1. Nguyên tắc lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh theo quy định
Theo quy định tại Điều 14 Luật Tài nguyên nước 2023, việc lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh phải tuân thủ các nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo quản lý và sử dụng tài nguyên nước hiệu quả. Cụ thể, có 03 nguyên tắc chính:
- Bảo đảm tính toàn diện của nước mặt với nước dưới đất:
+ Bảo đảm sự tương tác và cân nhắc giữa nước mặt và nước dưới đất, không chỉ trong quá trình khai thác và sử dụng tài nguyên nước mà còn trong việc bảo vệ và phát triển nguồn nước.
+ Phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra, nhằm bảo vệ cả hai nguồn nước này khỏi những ảnh hưởng có thể xảy ra.
- Bảo đảm phân bổ hài hòa lợi ích sử dụng nước:
+ Bảo đảm sự công bằng và hài hòa trong việc phân bổ lợi ích sử dụng nước giữa các địa phương, ngành nghề, và lĩnh vực khác nhau.
+ Bảo đảm an ninh nguồn nước, đặt ra mục tiêu chủ đạo là đảm bảo nguồn nước cho cộng đồng và sản xuất mà không gây ảnh hưởng nặng nề đến môi trường và nguồn tài nguyên.
- Bảo đảm là cơ sở cho việc lập các quy hoạch kỹ thuật, chuyên ngành:
+ Đảm bảo quy hoạch lưu vực sông liên tỉnh là cơ sở để lập các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành khác, như quy hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước, kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt, kế hoạch bảo vệ nước dưới đất.
+ Hỗ trợ trong việc điều hòa và phân phối tài nguyên nước, nhằm đảm bảo sự hiệu quả và bền vững trong quản lý và sử dụng tài nguyên nước.
Những nguyên tắc này nhấn mạnh sự toàn diện, công bằng, và tính khả thi trong quản lý tài nguyên nước, đồng thời đặt ra mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho cả nước mặt và nước dưới đất.
2. Nội dung lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông
Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông, theo hướng dẫn tại Điều 15 Thông tư 04/2020/TT-BTNMT, bao gồm các giai đoạn và nội dung chi tiết như sau:
- Tài liệu và số liệu lập quy hoạch:
+ Nguồn cơ sở dữ liệu: sử dụng tài liệu và số liệu từ nguồn cơ sở dữ liệu chính thống và đáng tin cậy về địa chất, khí tượng, và các yếu tố môi trường khác.
+ Thông tin quy hoạch trước đây: tận dụng thông tin từ các quy hoạch tổng hợp lưu vực sông trước đây để đảm bảo tính liên tục và thống nhất.
- Đánh giá nguồn nước:
+ Đánh giá số lượng và chất lượng: phân tích số lượng và chất lượng của nguồn nước để hiểu rõ tình trạng hiện tại.
+ Dự báo biến động dòng chảy và mực nước: sử dụng các mô hình dự báo để đánh giá xu hướng biến động của dòng chảy và mực nước theo thời gian.
- Đánh giá hiện trạng khai thác và sử dụng nước:
+ Thu thập thông tin: tiến hành thu thập thông tin chi tiết về hiện trạng khai thác và sử dụng tài nguyên nước trong lưu vực sông.
+ Đánh giá tác động: xác định tác động của hoạt động con người lên nguồn nước, bao gồm cả khai thác nước và xử lý chất thải.
- Dự báo nhu cầu sử dụng nước:
+ Phân tích xu hướng: thực hiện phân tích xu hướng sử dụng nước dựa trên các yếu tố như dân số, công nghiệp, và nông nghiệp.
+ Ước lượng tương lai: dựa trên xu hướng, ước lượng nhu cầu sử dụng nước trong tương lai và định hình kịch bản phát triển.
- Phân vùng chức năng của nguồn nước:
+ Xác định vùng quan trọng: xác định vùng nước quan trọng với các chức năng quan trọng như cung cấp nước sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, và du lịch.
+ Đảm bảo cân bằng: bảo đảm cân bằng giữa các vùng chức năng để không gian sử dụng nước được quản lý hiệu quả.
- Tỷ lệ phân bổ tài nguyên nước:
+ Xác định đối tượng khai thác: xác định các đối tượng khai thác và sử dụng nước như dân cư, công nghiệp, và nông nghiệp.
+ Phân bổ công bằng: thiết lập tỷ lệ phân bổ công bằng giữa các đối tượng để đảm bảo sự bền vững của nguồn nước.
- Xác định nguồn nước dự phòng:
+ Xác định kịch bản sự cố: đặt ra các kịch bản sự cố ô nhiễm nguồn nước có thể xảy ra.
+ Dự phòng an sinh xã hội: xác định nguồn nước dự phòng để cấp nước sinh hoạt trong trường hợp sự cố ô nhiễm xấu.
- Bảo vệ tài nguyên nước và hệ sinh thái thủy sinh:
+ Xác định khu vực tình trạng nguy cơ: định rõ các khu vực bị ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt tài nguyên nước.
+ Đánh giá chất lượng nước: thực hiện đánh giá chi tiết về diễn biến chất lượng nước và phân vùng chất lượng nước.
+ Công trình và biện pháp phi công trình: xác định công trình và biện pháp phi công trình để bảo vệ và phục hồi nguồn nước bị ảnh hưởng.
- Sạt, lở bờ sông:
+ Đánh giá nguyên nhân: xác định nguyên nhân sạt, lở bờ sông và tác động của các công trình hiện có.
+ Công trình và biện pháp: đề xuất công trình và biện pháp phi công trình để giảm thiểu sạt, lở bờ sông.
- Sụt, lún đất do thăm dò, khai thác nước dưới đất:
+ Đánh giá nguyên nhân: xác định nguyên nhân sụt, lún đất và tác động của thăm dò, khai thác nước dưới đất.
+ Công trình và biện pháp: đề xuất công trình và biện pháp phi công trình để giảm thiểu sụt, lún đất.
- Xâm nhập mặn do thăm dò, khai thác nước dưới đất:
+ Đánh giá nguyên nhân: xác định nguyên nhân xâm nhập mặn và tác động của thăm dò, khai thác nước dưới đất.
+ Công trình và biện pháp: đề xuất công trình và biện pháp phi công trình để giảm thiểu xâm nhập mặn.
- Hệ thống giám sát:
+ Lập hệ thống giám sát: xác định hệ thống giám sát tài nguyên nước, khai thác, sử dụng nước và chất lượng nước.
+ Xả nước thải: giám sát xả nước thải vào nguồn nước và đề xuất biện pháp cải thiện.
- Giải pháp thực hiện phân bổ nguồn nước:
+ Phân bổ nguồn nước: đề xuất giải pháp thực hiện phân bổ nguồn nước giữa các đối tượng khai thác.
+ Bảo vệ và phục hồi: xác định giải pháp bảo vệ tài nguyên nước và phục hồi nguồn nước.
- Kế hoạch thực hiện:
+ Kinh phí và tiến độ: xác định kinh phí, kế hoạch và tiến độ thực hiện.
+ Sản phẩm quy hoạch: xây dựng sản phẩm quy hoạch tổng hợp lưu vực sông dựa trên các thông tin và kết quả đánh giá trên.
3. Danh mục lưu vực sông, danh mục các nguồn nước
Danh mục lưu vực sông và danh mục nguồn nước theo Luật Tài nguyên nước 2023:
- Danh mục lưu vực sông:
+ Danh mục lưu vực sông liên quốc gia: Bao gồm các lưu vực sông chia sẻ giữa nhiều quốc gia, đòi hỏi sự hợp tác và quản lý chung để bảo vệ và phát triển tài nguyên nước.
+ Danh mục lưu vực sông liên tỉnh: Bao gồm các lưu vực sông chảy qua nhiều tỉnh, yêu cầu sự phối hợp và quản lý liên tỉnh để đảm bảo lợi ích chung.
+ Danh mục lưu vực sông nội tỉnh: Đối với những lưu vực sông nằm hoàn toàn trong một tỉnh, quản lý sẽ tập trung và phát triển theo địa phương.
- Danh mục nguồn nước:
+ Danh mục nguồn nước mặt:
- Liên quốc gia: Các nguồn nước mặt chia sẻ giữa các quốc gia, đặt yêu cầu cao về hợp tác và quản lý đồng bộ.
- Liên tỉnh: Bao gồm các nguồn nước mặt chảy qua nhiều tỉnh, yêu cầu sự hòa thuận và quản lý chung để bảo vệ lợi ích cộng đồng.
- Nội tỉnh: Đối với nguồn nước mặt nằm hoàn toàn trong một tỉnh, quản lý sẽ được thực hiện tại cấp địa phương.
+ Danh mục nguồn nước dưới đất: Quy định về quản lý, bảo vệ và sử dụng bền vững nguồn nước dưới đất, ngăn chặn tác động tiêu cực đến môi trường.
=> Luật Tài nguyên nước 2023 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, trừ khoản 3 và 4 của Điều 85 Luật Tài nguyên nước 2023, có thể chứa các quy định liên quan đến việc quản lý và sử dụng tài nguyên nước, giữ gìn môi trường và phát triển bền vững.
Luật đặt yêu cầu bảo đảm tính toàn diện giữa nước mặt và nước dưới đất. Khai thác và sử dụng tài nguyên nước phải đi đôi với bảo vệ, phát triển nguồn nước, và phòng chống tác động tiêu cực từ nước. Quy định về việc phân bổ lợi ích sử dụng nước một cách cân đối giữa các địa phương, ngành, và giữa thượng lưu và hạ lưu. Bảo đảm an ninh nguồn nước là ưu tiên hàng đầu. Luật Tài nguyên nước 2023 cung cấp cơ sở cho việc lập các quy hoạch kỹ thuật, chuyên ngành khác như quy hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước, quản lý chất lượng môi trường, bảo vệ nước dưới đất và điều hòa, phân phối tài nguyên nước. Luật quy định rõ danh mục lưu vực sông và nguồn nước, bao gồm lưu vực sông liên quốc gia, liên tỉnh, và nội tỉnh. Danh mục này sẽ là cơ sở cho các hoạch động quản lý, điều tra, phát triển, và bảo vệ tài nguyên nước.
Quý khách xem thêm bài viết sau: Căn cứ lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh
Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài tư vấn pháp luật qua số hotline 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và tận tâm từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi. Đối với những trường hợp cần sự tư vấn chi tiết hơn, chúng tôi cũng rất hoan nghênh quý khách gửi yêu cầu thông tin chi tiết qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác
