1. Nguồn tin về tội phạm là gì?

Pháp luật hiện hành quy định bất cứ một cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào khi phát hiện ra các hành vi vi phạm pháp luật, các hành vi có dấu hiệu phạm tội đều có thể báo đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để giải quyết. Khi nhận được những thông tin này từ người dân, từ các cơ quan, tổ chức thì cơ quan có thẩm quyền sẽ có trách nhiệm xác minh những thông tin này để xem xét những thông tin này có dấu hiệu của tội phạm theo các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự không. Rồi sau đấy mới tiến hành đến các giai đoạn tố tụng tiếp theo

2. Các loại nguồn tin về tội phạm

Điểm d Khoản 1 Điều 4 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có phân loại nguồn tin về tội phạm bao gồm: Tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của cơ quan, tổ chức, cá nhân, lời khai của người phạm tội tự thú và các thông tin về tội phạm do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phát hiện ra. Dựa trên các nguồn tin:

- Các tố giác về tội phạm của cá nhân. Tố giác về tội phạm được hiểu là một cá nhân phát hiện ra các hành vi vi phạm pháp luật có dấu hiệu phạm tội, sau đấy tố các các hành vi này với cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Thông tin trình báo của các cơ quan, tổ chức, cá nhân

- Các thông tin báo ở trên các phương tiện thông tin đại chúng

- Các kiến nghị khởi tố của các cơ quan Nhà nước. Kiến nghị khởi tố được hiểu là việc các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền có văn bản kiến nghị và kèm theo văn bản kiến nghị này thì có gửi các chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát có thẩm quyền để tiến hành xem xét, xử lý và giải quyết những vụ việc có dấu hiệu phạm tội

- Các cơ quan tiến hành tố tụng theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 trực tiếp phát hiện ra các dấu hiệu phạm tội

- Người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, người phạm tội tự thú

Các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ dựa trên những nguồn tin được nêu ở trên để xác định có hay không có dấu hiệu phạm tội để làm căn cứ khởi tố vụ án hình sự

Quý khách hàng có thể tham khảo cụ thể hơn về các đặc điểm cũng như là phân loại tin tố giác, tin báo về tội phạm qua bài viết: Một số đặc điểm và phân loại tin tố giác, tin báo về tội phạm? của Luật Minh Khuê

3. Trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm

Nguyên tắc cơ bản nhất trong việc tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm chính là mọi đơn tố giác về tội phạm của cá nhân, các tin báo về tội phạm của cơ quan, tổ chức, cá nhân cũng như thông tin thu thập được từ thông tin đại chúng và các kiến nghị khởi tố từ cơ quan Nhà nước đều phải được tiếp nhận một cách đầy đủ và giải quyết một cách kịp thời theo đúng trình tự và thủ tục đã được Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định

3.1 Trách nhiệm trong việc tiếp nhận và giải quyết đơn tố giác, tin báo về tội phạm

Căn cứ vào Điều 5 Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC quy định cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận các đơn tố giác về tội phạm, các tin báo về tội phạm bao gồm:

- Cơ quan điều tra

- Các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định tại Điều 9 Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015

- Viện kiểm sát (bao gồm tất cả các cấp của Viện kiểm sát)

- Các cơ quan bao gồm: Công an xã, phường, thị trấn, Các đồn công an, Trạm công an, Tòa án các cấp; Các cơ quan báo chí và các cơ quan, tổ chức khác được quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015

Song song với trách nhiệm tiếp nhận đơn tố giác, thông tin trình báo thì sau khi trách nhiệm thẩm quyền giải quyết những nội dung đã tiếp nhận được quy định như sau:

- Căn cứ vào thẩm quyền điều tra được quy định tại Điều 163 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra sẽ được quyền giải quyết các đơn tố giác, tin báo về tội phạm theo thẩm quyền điều tra của mình (nhưng trừ thẩm các đội An ninh ở Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương)

- Khi Viện kiểm sát có căn cứ cho rằng việc Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khi giải quyết đơn tố giác, tin báo về tội phạm mà có các hành vi vi phạm nghiêm trọng trong các hoạt động giải quyết, xác minh thông tin hoặc nhận thấy trong quá trình điều tra của cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có dấu hiệu sẽ bỏ lọt tội phạm thì Viện kiểm sát sẽ có thẩm quyền giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm. Trước khi tiếp nhận giải quyết tin tố giác, tin báo về tội phạm thì Viện kiểm sát phải có văn bản yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khác phục những sai phạm của mình và sau 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Viện mà cơ quan đang thụ lý giải quyết không khắc phục được những sai phạm đang xảy ra thì Viện kiểm sát mới trực tiếp giải quyết các đơn tố giác, tin báo về tội phạm.

3.2 Trách nhiệmtrong việc tiếp nhận và giải quyết các đơn kiến nghị khởi tố của cơ quan Nhà nước

Điều 6 Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC quy định các cơ quan sau có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết đơn kiến nghị khởi tố của cơ quan Nhà nước gồm:

- Căn cứ vào thẩm quyền điều tra được quy định tại Điều 163 Bộ luật tố tụng hình sự thì cơ quan điều tra sẽ có trách nhiệm tiếp nhận đơn kiến nghị khởi tố và có thẩm quyền giải quyết đơn kiến nghị khởi tố mà mình nhận được

- Viện kiểm sát các cấp cũng có thẩm quyền tiếp nhận tất cả các đơn, các ý kiến kiến nghị khởi tố từ các cơ quan. Tuy nhiên Viện kiểm sát sẽ không trực tiếp giải quyết đơn kiến nghị khởi tố mà mình đã nhận được mà Viện kiểm sát sẽ xác định Cơ quan điều tra có thầm quyền điều tra là cơ quan nào và chuyển ngay nội dung kiến nghị khởi tố đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền giải quyết đơn kiến nghị khởi tố. Trong trường hợp Viện kiểm sát phát hiện ra Cơ quan điều tra đang giải quyết đơn kiến nghị khởi tố có những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong các hoạt động kiểm tra, xác minh các tình tiết được thể hiện trong kiến nghị khởi tố hoặc Cơ quan điều tra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình lại có những dấu hiệu có căn cứ cho rằng sẽ bỏ lọt tội phạm thì Viện kiểm sát sẽ là cơ quan trực tiếp giải quyết các kiến nghị khởi tố. Viện kiểm sát chỉ trực tiếp giải quyết kiến nghị khởi tố khi đã gửi yêu cầu bằng văn bản đến cho Cơ quan điều tra đang giải quyết kiến nghị khởi tố sau khi nhận thấy có những sai phạm được nêu trên và sau 15 ngày kể từ ngày Cơ quan điều tra đang giải quyết kiến nghị khởi tố nhận được văn bản yêu cầu của Viện kiểm sát mà vẫn không thể khắc phục những sai phạm hiện nay thì Viện kiểm sát mới tiếp nhận kiến nghị khởi tố và trực tiếp giải quyết.

Quý khách hàng có thể tham khảo về thời gian và trình tự, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố qua bài viết: Thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của Luật Minh Khuê

Trên đây là nội dung Luật Minh Khuê đã biên soạn. Trường hợp Quý khách hàng còn bất cứ vướng mắc gì về nội dung nêu trên Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Bộ phận Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài số: 19006162 để được hỗ trợ trực tiếp. Công ty Luật Minh Khuê rất mong nhận được sự hợp tác từ Quý khách hàng. Trân trọng!