1. Vai trò của bảo hiểm xã hội đối với người lao động
Bảo hiểm xã hội (BHXH) đóng vai trò quan trọng đối với người lao động, mang lại nhiều lợi ích thiết thực, góp phần đảm bảo an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ. Sau đây là một số vai trò chính của BHXH:
- Bảo đảm thu nhập khi gặp rủi ro:
+ Khi người lao động gặp rủi ro như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc tử vong, BHXH sẽ chi trả một khoản trợ cấp thay thế thu nhập, giúp họ có điều kiện trang trải chi phí sinh hoạt và điều trị y tế.
+ Mức trợ cấp được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức lương đóng góp, đảm bảo người lao động có mức sống tối thiểu khi gặp rủi ro.
- Chăm sóc sức khỏe:
+ BHXH liên kết với bảo hiểm y tế (BHYT), giúp người lao động được hưởng các dịch vụ y tế chất lượng cao với mức chi phí hợp lý.
+ Nhờ có BHYT, người lao động an tâm hơn trong việc khám chữa bệnh, đặc biệt là khi gặp các bệnh hiểm nghèo, chi phí điều trị cao.
- Hỗ trợ khi thất nghiệp:
+ Người lao động tham gia BHXH đầy đủ thời gian quy định khi mất việc làm sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định, giúp họ có điều kiện tìm kiếm việc làm mới và duy trì cuộc sống.
+ Mức trợ cấp thất nghiệp được tính toán dựa trên mức lương đóng góp và thời gian tham gia BHXH.
- Hỗ trợ tuổi già:
+ Khi người lao động đến tuổi nghỉ hưu, họ sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng do BHXH chi trả.
+ Mức lương hưu được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức lương đóng góp, đảm bảo người lao động có nguồn thu nhập để trang trải chi phí sinh hoạt sau khi nghỉ hưu.
- Tạo tâm lý an toàn, yên tâm trong công việc:
+ Khi tham gia BHXH, người lao động sẽ cảm thấy an tâm hơn trong công việc vì họ biết rằng bản thân và gia đình sẽ được bảo vệ khi gặp rủi ro.
+ Nhờ vậy, người lao động có thể cống hiến hết sức mình cho công việc và nâng cao năng suất lao động.
- Ngoài ra, BHXH còn có vai trò:
+ Khuyến khích người lao động tham gia thị trường lao động một cách bền vững.
+ Góp phần đảm bảo an ninh, trật tự xã hội.
+ Thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.
Bảo hiểm xã hội đóng vai trò quan trọng đối với người lao động, mang lại nhiều lợi ích thiết thực và góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Do vậy, người lao động nên tham gia BHXH đầy đủ và đúng thời gian để được hưởng các quyền lợi mà BHXH mang lại.
2. Quy định chung về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 143/2018/NĐ-CP, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:
- Người lao động là công dân Việt Nam:
+ Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động (NSDLĐ) với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động.
+ Học viên, sinh viên thực tập theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo.
+ Cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp.
+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, sỹ quan dự bị đang làm việc trong Quân đội nhân dân.
+ Cán bộ, công an đang làm việc trong Công an nhân dân.
- Người lao động là công dân nước ngoài: Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.
- Một số đối tượng khác:
+ Chủ hộ kinh doanh cá thể, thành viên hợp tác xã, tổ trưởng tổ hợp tác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
+ Nghệ sĩ, diễn viên hoạt động chuyên nghiệp theo hợp đồng biểu diễn, hợp đồng sáng tác tác phẩm nghệ thuật, hợp đồng hợp tác lao động.
+ Người hoạt động thể thao chuyên nghiệp theo hợp đồng lao động.
- Lưu ý:
+ Danh sách đối tượng tham gia BHXH bắt buộc có thể thay đổi theo quy định của pháp luật. Do vậy, để biết thông tin chính xác nhất, bạn nên tham khảo các văn bản pháp luật liên quan hoặc liên hệ với cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương.
+ Người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc có nghĩa vụ tham gia BHXH và đóng đầy đủ phí bảo hiểm theo quy định.
3. Người quản lý hợp tác xã đóng bảo hiểm xã hội như thế nào?
Theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Điều 6 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 thì việc xác định đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cho các chức danh cụ thể như sau:
- Đối với những người có ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên:
+ Nghĩa vụ tham gia BHXH: Họ bắt buộc phải tham gia BHXH bắt buộc.
+ Mức lương tính đóng BHXH:
-> Tối thiểu: Mức lương tháng tính đóng BHXH tối thiểu bằng mức lương tối thiểu vùng theo quy định của pháp luật.
-> Thực tế: Mức lương tính đóng BHXH thực tế có thể cao hơn mức tối thiểu, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động trong hợp đồng lao động.
- Đối với những người quản lý điều hành hợp tác xã:
+ Điều kiện tham gia BHXH: Họ chỉ tham gia BHXH bắt buộc nếu có hưởng tiền lương.
+ Mức lương tính đóng BHXH: Mức lương tính đóng BHXH được xác định theo mức tiền lương do đại hội thành viên quyết định.
- Lưu ý:
+ Các quy định về BHXH có thể thay đổi theo thời gian. Do vậy, để đảm bảo thông tin chính xác nhất, bạn nên tham khảo các văn bản pháp luật liên quan hoặc liên hệ với cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương.
+ Người sử dụng lao động có trách nhiệm đăng ký BHXH cho người lao động và đóng đầy đủ phí bảo hiểm theo quy định.
4. Thủ tục tham gia và đóng BHXH của người quản lý hợp tác xã
Thủ tục tham gia và đóng BHXH của người quản lý hợp tác xã (HTX) được quy định tại Điều 97 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 như sau:
* Hồ sơ tham gia BHXH:
- Giấy tờ chung:
+ Đơn đề nghị tham gia BHXH (theo mẫu quy định).
+ Sổ hộ khẩu hoặc căn cước công dân.
+ Giấy khai sinh (đối với trẻ em dưới 14 tuổi).
+ Giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân (nếu có).
- Giấy tờ riêng:
+ Hợp đồng lao động (đối với người quản lý HTX làm việc theo hợp đồng lao động).
+ Quyết định về chế độ lương, thưởng (đối với người quản lý HTX được hưởng lương theo chế độ do đại hội thành viên quyết định).
+ Giấy tờ chứng minh khác (nếu có).
* Thủ tục đăng ký tham gia BHXH:
- Người quản lý HTX nộp hồ sơ tham gia BHXH tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) địa phương nơi HTX đặt trụ sở.
- BHXH tiếp nhận hồ sơ và kiểm tra tính hợp lệ.
- Nếu hồ sơ hợp lệ, BHXH cấp sổ BHXH cho người quản lý HTX.
- Người quản lý HTX nộp tiền đóng BHXH lần đầu tiên theo quy định.
* Thủ tục đóng BHXH:
- Người quản lý HTX nộp tiền đóng BHXH hàng tháng vào ngày quy định tại cơ quan BHXH hoặc qua ngân hàng.
- Mức đóng BHXH được tính toán dựa trên mức lương thực tế của người quản lý HTX và tỷ lệ đóng BHXH do Nhà nước quy định.
- Người sử dụng lao động (HTX) có trách nhiệm trích nộp tiền đóng BHXH cho người quản lý HTX theo đúng quy định.
5. Quyền lợi của người quản lý hợp tác xã khi tham gia BHXH
Người quản lý HTX tham gia BHXH sẽ được hưởng các quyền lợi sau:
- Lương hưu:
+ Khi đến tuổi nghỉ hưu, người quản lý HTX sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng do BHXH chi trả.
+ Mức lương hưu được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức lương đóng góp của người quản lý HTX.
- Trợ cấp ốm đau:
+ Khi ốm đau, người quản lý HTX sẽ được hưởng trợ cấp ốm đau do BHXH chi trả.
+ Mức trợ cấp ốm đau được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH, mức lương đóng góp và thời gian ốm đau của người quản lý HTX.
- Trợ cấp thai sản:
+ Khi sinh con, nữ quản lý HTX sẽ được hưởng trợ cấp thai sản do BHXH chi trả.
+ Mức trợ cấp thai sản được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH, mức lương đóng góp và thời gian nghỉ thai sản của nữ quản lý HTX.
- Tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp:
+ Khi gặp tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp, người quản lý HTX sẽ được hưởng trợ cấp tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp do BHXH chi trả.
+ Mức trợ cấp tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp được tính toán dựa trên mức độ thương tật, thời gian tham gia BHXH và mức lương đóng góp của người quản lý HTX.
- Thất nghiệp:
+ Khi mất việc làm, người quản lý HTX tham gia BHXH đầy đủ thời gian quy định sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định.
+ Mức trợ cấp thất nghiệp được tính toán dựa trên mức lương đóng góp và thời gian tham gia BHXH của người quản lý HTX.
- Tử tuất:
+ Khi người quản lý HTX chết, gia đình người quản lý HTX sẽ được hưởng trợ cấp tử tuất do BHXH chi trả.
+ Mức trợ cấp tử tuất được tính toán dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức lương đóng góp của người quản lý HTX.
- Ngoài ra, người quản lý HTX tham gia BHXH còn được hưởng một số quyền lợi khác như:
+ Được chăm sóc sức khỏe theo chế độ bảo hiểm y tế.
+ Được vay vốn ưu đãi từ BHXH.
+ Được tham gia các hoạt động giáo dục, đào tạo do BHXH tổ chức.
Ngoài ra, có thế tham khảo: Mức đóng bảo hiểm xã hội theo tiền lương mới nhất năm 2024. Còn khúc mắc, hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Xin cảm ơn.
