1. Một số khái niệm liên quan đến cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 126/2017/NĐ-CP có quy định một số khái niệm liên quan đến cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước cụ thể như sau:
- Doanh nghiệp cổ phần hóa được thể hiện như là những đơn vị kinh doanh đã được chuyển đổi từ hình thức ban đầu sang mô hình doanh nghiệp cổ phần, theo quy định được chỉ dẫn tại Điều 2 và Điều 3 trong Nghị định này, các doanh nghiệp theo mô hình cổ phần hóa đang trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu kinh tế hiện nay.
- Thời điểm quyết định về việc thực hiện quá trình cổ phần hóa đồng nghĩa với ngày mà cơ quan đại diện chủ sở hữu, có thẩm quyền ban hành quyết định chính thức về việc cổ phần hóa cho doanh nghiệp tương ứng. Đây là một bước quan trọng đánh dấu sự chuyển đổi và phát triển của doanh nghiệp từ hình thức trước đây sang hình thức cổ phần, mang ý nghĩa chiến lược và bước đi thể hiện tầm nhìn về tương lai.
- Việc xác định giá trị thực sự của doanh nghiệp trong quá trình cổ phần hóa đồng nghĩa với quá trình lựa chọn phương pháp định giá phù hợp từ cơ quan đại diện chủ sở hữu. Điều này có thể thực hiện dựa trên nhiều yếu tố và quyết định cuối cùng, dựa trên tài sản hoặc các yếu tố khác, được thể hiện vào ngày tạo lập báo cáo tài chính quý hoặc năm gần nhất sau thời điểm cổ phần hóa, là một bước quan trọng để xác định giá trị và tính minh bạch trong quá trình cải tổ doanh nghiệp.
2. Nguyên tắc xử lý tài chính khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 46/2021/TT-BTC thì nguyên tắc xử lý tài chính khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước cụ thể như sau:
- Dựa vào danh mục các doanh nghiệp được phê duyệt thực hiện quá trình cổ phần hóa bởi cơ quan có thẩm quyền, các tổ chức cổ phần hóa phải thực hiện việc giải quyết những vấn đề tài chính đang tồn tại theo hướng dẫn hiện tại đối với các doanh nghiệp mà Nhà nước đang nắm giữ 100% vốn điều lệ. Ngay sau khi nhận được quyết định chính thức về việc cổ phần hóa từ cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp phải đảm nhận nhiệm vụ tổ chức kiểm kê toàn diện, phân loại chính xác tài sản và nguồn vốn, cùng việc kiểm tra và xác nhận các khoản công nợ theo quy định tại Nghị định số 126/2017/NĐ-CP và Nghị định số 140/2020/NĐ-CP, cùng với sự hướng dẫn được trình bày trong Thông tư này. Những hoạt động này sẽ tạo nền tảng quan trọng để xác định giá trị thực tế của doanh nghiệp trong quá trình cổ phần hóa.
Đối với những khu đất mà doanh nghiệp không được phép tiếp tục sử dụng và phải thực hiện sắp xếp lại, cùng với việc xử lý các tài sản nhà, đất, thực tế là doanh nghiệp vẫn tiếp tục theo dõi và sử dụng chúng mà chưa có kế hoạch cụ thể để thu hồi từ cơ quan có thẩm quyền, thì trong quá trình chuyển đổi sang hình thức công ty cổ phần, tổ chức cổ phần hóa cần phải thực hiện việc báo cáo và giải thích chi tiết về tình hình này. Điều này sẽ tạo điều kiện cho quá trình chuyển giao tới cơ quan có thẩm quyền khi doanh nghiệp chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần
- Doanh nghiệp đang tiến hành cổ phần hóa không có nhiệm vụ thực hiện sửa đổi thông tin trong sổ sách kế toán hay báo cáo tài chính tại thời điểm xác định giá trị thực tế của doanh nghiệp. Điều này dựa trên kết quả của quá trình xác định giá trị doanh nghiệp đã được quyết định và công bố bởi cơ quan đại diện chủ sở hữu.
- Trong trường hợp sau khi đã thực hiện các biện pháp xử lý tài chính và đã tái định giá giá trị của doanh nghiệp theo quy định, và giá trị thực tế của doanh nghiệp thấp hơn các khoản phải trả, thì việc xử lý sẽ tuân theo hướng dẫn tại điểm b của khoản 2 trong Điều 1 của Nghị định số 140/2020/NĐ-CP. Điều này là một phần quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình cổ phần hóa và xử lý tài chính của doanh nghiệp
- Khi doanh nghiệp cổ phần hóa nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cổ phần lần đầu, đây là thời điểm quan trọng để doanh nghiệp tiến hành việc biên soạn báo cáo tài chính và giải quyết những vấn đề tài chính theo quy định tại Điều 21 của Nghị định số 126, cùng với khoản 5 của Điều 3 trong Nghị định số 140 và các quy định được nêu rõ trong Thông tư này.
Trong trường hợp mà doanh nghiệp đã từng phải thực hiện điều chỉnh giảm vốn nhà nước dưới sự quyết định của cơ quan có thẩm quyền tại thời điểm doanh nghiệp cổ phần hóa nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp tương ứng, và việc điều chỉnh này liên quan đến sự phát sinh số lỗ theo quy định tại khoản 7 của Điều 21 trong Nghị định số 126, trong trường hợp này, công ty cổ phần không có quyền chuyển các số lỗ này khi xác định thu nhập chịu thuế trong những năm tiếp theo. Điều này phải tuân theo quy định của luật thuế thu nhập doanh nghiệp và tất cả các tài liệu hướng dẫn liên quan đến việc này
- Trong quá trình đầy thách thức của việc xử lý tài chính và xác định giá trị trong quá trình cổ phần hóa, điều quan trọng nhất là duy trì nguyên tắc bám sát thị trường, đảm bảo công khai và minh bạch, nhằm đảm bảo sự an toàn, chặt chẽ và tuân thủ quy định của Nhà nước. Các bước thực hiện này sẽ mang lại sự tin cậy và đánh dấu một hành trình phấn đấu vững mạnh tới thành công.
Những tổ chức và cá nhân tham gia vào việc xử lý tài chính và xác định giá trị không thể xao lạc khỏi chế độ quy định, vì tất cả đều đứng dưới ánh sáng của sự minh bạch. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, dẫn đến tổn thất hoặc thiệt hại về tài sản của Nhà nước, thì trách nhiệm không chỉ là một vấn đề hành chính mà còn là việc phải đền đáp bằng tài sản hoặc thậm chí phải chịu trách nhiệm hình sự, tuân theo các điều khoản của luật pháp. Quá trình này không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn đòi hỏi lòng trách nhiệm cao cùng với tinh thần tôn trọng và tuân thủ đúng quy định, để mở đường cho một tương lai vững vàng, phồn thịnh và trọn vẹn
- Trong trường hợp phát hiện rằng việc kiểm kê tài sản và xác nhận công nợ không đầy đủ, khiến giá trị thực tế của doanh nghiệp cổ phần hóa bị ảnh hưởng và thậm chí vốn nhà nước mà doanh nghiệp đang giữ cũng bị suy giảm, thì quá trình này cần phải được xử lý một cách kỹ lưỡng theo quy định tại khoản 4 của Điều 10 trong Nghị định số 126, cùng với khoản 2 của Điều 7 trong Thông tư này. Trường hợp riêng về những khoản phải nộp vào ngân sách nhà nước, ngay sau khi xác nhận rằng có sự kê khai thiếu hoặc bỏ sót trong quá trình chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần, công ty cổ phần sẽ mang trách nhiệm chấp nhận và thực hiện việc kê khai lại đúng theo quy định và sau đó nộp vào ngân sách nhà nước theo đúng hướng dẫn. Khi mọi việc đã tuân theo quy định thuế và liên quan đến pháp luật, thì việc xử lý sự vi phạm sẽ được thực hiện một cách đúng đắn và nhất quán.
Vì nội dung khá dài, quý khách vui lòng truy cập link sau để xem đầy đủ nội dung: nguyên tắc xử lý tài chính khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
3. Hình thức cổ phần hóa
Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 126/2017/NĐ-CP thì hình thức cổ phần hóa doanh nghiệp được thực hiện như sau:
- Gia Tăng Vốn Điều Lệ qua Bổ Sung Cổ Phiếu: Đây là cách tiếp tục duy trì vốn nhà nước hiện tại tại doanh nghiệp, nhưng mở rộng thêm bằng cách phát hành cổ phiếu mới. Thế này, doanh nghiệp cảm nhận được sự đổi mới, vững mạnh hơn trong sự phát triển và mở rộng hoạt động.
- Tiến Xa với Việc Kết Hợp Bán Vốn và Phát Hành Cổ Phiếu: Hành trình này mang tính chiến lược khi doanh nghiệp không chỉ bán một phần vốn nhà nước hiện tại, mà còn điều này cùng lúc kết hợp với việc phát hành cổ phiếu mới để nâng cao vốn điều lệ. Đây là cách tinh tế để gia tăng khả năng tài chính và mở đường cho sự phát triển sáng tạo.
- Đột Phá với Quyết Định Bán Toàn Bộ hoặc Kết Hợp Phát Hành Cổ Phiếu: Có thể coi đây là cách đạt đến mức độ táo bạo nhất trong quá trình cổ phần hóa. Tại đây, doanh nghiệp đưa ra quyết định bán toàn bộ vốn nhà nước hiện có hoặc kết hợp với việc phát hành cổ phiếu mới. Hành động này tượng trưng cho sự tự tin, mạnh mẽ và quyết đoán trong việc mở ra những khía cạnh mới và tương lai tươi sáng
Ngoài ra, có thể tham khảo: Việc sử dụng đất đối với trường hợp mua, bán, chuyển nhượng phần vốn góp, cổ phần trong doanh nghiệp; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước được thực hiện như thế nào. Còn vướng mắc, vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
