1. Khái niệm nguyên tắc phân cấp quản lý về tín ngưỡng tôn giáo

Khái niệm về phân cấp quản lý tín ngưỡng, tôn giáo:

Phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo là hệ thống quy định về việc phân chia trách nhiệm quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giữa các cấp chính quyền địa phương khác nhau trên cơ sở phân cấp hành chính. Hệ thống này được xây dựng dựa trên nguyên tắc tập trung dân chủ, đảm bảo sự thống nhất trong quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên toàn quốc, đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương trong việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn.

Nguyên tắc phân cấp quản lý tín ngưỡng, tôn giáo:

Phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

- Việc phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo phải đảm bảo sự thống nhất về mục tiêu, nhiệm vụ, hướng dẫn, quy trình, thủ tục và tiêu chuẩn trong quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên toàn quốc.

- Các cấp chính quyền địa phương có trách nhiệm quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn theo quy định của pháp luật và Điều lệ Tôn giáo.

- Các cấp chính quyền địa phương phải phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn.

- Việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo phải được thực hiện một cách công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho tổ chức tôn giáo, cá nhân có liên quan được tham gia giám sát, đóng góp ý kiến.

- Việc phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo phải tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Mục đích của việc phân cấp quản lý tín ngưỡng, tôn giáo:

Phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo nhằm đạt được những mục đích sau:

- Đảm bảo tính thống nhất trong quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên toàn quốc: Việc phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giúp cho việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện một cách thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc, tránh tình trạng tự phát, lộn xộn trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.

- Phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương trong việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn: Việc phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giúp cho các cấp chính quyền địa phương có trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn, từ đó có thể chủ động giải quyết các vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo một cách kịp thời, hiệu quả.

- Tăng cường hiệu quả và hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo: Việc phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giúp cho công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện một cách hiệu quả, hiệu lực hơn, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh.

2. Nguyên tắc phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo của Bộ Nội vụ

Tại Điều 2 Thông tư 03/2024/TT-BNV quy định về nguyên tắc phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo của Bộ Nội vụ được quy định như sau:

- Phân cấp nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính: Việc phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện để đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính của Chính phủ. Mục tiêu là bảo đảm sự quản lý thống nhất, toàn diện, hiệu lực và hiệu quả trong quản lý nhà nước về tín ngưỡng và tôn giáo của Bộ Nội vụ trên phạm vi toàn quốc. Điều này nhằm đảm bảo các quy định và chính sách được triển khai một cách đồng bộ và nhất quán, tránh tình trạng chồng chéo và lãng phí nguồn lực.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Việc phân cấp không chỉ dừng lại ở việc giao quyền mà còn đi kèm với việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức được phân cấp. Điều này giúp xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và khả năng thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức này. Bên cạnh đó, nó còn phát huy vai trò, tính chủ động của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức được phân cấp, đồng thời bảo đảm các điều kiện cần thiết về tài chính, nguồn nhân lực và các điều kiện khác để thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả.

- Tuân thủ các quy định pháp luật liên quan: Quá trình phân cấp quản lý phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016 Nghị định 95/2023/NĐ-CP. Việc tuân thủ này không chỉ đảm bảo tính pháp lý mà còn góp phần duy trì sự trật tự và ổn định trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tôn giáo diễn ra theo đúng quy định của pháp luật.

3. Nội dung của nguyên tắc phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo

Theo Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016 và các văn bản pháp luật liên quan, Bộ Nội vụ đã ban hành quy định chi tiết về việc phân chia trách nhiệm quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giữa các cấp chính quyền địa phương. Việc phân cấp này nhằm đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả trong công tác quản lý, đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương trong việc quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn.

Dưới đây là nội dung chi tiết về phân cấp quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo giữa các cấp chính quyền địa phương:

3.1. Cấp trung ương

Bộ Nội vụ:

- Quản lý nhà nước về hoạt động của các tổ chức tôn giáo quốc gia, bao gồm:

+ Giám sát, hướng dẫn, kiểm tra việc thành lập, hoạt động của các tổ chức tôn giáo quốc gia.

+ Phê duyệt Điều lệ của tổ chức tôn giáo quốc gia.

+ Cấp giấy phép hoạt động cho tổ chức tôn giáo quốc gia.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến hoạt động của tổ chức tôn giáo quốc gia.

- Quản lý nhà nước về các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong cả nước, bao gồm:

+ Phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong cả nước.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong cả nước.

Ủy ban Dân tộc:

- Phối hợp với Bộ Nội vụ trong việc quản lý nhà nước về hoạt động của các tổ chức tôn giáo của các dân tộc thiểu số trên địa bàn cả nước.

3.2. Cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

- Quản lý nhà nước về hoạt động của các tổ chức tôn giáo địa phương trên địa bàn, bao gồm:

+ Giám sát, hướng dẫn, kiểm tra việc thành lập, hoạt động của các tổ chức tôn giáo địa phương.

+ Phê duyệt Điều lệ của tổ chức tôn giáo địa phương.

+ Cấp giấy phép hoạt động cho tổ chức tôn giáo địa phương.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến hoạt động của tổ chức tôn giáo địa phương.

- Quản lý nhà nước về các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong tỉnh, thành phố, bao gồm:

+ Phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong tỉnh, thành phố.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong tỉnh, thành phố.

3.3. Cấp huyện, quận, thị xã, thành phố (trừ thành phố thuộc tỉnh)

Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố (trừ thành phố thuộc tỉnh):

- Quản lý nhà nước về hoạt động của các tổ chức tôn giáo trên địa bàn, bao gồm:

+ Giám sát, hướng dẫn, kiểm tra việc thành lập, hoạt động của các tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

+ Phê duyệt Điều lệ của tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

+ Cấp giấy phép hoạt động cho tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến hoạt động của tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

- Quản lý nhà nước về các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong huyện, quận, thị xã, thành phố, bao gồm:

+ Phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong huyện, quận, thị xã, thành phố.

+ Giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc phong, tấn phong, suy cử, cách chức, bãi nhiệm các chức sắc, nhà tu hành có vị trí tôn giáo cao nhất trong huyện, quận, thị xã, thành phố.

Xem thêm: Hoạt động tôn giáo thuộc thẩm quyền Ban Tôn giáo Chính phủ từ 30/7/2024?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Nguyên tắc phân cấp quản lý về tín ngưỡng, tôn giáo của Bộ Nội vụ  mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!