Mục lục bài viết

Cơ chế thị trường đã tạo điều kiện cho vận tải phát triển mạnh mẽ, nhiều phương tiện dịch vụ vận tải tốt đã được đưa ra thị trường, thỏa mãn nhu cầu đi lại của nhân dân. Bên cạnh đó cũng phát sinh một số tiêu cực tác động xấu đến đạo đức nghề nghiệp người phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách. Thực trạng những tiêu cực như chủ nghĩa thực dụng chạy theo lợi nhuận có cơ hội nảy nở trong bộ phận nhân viên phục xụ trên xe; xuất hiện tâm lý coi thường kỷ cương, thiếu ý thức chấp hành pháp luật; có những biểu hiện suy thoái đạo đức của một số bộ phận phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách.

 

1. Điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô

- Đăng ký kinh doanh vận tải bằng xe ô tô theo quy định của pháp luật;

- Phương tiện phải đảm bảo số lượng, chất lượng phù hợp với hình thức kinh doanh;

Khi hoạt động kinh doanh vận tải phải có đủ số lượng phương tiện theo phương án kinh doanh đã được duyệt, phương tiện phải thuộc quyền sở hữu của đơn vị kinh doanh vận tải hoặc quyền sử dụng hợp pháp theo hợp đồng của đơn vị kinh doanh vận tải với tổ chức cho thuê tài chính hoặc tổ chức, cá nhân có chức năng cho thuê tài sản theo quy định của pháp luật. Trường hợp xe đăng ký thuộc sở hữu của thành viên hợp tác xã phải có hợp đồng dịch vụ giữa thành viên với hợp tác xã, trong đó quy định hợp tác xã có quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ quản lý, sử dụng, điều hành xe ô tô thuộc sở hữu của thành viên hợp tác xã; Xe ô tô phải đảm bảo an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Xe phải được gắn thiết bị giám sát hành trình theo quy định pháp luật.

- Lái xe và phục vụ trên xe;

Đối với lái xe thì lái xe không phải là người đang trong thời gian bị cấm hành nghề theo quy định của pháp luật.

Lái xe và nhân viên phục vụ trên xe phải có hợp đồng lao động bằng văn bản với đơn vị kinh doanh vận tải theo mẫu của Bộ luật lao động - Thương binh và Xã hội trừ trường hợp đồng thời là chủ hộ kinh doanh hoặc là bố, mẹ, vợ, con của chủ hộ kinh doanh.

Nhân viên phục vụ trên xe phải được tập huấn về nghiệp vụ và các quy định của pháp luật đối với hoạt động vận tải theo quy định của Bộ Giao thông vận tải. Nhân viên phục vụ trên xe vận tải khách du lịch còn phải được tập huấn về nghiệp vụ du lịch theo quy định của pháp luật liên quan về du lịch.

Người điều hành vận tải phải có trình độ chuyên môn về vận tải từ trung cấp trở lên hoặc có trình độ từ cao đẳng trở lên đối với các chuyên ngành kinh tế, kỹ thuật khác và có thời gian công tác liên tục tại đơn vị vận tải từ 03 năm trở lên.

 

2. Quyền hạn và trách nhiệm của nhân viên phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách

Theo quy định tại điều 36 Thông tư 12/2020/TT-BGTVT quy định về quyền hạn và trách nhiệm của người lái xe, nhân viên phục vụ trên xe buýt như sau:

  • Thực hiện đúng quy trình đảm bảo an toàn giao thông;
  • Đeo thẻ tên, mặc đồng phục theo đúng mẫu doanh nghiệp, hợp tác xã đã quy định;
  • Thực hiện đúng biểu đồ, hành trình chạy xe đã được phê duyệt;
  • Cung cấp thông tin về hành trình tuyến các điểm dừng trên tuyến khi hành khách yêu cầu; hướng dẫn và giúp đỡ khách hàng đặc biệt là người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ có thai và trẻ em khi lên xuống xe có thái độ phục vụ văn minh, lịch sự.
  • Có quyền từ chối vận chuyển đối với khách hàng gây mất an ninh trật tự an toàn trên xe hoặc đang bị dịch bệnh nguy hiểm; có quyền từ chối và không được chở hàng cấm, hàng dễ cháy nổ, động vật sống, hàng hóa là thực phẩm bẩn hoặc hành lý có khối lượng kích thước vượt quá quy định tại khoản 1 điều 37 của thông tư này.
  • Có trách nhiệm từ chối điều khiển phương tiện khi phát hiện phương tiện không đảm bảo an toàn, phương tiện không lắp thiết bị giám sát hành trình camera đối với loại phương tiện bắt buộc phải lắp hoặc có lắp thiết bị nhưng không hoạt động.
  • Giữ gìn vệ sinh trên phương tiện không được sử dụng các biện pháp kỹ thuật, trang thiết bị ngoại vi, các biện pháp khác để can thiệp vào quá trình hoạt động phá sóng GPS, GSM hoặc làm sai lệch dữ liệu của thiết bị giám sát hành trình, camera lắp trên xe.
  • Thực hiện các trách nhiệm khác theo quy định tại luật Giao thông đường bộ.
  •  

3. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đối với hành vi vi phạm của nhân viên phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách.

Xử phạt nhân viên phục vụ trên xe buýt, xe vận chuyển hành khách theo tuyến cố định, xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng, xe vận chuyển hành khách du lịch vi phạm quy định về trật tự an toàn giao thông.

Căn cứ theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30 ngày 12 năm 2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Quy định cụ thể như sau:

Điều 31 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định xử phạt nhân viên phục vụ ứên xe buýt, xe vận chuyển hành khách theo tuyến cố định, xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng, xe vận chuyển khách du lịch vi phạm quy định về trật tự an toàn giao thông, cụ thể như sau:

1. Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Không hỗ trợ, giúp đỡ hành khách đi xe là người cao tuổi, trẻ em không tự lên xuống xe được, người khuyết tật vận động hoặc khuyết tật thị giác;

b) Không mặc đồng phục, không đeo thẻ tên của nhân viên phục vụ trên xe theo quy định.

2. Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với nhân viên phục vụ trên xe buýt thực hiện hành vi: Thu tiền vé nhưng không trao vé cho hành khách; thu tiền vé cao hơn quy định.

3. Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng đối với nhân viên phục vụ trên xe vận chuyển hành khách theo tuyến cố định thực hiện hành vi: Thu tiền vé nhưng không trao vé cho hành khách; thu tiền vé cao hơn quy định.

4. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Sang nhượng hành khách dọc đường cho xe khác mà không được hành khách đồng ý; đe dọa, xúc phạm, tranh giành, lôi kéo hành khách; bắt ép hành khách sử dụng dịch vụ ngoài ý muốn;

b) Xuống khách để trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của người có thẩm quyền.

5. Phạt tiền từ 3.000.000 đòng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi hành hung hành khách.

6. Ngoài việc bị áp dụng hình thức xử phạt, người thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này (trường hợp thu tiền vé cao hơn quy định) còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính.

 

4. Đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhân viên phục vụ trên xe

Nhân viên phục vụ trên xe là người đảm nhiệm gần như toàn bộ các khâu trong kinh doanh, áp lực lớn nhất đối với họ là doanh thu, lợi nhuận nên ít quan tâm tới việc tìm hiểu các quy định của pháp luật cũng như chất lượng dịch vụ vận tải và an toàn giao thông. 

Một số bộ phận không nhỏ nhân viên phục vụ trên xe có hiểu biết về pháp luật còn rất hạn chế kể cả pháp luật về giao thông đường bộ; ý thức chấp hành pháp luật kém; vi phạm nghiêm trọng các quy định như phóng nhanh vượt ẩu, chở quá tải, quá khách gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng.

Không ít nhân viên phục vụ trên xe đối xử thiếu văn minh, lịch sự với hành khách, không đảm bảo các quyền lợi của hành khách, cá biệt có một số trường hợp làm ngơ hoặc tiếp tay đồng lõa với nhau ép khách, hành hung khách, đuổi khách xuống dọc đường,...

Một số tồn tại chung của nhân viên phục vụ trên xe hiện nay như: trong mối quan hệ với đồng nghiệp, ít thân ái giúp đỡ lẫn nhau, xảy ra hiện tượng ganh đua, tranh giành nhau trong kinh doanh vận tải bằng xe ô tô diễn ra khá phổ biến và thường xuyên.

Một số bộ phận phục vụ trên xe chưa có thái độ tôn trọng khách đúng mực và còn lao vào những tệ nạn xã hội.

Nếu có bất cứ thắc gì liên quan đến vấn đề trên xin vui lòng liên hệ đến tổng đài 1900.6162 để được đội ngũ chuyên viên hỗ trợ khách hàng giải  đáp trực tiếp và tận tình nhất. Trân trọng!