1. Nguyên tắc xây dựng bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ công chức, viên chức theo Nghị quyết 27
Nội dung trích từ điểm b tiểu mục 3.1 Mục 3 Phần II của Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 liên quan đến cải cách bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ được phân tích như sau:
Cơ cấu tiền lương mới:
Điều này ám chỉ việc chuyển đổi cơ cấu tiền lương trong hệ thống công chức và viên chức. Mô hình mới bao gồm ba phần chính:
- Lương cơ bản (70% tổng quỹ lương): Đây là phần lương cố định và chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng thu nhập của nhân viên.
- Các khoản phụ cấp (30% tổng quỹ lương): Đây là các khoản tiền bù đắp cho các yếu tố khác nhau như phụ cấp chức vụ, phụ cấp nghề nghiệp, và các khoản phụ cấp khác.
- Tiền thưởng (10% tổng quỹ tiền lương của năm): Tiền thưởng này được tính dựa trên hiệu suất làm việc và không được tính gộp cùng với phụ cấp.
Xây dựng bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ:
Việc xây dựng bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ là một phần quan trọng của cải cách này. Bảng lương này được thiết kế để áp dụng cho các công chức và viên chức không giữ chức danh lãnh đạo. Quan trọng là đảm bảo rằng mức lương không thấp hơn so với lương hiện hưởng. Bảng lương này còn có một số nguyên tắc quan trọng:
- Cùng mức độ phức tạp công việc thì mức lương như nhau: Điều này đảm bảo tính công bằng trong việc xác định mức lương cho những công việc có cùng độ phức tạp.
- Điều kiện lao động cao hơn bình thường và ưu đãi nghề thì thực hiện bằng chế độ phụ cấp theo nghề: Nguyên tắc này khuyến khích công chức và viên chức có khả năng làm việc trong điều kiện khó khăn hoặc có chuyên môn nghiệp vụ đặc biệt, bằng cách cung cấp phụ cấp tương xứng.
- Sắp xếp lại nhóm ngạch và số bậc trong các ngạch: Việc sắp xếp lại nhóm ngạch và số bậc lương giúp khuyến khích sự phát triển và nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của công chức và viên chức.
Bổ nhiệm và vị trí việc làm:
Điều này nói rõ rằng việc bổ nhiệm vào các ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức phải liên quan chặt chẽ đến vị trí công việc và cơ cấu ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức. Việc này đảm bảo tính hợp lý và công bằng trong quá trình bổ nhiệm và thăng tiến.
Xây dựng thêm các bảng lương khác:
Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 cũng tiếp tục xây dựng các bảng lương khác để áp dụng cho các cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị và lực lượng vũ trang. Điều này nhằm đảm bảo mức lương hợp lý cho các nhóm công chức và viên chức này, bảo đảm tính công bằng và hiệu suất làm việc trong hệ thống chính trị và quốc phòng, công an.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thiết kế bảng lương mới khi cải cách tiền lương
Tại điểm c tiểu mục 3.1 Mục 3 Phần II của Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018, quy định các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới khi thực hiện cải cách tiền lương như sau:
- Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay: Quyết định này đánh dấu một bước quan trọng trong việc cải cách tiền lương. Mức lương cơ bản không còn dựa trên hệ số lương và sẽ được xác định bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới. Điều này giúp đơn giản hóa hệ thống lương và làm cho quá trình tính toán mức lương trở nên rõ ràng hơn.
- Thực hiện thống nhất chế độ hợp đồng lao động: Việc thống nhất chế độ hợp đồng lao động theo quy định của Bộ Luật Lao động hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ đối với những người làm công việc thừa hành, phục vụ, và yêu cầu trình độ đào tạo dưới trung cấp là một bước tiến quan trọng. Điều này đồng nghĩa với việc không áp dụng bảng lương công chức, viên chức đối với các đối tượng này, giúp tạo ra sự linh hoạt và công bằng trong việc xác định tiền lương cho họ.
- Xác định mức tiền lương thấp nhất: Nghị quyết yêu cầu xác định mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức trong khu vực công. Điều này đảm bảo rằng người làm công việc yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp không được nhận mức tiền lương thấp hơn so với mức tiền lương thấp nhất của lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp. Điều này thúc đẩy tính công bằng và động viên nhân viên trình độ trung cấp tham gia vào ngành công chức.
- Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ: Việc mở rộng quan hệ tiền lương để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương là một quyết định quan trọng. Quyết định này nhấn mạnh sự tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho việc điều chỉnh mức lương theo nguồn lực của Nhà nước. Điều này giúp đảm bảo tính bền vững và phù hợp của hệ thống lương trong thời gian.
- Hoàn thiện chế độ nâng bậc lương thường xuyên: Quyết định này đề cập đến việc nâng bậc lương thường xuyên và nâng bậc lương trước thời hạn đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Điều này thể hiện sự linh hoạt của hệ thống lương mới để đáp ứng nhu cầu của nhân viên và đảm bảo tính hấp dẫn của ngành công chức.
3. Lộ trình cụ thể trong việc cải cách tiền lương với cán bộ, công chức theo Nghị quyết 27 như nào?
Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, đề ra mục tiêu cụ thể trong việc cải cách tiền lương từ năm 2021 đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030 như sau:
Đối với khu vực công:
- Từ năm 2021, áp dụng chế độ tiền lương mới thống nhất: Quyết định này đánh dấu sự thay đổi lớn trong việc quản lý tiền lương trong hệ thống chính trị của đất nước. Từ năm 2021, chế độ tiền lương mới sẽ được áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức, và lực lượng vũ trang trên toàn bộ hệ thống chính trị.
- Năm 2021, tiền lương thấp nhất bằng mức lương thấp nhất bình quân các vùng doanh nghiệp: Để tạo ra tính công bằng và sự cân đối trong tiền lương, từ năm 2021, mức tiền lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức sẽ tương đương với mức lương thấp nhất của các vùng doanh nghiệp.
- Định kỳ nâng mức tiền lương phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế: Chính phủ sẽ thực hiện việc nâng mức tiền lương định kỳ để đảm bảo rằng tiền lương phù hợp với sự tăng giá trong nền kinh tế, tăng trưởng kinh tế và khả năng của ngân sách nhà nước.
- Đến năm 2025, tiền lương thấp nhất cao hơn mức lương thấp nhất bình quân các vùng doanh nghiệp: Mục tiêu đến năm 2025 là làm cho mức tiền lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức cao hơn so với mức lương thấp nhất bình quân các vùng doanh nghiệp, tạo động lực cho nhân viên nâng cao trình độ và hiệu suất làm việc.
- Đến năm 2030, tiền lương thấp nhất bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất của vùng cao nhất của khu vực doanh nghiệp: Tầm nhìn dài hạn đến năm 2030 là làm cho mức tiền lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất của vùng cao nhất trong khu vực doanh nghiệp, đảm bảo rằng tiền lương của người làm công việc công lập là công bằng và cạnh tranh với tiền lương của người làm việc trong khu vực doanh nghiệp.
Đối với khu vực doanh nghiệp:
- Từ năm 2021, điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng định kỳ: Chính phủ sẽ điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng định kỳ dựa trên khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia. Tuy nhiên, các doanh nghiệp sẽ thực hiện chính sách tiền lương dựa trên thoả thuận và thương lượng giữa người sử dụng lao động và người lao động, và Nhà nước sẽ không can thiệp trực tiếp vào chính sách tiền lương của doanh nghiệp.
- Quản lý lao động, tiền lương theo phương thức khoán chi phí tiền lương: Từ năm 2025 và tiến tới đến năm 2030, doanh nghiệp nhà nước sẽ thực hiện quản lý lao động và tiền lương dựa trên phương thức khoán chi phí tiền lương, liên kết chặt chẽ với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này nhấn mạnh sự linh hoạt và tối ưu hóa trong quản lý tiền lương và lao động của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp.
Xem thêm: Cách tính lương, phụ cấp lương cán bộ công chức viên chức 2023