Mục lục bài viết

1. Khái quát về Hội Cựu chiến binh Việt Nam và vai trò của hội viên

Hội Cựu chiến binh Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, giữ vai trò là một trong những tổ chức nòng cốt trong hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội hoạt động theo Hiến pháp, pháp luật, Pháp lệnh Cựu chiến binh năm 2005, Nghị định số 150/2006/NĐ-CP, các văn bản hướng dẫn thi hành và Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam khóa VII (nhiệm kỳ 2022–2027).

Mục tiêu của Hội là tập hợp, đoàn kết các thế hệ cựu chiến binh nhằm phát huy truyền thống vẻ vang của "Bộ đội Cụ Hồ", bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên; đồng thời góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương và hệ thống chính trị vững mạnh. Thông qua các hoạt động của mình, Hội còn tham gia giám sát, phản biện xã hội, tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ gìn quốc phòng, an ninh.

Theo quy định hiện hành, hệ thống tổ chức của Hội được xây dựng thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, bao gồm bốn cấp: Trung ương Hội; Hội cấp tỉnh; Hội cấp huyện; Hội cơ sở tại xã, phường, thị trấn, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp. Việc tổ chức theo hệ thống thống nhất giúp công tác quản lý hội viên, triển khai nhiệm vụ và phát triển tổ chức được thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Hội viên Hội Cựu chiến binh không chỉ là người tham gia sinh hoạt trong một tổ chức chính trị - xã hội mà còn giữ vai trò nêu gương trong cộng đồng. Mỗi hội viên có trách nhiệm chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào tại địa phương; phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội khác giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, hội viên còn có trách nhiệm giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thế hệ trẻ; tham gia các hoạt động nghĩa tình đồng đội, giúp đỡ hội viên có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế gia đình, giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Có thể thấy, vai trò của hội viên Hội Cựu chiến binh không chỉ giới hạn trong phạm vi tổ chức Hội mà còn gắn liền với việc xây dựng khối đoàn kết toàn dân, phát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam và góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở.

 

2. Tiêu chuẩn kết nạp hội viên Hội Cựu chiến binh mới nhất theo quy định

Việc kết nạp hội viên Hội Cựu chiến binh Việt Nam được thực hiện trên cơ sở bảo đảm đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn theo Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam khóa VII và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đây là cơ sở quan trọng nhằm giữ vững chất lượng hội viên, đồng thời bảo đảm tính chính trị và tính đại diện của tổ chức Hội.

Trước hết, người xin gia nhập Hội phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung về phẩm chất chính trị, đạo đức và ý thức chấp hành pháp luật. Theo Điều 5 Điều lệ Hội, người được xem xét kết nạp phải giữ gìn và phát huy bản chất, truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ"; gương mẫu thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hoàn thành tốt nghĩa vụ công dân; có đạo đức, lối sống lành mạnh; được cựu chiến binh và Nhân dân nơi cư trú tín nhiệm.

Ngoài các tiêu chuẩn về phẩm chất, việc gia nhập Hội phải xuất phát từ sự tự nguyện. Người có nguyện vọng tham gia phải trực tiếp làm đơn xin gia nhập, cam kết chấp hành Điều lệ Hội và thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của hội viên sau khi được kết nạp.

Theo Hướng dẫn thi hành Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam khóa VII, có 09 nhóm đối tượng được xem xét kết nạp vào Hội nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Nhóm thứ nhất là những người đã tham gia các đơn vị vũ trang do Đảng tổ chức trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 như Xích vệ đỏ, Tự vệ đỏ, Du kích Bắc Sơn, Cứu quốc quân hoặc Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Nhóm thứ hai gồm cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp đã trực tiếp chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu trong các cuộc kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế hoặc tham gia tiễu trừ thổ phỉ, Fulro, biệt kích, thám báo bảo vệ an ninh. Trường hợp do hoàn cảnh chiến tranh bị lạc đơn vị hoặc bỏ ngũ nhưng sau đó trở lại đơn vị hoặc nhập ngũ lại và được giải quyết đầy đủ chế độ khi xuất ngũ vẫn thuộc diện được xem xét.

Nhóm thứ ba là cán bộ, chiến sĩ dân quân, du kích, tự vệ trực tiếp tham gia chiến đấu hoặc đội viên các đội công tác vũ trang hoạt động tại vùng địch tạm chiếm, kể cả đội viên thiếu niên tham gia các đội du kích trong thời kỳ kháng chiến.

Nhóm thứ tư bao gồm công nhân viên quốc phòng đã trực tiếp tham gia chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu trong các thời kỳ chiến tranh.

Nhóm thứ năm là sĩ quan và quân nhân chuyên nghiệp đã hoàn thành nhiệm vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, sau đó xuất ngũ, chuyển ngành hoặc nghỉ hưu theo quy định.

Nhóm thứ sáu là hạ sĩ quan, binh sĩ đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ và về cư trú tại các địa bàn chiến lược như miền núi, biên giới, hải đảo hoặc vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhóm thứ bảy là những người nhập ngũ trong khoảng thời gian từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến ngày 31 tháng 8 năm 1989 và đã hoàn thành nhiệm vụ tại các tuyến đầu biên giới hoặc hải đảo.

Nhóm thứ tám là quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ mà khi xuất ngũ là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc có thành tích xuất sắc được khen thưởng từ Giấy khen trở lên trong thời gian phục vụ. Quyết định khen thưởng phải do cấp có thẩm quyền theo quy định ban hành.

Nhóm thứ chín là những quân nhân, cựu quân nhân hoặc công dân được Bộ Quốc phòng đào tạo thành sĩ quan dự bị và được phong quân hàm sĩ quan dự bị theo quy định.

Việc thuộc một trong chín nhóm đối tượng nêu trên chưa đồng nghĩa với việc đương nhiên trở thành hội viên. Người xin gia nhập vẫn phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chung về phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín tại nơi cư trú và thực hiện đầy đủ quy trình xét kết nạp theo Điều lệ Hội. Chỉ sau khi Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh cơ sở ban hành quyết định kết nạp thì cá nhân mới chính thức trở thành hội viên của Hội Cựu chiến binh Việt Nam.

 

3. Điều kiện đối với Thanh niên xung phong khi tham gia Hội Cựu chiến binh

Trong thực tiễn, nhiều người nhầm lẫn giữa đối tượng của Hội Cựu chiến binh Việt Nam và Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam. Mặc dù đều là những tổ chức tập hợp lực lượng đã có nhiều đóng góp trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, song hai tổ chức có đối tượng hội viên, cơ sở pháp lý và điều kiện tham gia khác nhau.

Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam được thành lập theo quy định của pháp luật về hội và hoạt động theo Điều lệ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đối tượng chủ yếu của tổ chức này là cán bộ, đội viên Thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ trong các thời kỳ kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc hoặc tham gia xây dựng đất nước.

Trong khi đó, Hội Cựu chiến binh Việt Nam chỉ kết nạp những cá nhân thuộc các nhóm đối tượng được quy định trong Điều lệ Hội và Hướng dẫn thi hành Điều lệ. Vì vậy, không phải mọi cựu Thanh niên xung phong đều mặc nhiên đủ điều kiện gia nhập Hội Cựu chiến binh.

Theo quy định hiện hành, cựu Thanh niên xung phong có thể được xem xét kết nạp vào Hội Cựu chiến binh nếu thuộc một trong các trường hợp sau.

Trường hợp thứ nhất, người đó đã trực tiếp tham gia chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu tại các chiến trường trong thời kỳ kháng chiến hoặc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Việc tham gia phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận và thuộc diện được Nhà nước hoặc Quân đội giải quyết chế độ, chính sách theo quy định.

Những nhiệm vụ được coi là trực tiếp phục vụ chiến đấu có thể bao gồm vận chuyển đạn dược, tải thương, rà phá bom mìn, bảo đảm giao thông tại các trọng điểm đánh phá hoặc thực hiện các nhiệm vụ khác có tính chất phục vụ trực tiếp cho hoạt động chiến đấu.

Trường hợp thứ hai, sau khi hoàn thành nhiệm vụ trong lực lượng Thanh niên xung phong, cá nhân tiếp tục nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ hoặc tham gia các đội công tác vũ trang. Khi đáp ứng các tiêu chuẩn của Điều lệ Hội, những người này thuộc đối tượng được xem xét kết nạp như các quân nhân khác.

Trường hợp thứ ba, cựu Thanh niên xung phong đã chuyển sang lực lượng vũ trang và đáp ứng các điều kiện áp dụng đối với quân nhân xuất ngũ, chẳng hạn là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc có thành tích xuất sắc trong thời gian tại ngũ được khen thưởng từ Giấy khen trở lên theo quy định.

Ngược lại, đối với những người chỉ tham gia lực lượng Thanh niên xung phong để thực hiện nhiệm vụ lao động sản xuất, xây dựng kinh tế hoặc phục vụ hậu phương mà không trực tiếp chiến đấu, không phục vụ chiến đấu và cũng không chuyển sang lực lượng vũ trang thì không thuộc đối tượng kết nạp của Hội Cựu chiến binh. Trong trường hợp này, tổ chức phù hợp để tham gia sinh hoạt là Hội Cựu Thanh niên xung phong tại địa phương.

Việc phân định rõ giữa hai tổ chức có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xem xét hồ sơ kết nạp, giúp bảo đảm việc áp dụng Điều lệ Hội đúng đối tượng, tránh tình trạng hiểu sai hoặc mở rộng đối tượng không đúng quy định.

 

4. Quy trình và thủ tục xét kết nạp hội viên mới

Việc kết nạp hội viên Hội Cựu chiến binh Việt Nam được thực hiện theo nguyên tắc công khai, dân chủ, đúng thẩm quyền và đúng đối tượng. Quy trình xét kết nạp được tiến hành từ Chi hội đến Ban Chấp hành Hội cơ sở nhằm bảo đảm mọi trường hợp đều được xem xét khách quan, chặt chẽ.

Người có nguyện vọng gia nhập Hội trước hết phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định và gửi đến Chi hội Cựu chiến binh nơi cư trú hoặc nơi công tác.

Hồ sơ thông thường gồm đơn xin vào Hội theo mẫu của Hội Cựu chiến binh Việt Nam; bản khai quá trình công tác, tham gia lực lượng vũ trang; các giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được kết nạp như quyết định xuất ngũ, phục viên, chuyển ngành, nghỉ hưu, quyết định phong quân hàm sĩ quan dự bị, quyết định khen thưởng, thẻ đảng viên hoặc các giấy tờ khác theo từng trường hợp cụ thể.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Chi hội tiến hành kiểm tra, đối chiếu các giấy tờ và xác minh quá trình công tác, tư cách đạo đức, việc chấp hành pháp luật cũng như uy tín của người xin gia nhập tại địa phương hoặc cơ quan.

Khi việc thẩm tra hoàn tất, Chi hội tổ chức họp hội viên để xem xét từng trường hợp. Cuộc họp sẽ thảo luận công khai về điều kiện, tiêu chuẩn và kết quả xác minh trước khi tiến hành biểu quyết.

Theo Điều lệ Hội, việc đề nghị kết nạp chỉ được thông qua khi có ít nhất hai phần ba tổng số hội viên của Chi hội tham dự đồng ý. Kết quả biểu quyết phải được lập thành biên bản và gửi lên Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh cơ sở.

Ban Chấp hành Hội cơ sở tiếp tục xem xét hồ sơ, biên bản họp của Chi hội và các tài liệu liên quan để quyết định việc kết nạp. Quyết định chỉ được ban hành khi có trên một phần hai tổng số ủy viên Ban Chấp hành biểu quyết tán thành.

Sau khi quyết định kết nạp có hiệu lực, Chi hội tổ chức Lễ kết nạp hội viên mới theo đúng nghi thức của Hội. Thời hạn tổ chức lễ không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày Ban Chấp hành Hội cơ sở ban hành quyết định kết nạp.

Tại buổi lễ, Chi hội công bố quyết định kết nạp, trao Thẻ hội viên, gắn Huy hiệu Cựu chiến binh và phổ biến quyền, nghĩa vụ của hội viên theo Điều lệ Hội. Từ ngày ghi trong quyết định kết nạp, cá nhân chính thức trở thành hội viên Hội Cựu chiến binh Việt Nam và thời gian này được tính là tuổi Hội.

Trong quá trình xét duyệt, nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có nội dung cần làm rõ, Chi hội hoặc Ban Chấp hành Hội cơ sở có thể yêu cầu người xin gia nhập bổ sung giấy tờ hoặc xác minh thêm trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

 

5. Các câu hỏi thường gặp về đối tượng gia nhập Hội Cựu chiến binh

Quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự trong thời bình nhưng không phải là đảng viên và không có Giấy khen có được gia nhập Hội Cựu chiến binh hay không?

Không phải mọi quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự đều đủ điều kiện gia nhập Hội. Theo Hướng dẫn thi hành Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam khóa VII, nếu không thuộc trường hợp cư trú tại các địa bàn chiến lược như miền núi, biên giới, hải đảo hoặc vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì người xuất ngũ trong thời bình phải là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoặc có thành tích xuất sắc được tặng Giấy khen trở lên trong thời gian tại ngũ. Nếu không đáp ứng các điều kiện này thì không thuộc đối tượng được xem xét kết nạp.

Người từng bỏ ngũ nhưng sau đó quay trở lại phục vụ trong Quân đội có được xem xét kết nạp Hội không?

Có thể được xem xét. Trường hợp do hoàn cảnh chiến tranh bị lạc đơn vị hoặc bỏ ngũ nhưng sau đó trở lại đơn vị cũ hoặc nhập ngũ lại, hoàn thành nhiệm vụ và được giải quyết đầy đủ chế độ, chính sách khi ra quân thì vẫn thuộc đối tượng được xem xét theo quy định. Ngoài ra, người xin gia nhập vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung về phẩm chất chính trị, đạo đức và được tổ chức Hội thẩm tra trước khi quyết định.

Người từng bị xử lý kỷ luật trong thời gian tại ngũ có còn đủ điều kiện gia nhập Hội không?

Việc từng bị kỷ luật không đồng nghĩa với việc bị loại khỏi đối tượng kết nạp. Chi hội sẽ xem xét toàn diện quá trình công tác, mức độ vi phạm, việc khắc phục khuyết điểm, kết quả rèn luyện sau đó cũng như uy tín tại nơi cư trú. Nếu đáp ứng các tiêu chuẩn theo Điều lệ Hội và được Chi hội, Ban Chấp hành Hội cơ sở thống nhất thì vẫn có thể được kết nạp.

Sinh viên đại học được đào tạo sĩ quan dự bị có được tham gia Hội Cựu chiến binh hay không?

Có. Theo Hướng dẫn thi hành Điều lệ Hội khóa VII, công dân hoặc sinh viên được Bộ Quốc phòng tuyển chọn, đào tạo và phong quân hàm sĩ quan dự bị thuộc nhóm đối tượng được xem xét kết nạp. Tuy nhiên, cá nhân vẫn phải tự nguyện làm đơn xin gia nhập và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chung về chính trị, đạo đức theo Điều lệ Hội.

Thanh niên xung phong có được tự động trở thành hội viên Hội Cựu chiến binh không?

Không. Thanh niên xung phong không mặc nhiên là đối tượng của Hội Cựu chiến binh. Chỉ những trường hợp trực tiếp tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc sau đó chuyển sang lực lượng vũ trang và đáp ứng các điều kiện theo Điều lệ Hội mới được xem xét kết nạp. Các trường hợp còn lại phù hợp tham gia Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam.

Hội viên chuyển nơi cư trú hoặc chuyển công tác thì có phải kết nạp lại không?

Không. Khi thay đổi nơi cư trú hoặc nơi công tác, hội viên chỉ cần thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt Hội theo hướng dẫn của Ban Chấp hành Hội cơ sở. Hồ sơ hội viên sẽ được chuyển đến tổ chức Hội nơi mới và tuổi Hội vẫn được tính liên tục từ ngày ghi trong quyết định kết nạp ban đầu.

Việc kết nạp hội viên có thời hạn giải quyết cụ thể hay không?

Sau khi Ban Chấp hành Hội cơ sở ban hành quyết định kết nạp, Chi hội phải tổ chức Lễ kết nạp trong thời hạn không quá 30 ngày làm việc. Đối với thời gian thẩm tra, xem xét hồ sơ trước khi ra quyết định, Điều lệ Hội quy định thực hiện theo trình tự, thủ tục nội bộ nhằm bảo đảm việc xét duyệt khách quan, đúng tiêu chuẩn và đúng đối tượng.

Bạn đọc cũng có thể đọc thêm: