xử phạt đối với người chưa thành niên phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính. Đối với những người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, hình thức phạt tiền không được áp dụng. Trong trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị phạt tiền, mức tiền phạt không được vượt quá một nửa mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên. Nếu bị buộc phải nộp một khoản tiền tương đương trị giá tang vật, phương tiện vi phạm vào ngân sách nhà nước, số tiền nộp vào ngân sách sẽ bằng một nửa trị giá tang vật, phương tiện đó. Trong trường hợp người vi phạm không có khả năng nộp phạt hoặc không thể thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, cha mẹ hoặc người giám hộ sẽ phải thực hiện thay cho họ. Những quy định này nhằm đảm bảo rằng người chưa thành niên, trong quá trình xử lý kỷ luật, không bị áp lực tài chính quá mức và vẫn nhận được sự bảo vệ hợp lý từ phía gia đình và pháp luật.

Theo Điều 7 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về xử lý vi phạm quy định về trật tự công cộng, các hành vi vi phạm trật tự công cộng được phân loại và xử lý theo mức độ nghiêm trọng của chúng. Đối với các hành vi gây mất trật tự công cộng ở những nơi như biểu diễn nghệ thuật, tổ chức hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, thương mại, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư hoặc các nơi công cộng khác, người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. Cùng mức xử phạt này áp dụng cho hành vi thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng, cũng như để vật nuôi, cây trồng hoặc các vật khác xâm lấn lòng đường, vỉa hè, vườn hoa, sân chơi, hoặc nơi sinh hoạt chung trong khu dân cư và đô thị.

Đối với những hành vi nghiêm trọng hơn như sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích gây mất trật tự công cộng, hoặc tổ chức, tham gia tụ tập nhiều người ở nơi công cộng gây mất trật tự, mức phạt tiền được quy định từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Những hành vi này ảnh hưởng đến trật tự công cộng một cách nghiêm trọng hơn và cần mức xử phạt cao hơn để đảm bảo hiệu quả phòng ngừa và răn đe.

Tăng cường hơn nữa, các hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Các hành vi này không chỉ gây rối trật tự công cộng mà còn xâm phạm đến quyền và danh dự của cá nhân, do đó mức xử phạt phải phản ánh mức độ nghiêm trọng của chúng.

Cuối cùng, đối với các hành vi nghiêm trọng nhất như tổ chức thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ hoặc kích động người khác gây rối, làm mất trật tự công cộng, hoặc mang theo và tàng trữ các loại vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ, các công cụ, phương tiện có khả năng sát thương, mức phạt tiền có thể từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Những hành vi này không chỉ làm mất trật tự mà còn có thể gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng của người khác, nên cần áp dụng các hình thức xử phạt nghiêm khắc để bảo đảm an ninh trật tự trong xã hội.

Thông qua các quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành chính đối với người dưới 18 tuổi, mức xử phạt hành chính cho hành vi gây rối trật tự công cộng được xác định một cách cụ thể và có sự phân biệt dựa trên độ tuổi và mức độ vi phạm. Đối với người dưới 18 tuổi, mức phạt tiền cao nhất cho hành vi gây rối trật tự công cộng có thể lên tới 2.500.000 đồng, trong khi mức phạt tiền thấp nhất chỉ là 150.000 đồng. Các mức phạt này phản ánh sự điều chỉnh nhằm phù hợp với khả năng tài chính và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm của người chưa thành niên.

Ngoài việc áp dụng mức phạt tiền, người dưới 18 tuổi còn có thể bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo, nhằm giáo dục và nhắc nhở về hành vi của mình. Các biện pháp khắc phục hậu quả cũng có thể được áp dụng để đảm bảo rằng người vi phạm sửa chữa và chịu trách nhiệm đối với hậu quả của hành vi gây rối trật tự công cộng. Đặc biệt, trong trường hợp người dưới 18 tuổi không có khả năng nộp phạt hoặc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, cha mẹ hoặc người giám hộ sẽ phải thực hiện thay cho họ. Điều này không chỉ đảm bảo trách nhiệm được thực hiện mà còn phản ánh sự hỗ trợ và giám sát của gia đình trong việc giáo dục và quản lý hành vi của người chưa thành niên.

Lưu ý quan trọng là đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, hình thức phạt tiền không được áp dụng. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi của các em và đảm bảo rằng các hình thức xử phạt khác như cảnh cáo và các biện pháp khắc phục sẽ được sử dụng thay thế để xử lý các hành vi vi phạm.

 

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ xử phạt 

Mức độ xử phạt đối với hành vi gây rối trật tự công cộng được xác định dựa trên nhiều yếu tố quan trọng, phản ánh sự công bằng và phù hợp của hệ thống pháp luật trong việc xử lý các vi phạm. Trước tiên, mức độ nghiêm trọng của hành vi là yếu tố chủ chốt trong việc xác định hình thức và mức xử phạt. Các hành vi gây thiệt hại lớn về người và tài sản thường bị xử lý nghiêm khắc hơn để đảm bảo tính răn đe và khắc phục hậu quả. Bên cạnh đó, tính chất của hành vi, whether là cố ý hay vô tình, cũng ảnh hưởng lớn đến quyết định xử phạt. Hành vi cố ý thường bị xử lý nặng hơn so với hành vi vô tình, vì sự cố ý cho thấy động cơ và ý thức vi phạm rõ ràng hơn.

Lần vi phạm cũng là một yếu tố quan trọng; người tái phạm sẽ phải chịu mức xử phạt nghiêm khắc hơn so với lần vi phạm đầu tiên. Sự tái phạm chứng tỏ sự không nghiêm túc trong việc tuân thủ pháp luật và cần có biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn ngừa hành vi tương tự trong tương lai. Cuối cùng, thái độ của người vi phạm khi bị xử lý cũng đóng vai trò quan trọng. Những người thành khẩn nhận lỗi và thể hiện sự hối cải thường được xem xét giảm nhẹ hình phạt, vì sự hợp tác và thái độ tích cực giúp cải thiện tình hình và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc khắc phục hậu quả. Tổng hợp lại, việc xem xét các yếu tố này giúp đảm bảo rằng mức xử phạt là công bằng, hợp lý và hiệu quả trong việc xử lý các hành vi vi phạm trật tự công cộng.

 

Xem thêm bài viết: Hạn chế quyền con người vì lý do trật tự công cộng trong pháp luật một số quốc gia

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.