1. Nội dung của lý luận quản lý một cách khoa học

Về nội dung của lý luận quản lý một cách hoa học rất phong phú và chủ yếu bao gồm các mặt sau:

- Vấn đề trung tâm của quản lý là nâng cao năng suất lao động. Vì vậy, cần xác định một cách khoa học khối lượng công việc hàng ngày của công nhân, phải nghiên cứu thời gian và thao tác cần thiết cho công việc để xây dựng định mức công việc. Đó là nguyên lý định mức.

- Phải lựa chọn những người thợ hạng nhất cho mỗi công việc.

- Phải làm cho công nhân nắm vững phương pháp thao tác đã được tiêu chuẩn hóa, sử dụng công cụ, máy móc, vật liệu đã được tiêu chuẩn hóa và tiêu chuẩn hóa môi trường làm việc. Đó là nguyên lý tiêu chuẩn hóa.

- Xây dựng và thực hiện chế độ trả lương theo số lượng sản phẩm nhằm khuyến khích người lao động.

- Hai bên thợ và chủ đều phải nhận thức rằng việc nâng cao năng suất lao động có lợi cho cả hai bên, do đó cần có một cuộc “cách mạng tinh thần”, hiệp tác với nhau, cùng nhau cố gắng.

- Tách biệt chức năng kế hoạch (chức năng quản lý) với chức năng thừa hành (thao tác thực tế).

- Thực hiện chế độ chức năng và chế độ chức năng trực tuyến.

- Nguyên lý kiểm soát, quản lý về mặt cơ cấu tổ chức.

>> Xem thêm:  Quản lý là gì ? Khái niệm, vai trò chức năng của người quản lý ?

2. Bản chất cuốn “Nguyên lý của việc quản lý một cách khoa học” của Taylor

Trong cuốn “Nguyên lý của việc quản lý một cách khoa học”, Taylor đã nêu rõ ngay từ đầu cuốn sách: “Mục đích chủ yếu của quản lý là làm cho chủ có thề giàu có đến mức tối đa và cũng có thể làm cho thợ giàu có đến mức tối đa.”

Đối với người chủ, việc giàu lên đến mức tối đa có nghĩa là phải giảm giá thành đến mức thấp nhất.

Đối với thợ, điều đó có nghĩa là có được mức lương cao hơn so với công nhân khác cùng loại.

Đối với Taylor, Taylor cho rằng, để thực hiện mục tiêu đó, cần làm cho hai bèn chủ và thợ có sự chuyển biến về tư tưởng, làm cho hai bên không tập trung sự chú ý vào việc phân phối lợi nhuận, không còn coi việc phân phối lợi nhuận là việc quan trọng nhất mà tập trung sự chú ý vào việc tăng thêm số lượng lợi nhuận đến mức khiến cho việc phân phối lợi nhuận trở thành vấn đề không cần tranh luận. Điều đó có nghĩa là chủ và thợ phải cùng nhau hiệp tác, cùng cố gắng phát triển sản xuất, nâng cao năng suất, do đó mà thực hiện sự kết hợp giữa mức lương cao và giá thành thấp. Taylor cho rằng, sự hiệp tác cá nhân chặt chẽ, thân ái giữa chủ và thợ là tinh túy của khoa học quản lý hiện đại.

Về vấn đề này, trong một bài phát biểu tại Quốc hội Mỹ, Taylor đã nói rằng: “Quản lý một cách khoa học không phải là một hay một nhóm biện pháp nâng cao hiệu suất công việc. Nó cũng không phải là một chế độ hạch toán giá thành. Nó cũng không phải là một chế độ tiền lương mới. Nó không phải là chế độ trả lương theo số lượng sản phẩm. Nó không phải là chế độ phân phối lợi nhuận. Nó cũng không phải là chế độ tiền thưởng, cũng không phải là một phương thức trả công cho công nhân viên, cũng không phải là việc nghiên cứu thời gian làm việc, động tác của công nhân... Những biện pháp ấy không phải là việc quản lý một cách khoa học, chúng là những bộ phận có ích của việc quản lý một cách khoa học, do đó cũng là những bộ phận có ích của các chế độ quản lý khác. Thực chất của việc quản lý một cách khoa học là một cuộc cách mạng tư tưởng hoàn toàn của công nhân trong tất cả các xí nghiệp hoặc tổ chức, là một cuộc cách mạng tư tưởng hoàn toàn về trách nhiệm của công nhân đối với công việc cưa họ, về cách đối xử của họ đối với những người đồng sự và đối với chủ. Đó cũng là một cuộc cách mạng tư tưởng hoàn toàn về cách đối xử của thợ cả, giám đốc nhà máy, chủ, hội đồng quản trị đối với đồng sự của họ và công nhân và trách nhiệm của họ đối với tất cả những vấn đề trong công việc hàng ngày. Nếu không có một cuộc cách mạng tư tưởng như vậy giữa công nhân và những người quản lý thì không thể có việc quản lý một cách khoa học.

3. Về con đường để kết hợp mức lương cao và giá thành thấp theo Taylor

Đối với con đường để kết hợp mức lương cao và giá thành thấp, do đó làm cho lợi ích của hai bên chủ và thợ đều được thỏa mãn là gì?

>> Xem thêm:  10 điểm mới về hợp đồng lao động có hiệu lực từ 01/01/2021

Theo Taylor, khả năng kết hợp mức lương cao với giá thành thấp chủ yếu là ở sự chênh lệch lớn giữa khối lượng công việc mà những công nhân hạng nhất có thể làm được trong một môi trường làm việc tốt so với khối lượng công việc mà những công nhân ở trình độ thông thường có thể làm được. Con đường duy nhất để có thê khai thác sự chênh lệch ấy từ khả năng tiềm tàng trở thành hiện thực là thiết lập một chếđộ quản lý mới khiến nhũng công nhân hạng nhất vui lòng làm việc với tốc độ cao nhất và khiến cho những công nhân khác đều có thể làm việc với tốc độ cao như những công nhân hạng nhất, tức là làm cho mỗi công nhân phát huy đầy đủ năng lực tốt nhất của họ. Taylor cho rằng, lúc đó, những người thông thường chưa hiếu điều này mà chí thấy tầm quan trọng của thiết bị sản xuất tiên liến. Họ không hiểu rằng chi có trong một thê chẽ tốt mới có thể bồi dưỡng được nhũng nhân tài ưu tú. Một khi đã thiết lập được thể chế quản lý tốt, khiến mọi người có thể hình thành một tổ chức hữu hiệu thì sẽ có thể làm cho bất kỳ nhân vật vĩ đại nào (dưới thể chế quản lý nhân sự cũ) đều không thể so tài với những người bình thường do được tổ chức lại một cách khoa học nên có thế hiệp tác với nhau một cách hữu hiệu. Do đó, thực chất của việc quản lý một cách khoa học cũng có thể nói là một thể chế quản lý tốt.

Mục đích quan trọng nhất của cả hai bên công nhân và giám đốc nên là bồi dưỡng và phát huy tài nãng của mỗi công nhân trong xí nghiệp, khiến cho mỗi người mang hết khả năng, làm việc với mức độ cao nhất, dùng tốc độ nhanh nhất để đạt được hiệu suất cao nhất.

Thế nhưng, trên thực tế, công nhân lại thường lề mề. Nếu khắc phục được thói lề mề thì giá thành sản phẩm sẽ giảm.

4. Lý giải về thói lề mề của công nhân theo Taylor

Trên thực tế, công nhân lại thường lề mề. Nếu khắc phục được thói lề mề thì giá thành sản phẩm sẽ giảm. Vậy, nguyên nhân của thói lề mề là gì? Taylor đã phân tích và đưa ra những ý kiến như sau:

Thứ nhất, tuyệt đại bộ phận công nhân cho rằng, nếu họ làm việc với tốc độ tốt nhất thì họ sẽ “không phải” với công nhân trong toàn ngành.

Thứ hai, chế độ quản lý đương thời có thiếu sót khi bảo hộ lợi ích của họ khiến cho mỗi công nhân trở nên lề mề. về vấn đề này, bạn đọc có thể tham khảo luận văn mà Taylor trình bày tại Hiệp hội kỹ sư cơ khí nước Mỹ vào tháng 6 năm 1903.

Thứ ha, các ngành hầu như vẫn sử dụng những biện pháp kém hiệu quả là chỉ dựa vào kinh nghiệm để tiến hành còng việc, khiến cho công nhân lãng phí nhiều lao động.

Một số cách làm cơ bản của thể chế quản lý cũ quá cứng nhắc. Nó khiến cho mỗi cóng nhân phải chịu trách nhiệm cuối cùng và trên thực tế là mỗi công nhân tự làm việc theo cách mà họ cho là tốt nhất, giám đốc rất ít khi giúp đỡ và hỏi han họ. Do tác chiến đơn độc nên công nhân hoạt động trong thể chế ấy, trong rất nhiều trường hợp, không thể làm việc theo một quy tắc khoa học hoặc một quy tắc công nghệ mặc dù một quy tắc như vậy tồn tại trên thực tế.

>> Xem thêm:  Vợ đóng bảo hiểm tự nguyện chồng có được hưởng trợ cấp thai sản 1 lần không ?

Để giúp cho công nhân làm việc theo một quy tắc khoa học thì cần phải thực hiện một chế độ trách nhiệm công bằng hơn so với chế độ trách nhiệm đã có trong quan hệ giữa chủ và thợ. Trách nhiệm của chủ là phát triển khoa học đó, đồng thời cần hướng dẫn và giúp đỡ công nhân làm việc theo quy tắc đó. Người chủ phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với thành quả lao động. Trong thao tác hàng ngày, công nhân phải tiếp thu sự hướng dẫn của người lãnh đạo họ, được người lãnh đạo giúp đỡ một cách thân ái, không phải như trước kia, ông chủ vừa sai khiến, vừa áp bức công nhân đủ điều nhưng lại không hề quan tâm đến công nhân, công nhân muốn làm thế nào thì làm, phía chủ không giúp đỡ. Sự hiệp tác thân ái giữa chủ và thợ cũng là tinh túy của cơ chế quản lý hiện đại, khoa học hay còn gọi là cơ chế quản lý có trách nhiệm.

5. Đôi nét về Frederick Winslow Taylor

Vào đầu thế kỷ XX, lý luận quản lý một cách khoa học đã ra VX đời ở Mỹ. Đại diện chủ yếu của lý luận này là Frederick Winslow Taylor, người được các học giả về quản lý ở địa phương.

Frederick Winslow Taylor (20 tháng 3 năm 1856 - 21 tháng 3 năm 1915) là một kỹ sư cơ khí người Mỹ . Ông được biết đến rộng rãi nhờ các phương pháp nâng cao hiệu quả công nghiệp. Ông là một trong những nhà tư vấn quản lý đầu tiên. Taylor là một trong những nhà lãnh đạo trí thức của Phong trào Hiệu quả và những ý tưởng của ông, được quan niệm rộng rãi, có ảnh hưởng lớn trong Kỷ nguyên Tiến bộ (những năm 1890 - 1920). Năm 1911, Taylor đã tổng kết các kỹ thuật hiệu quả của mình trong cuốn sách Các nguyên tắc quản lý khoa học , năm 2001, nghiên cứu sinh của Học viện Quản lý được bình chọn là cuốn sách quản lý có ảnh hưởng nhất thế kỷ XX. Công việc tiên phong của ông trong việc áp dụng các nguyên tắc kỹ thuật vào công việc được thực hiện trên sàn nhà máy là công cụ tạo ra và phát triển ngành kỹ thuật mà ngày nay được gọi là kỹ thuật công nghiệp . Taylor đã làm nên tên tuổi của mình, và tự hào nhất về công việc của mình, trong quản lý khoa học; tuy nhiên, ông đã thực hiện tài sản của mình bằng sáng chế cải tiến quy trình thép. Taylor cũng là một vận động viên thi đấu quần vợt quốc gia.

Taylor sinh năm 1856 trong một gia đình Quaker ở Germantown, Philadelphia, Pennsylvania . Cha của Taylor, Franklin Taylor, một luật sư được đào tạo tại Princeton , đã xây dựng tài sản của mình bằng các khoản thế chấp . Mẹ của Taylor, Emily Annette Taylor (nhũ danh Winslow), là một người theo chủ nghĩa bãi nô hăng hái và là đồng nghiệp với Lucretia Mott . Tổ tiên của cha anh, Samuel Taylor, định cư ở Burlington, New Jersey , vào năm 1677. Tổ tiên của mẹ anh, Edward Winslow, là một trong mười lăm người Hành hương Mayflower ban đầu mang theo người hầu hoặc trẻ em, và là một trong tám người có danh hiệu Mister. Winslow phục vụ trong nhiều năm với tư cách là Thống đốc của thuộc địa Plymouth.

Được mẹ dạy dỗ từ sớm, Taylor đã học hai năm ở Pháp và Đức và đi du lịch châu Âu trong 18 tháng. Năm 1872, ông vào Học viện Phillips Exeter ở Exeter, New Hampshire , với kế hoạch cuối cùng sẽ đến Harvard và trở thành một luật sư giống như cha mình. Năm 1874, Taylor đã vượt qua kỳ thi tuyển sinh Harvard với danh hiệu xuất sắc. Tuy nhiên, do thị lực bị suy giảm nhanh chóng, Taylor đã chọn một con đường khá khác.

Thay vì theo học Đại học Harvard , Taylor trở thành một thợ máy và thợ máy học việc, tích lũy kinh nghiệm tại xưởng thủy lực Enterprise ở Philadelphia (một công ty sản xuất máy bơm có chủ sở hữu là bạn của gia đình Taylor). Anh bỏ dở việc học việc của mình trong sáu tháng và đại diện cho một nhóm các nhà sản xuất máy công cụ ở New England tại hội chợ trăm năm của Philadelphia. Taylor hoàn thành khóa học việc bốn năm và năm 1878 trở thành công nhân xưởng máy tại Midvale Steel Works . Tại Midvale, anh nhanh chóng được thăng chức làm thư ký thời gian, thợ máy hành trình, trùm băng đảng tay máy tiện, quản đốc xưởng máy , giám đốc nghiên cứu, và cuối cùng là kỹ sư trưởng của công trình (trong khi vẫn giữ chức vụ quản đốc xưởng máy). Sự thăng tiến nhanh chóng của Taylor phản ánh cả tài năng và mối quan hệ của gia đình anh với Edward Clark, chủ sở hữu một phần của Midvale Steel. (Con trai của Edward Clark, Clarence Clark , người cũng là quản lý của Midvale Steel, đã kết hôn với chị gái của Taylor.)

Trân trọng!

>> Xem thêm:  Phân tích yếu tố chủ thể (các bên) khi giao kết hợp đồng lao động ?

>> Xem thêm:  Phân tích đặc trưng của quan hệ lao động ở Việt Nam ? Giải pháp phát triển quan hệ lao động

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Hãy lấy một ví dụ về nội dung của lý luận quản lý một cách hoa học?

Trả lời:

Nội dung của lý luận quản lý một cách hoa học rất phong phú. Ví dụ về nội dung như sau: Vấn đề trung tâm của quản lý là nâng cao năng suất lao động. Vì vậy, cần xác định một cách khoa học khối lượng công việc hàng ngày của công nhân, phải nghiên cứu thời gian và thao tác cần thiết cho công việc để xây dựng định mức công việc. Đó là nguyên lý định mức; Phải lựa chọn những người thợ hạng nhất cho mỗi công việc....

Câu hỏi: Mục đích cuốn “Nguyên lý của việc quản lý một cách khoa học” của Taylor là gì?

Trả lời:

Trong cuốn “Nguyên lý của việc quản lý một cách khoa học”, Taylor đã nêu rõ ngay từ đầu cuốn sách: “Mục đích chủ yếu của quản lý là làm cho chủ có thề giàu có đến mức tối đa và cũng có thể làm cho thợ giàu có đến mức tối đa.”...

Câu hỏi: Thói lề mề của công nhân theo Taylor là do đâu?

Trả lời:

Theo Taylor, công nhân lại thường lề mề. Nếu khắc phục được thói lề mề thì giá thành sản phẩm sẽ giảm. Bởi những lý do:

Thứ nhất, tuyệt đại bộ phận công nhân cho rằng, nếu họ làm việc với tốc độ tốt nhất thì họ sẽ “không phải” với công nhân trong toàn ngành.

Thứ hai, chế độ quản lý đương thời có thiếu sót khi bảo hộ lợi ích của họ khiến cho mỗi công nhân trở nên lề mề. về vấn đề này, bạn đọc có thể tham khảo luận văn mà Taylor trình bày tại Hiệp hội kỹ sư cơ khí nước Mỹ vào tháng 6 năm 1903.

Thứ ha, các ngành hầu như vẫn sử dụng những biện pháp kém hiệu quả là chỉ dựa vào kinh nghiệm để tiến hành còng việc, khiến cho công nhân lãng phí nhiều lao động.