1. Thời gian xét duyệt và chi trả
Việc xử lý việc hưởng bảo hiểm xã hội một lần được quy định trong Điều 110, Khoản 3 và Khoản 4 của Luật Bảo hiểm Xã hội năm 2014 như sau:
- Người lao động đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần phải nộp hồ sơ theo quy định tại Điều 109 của Luật này cho cơ quan bảo hiểm xã hội trong vòng 30 ngày tính từ thời điểm đủ điều kiện.
- Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với người hưởng lương hưu và trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Trong trường hợp không giải quyết, cơ quan bảo hiểm xã hội phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Dựa trên quy định trên, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm xử lý và tổ chức chi trả bảo hiểm cho người lao động trong vòng 10 ngày kể từ ngày đầy đủ hồ sơ. Nếu không thể giải quyết, họ phải cung cấp lời giải thích bằng văn bản và chi tiết lý do.
Do đó, nếu bạn đã nộp đủ hồ sơ, cơ quan bảo hiểm phải hoàn thành xử lý và chi trả tiền bảo hiểm cho bạn trong thời hạn 10 ngày.
2. Quy trình nhận tiền
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người lao động chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ để đề nghị thanh toán bảo hiểm xã hội một lần.
Bước 2: Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH huyện/tỉnh nơi cư trú.
- Phương thức nộp:
+ Thông qua giao dịch điện tử: Người lao động đăng ký nhận mã xác thực và gửi hồ sơ điện tử đến Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc qua Tổ chức I-VAN (nếu đã đăng ký sử dụng dịch vụ I-VAN); nếu không chuyển đổi hồ sơ giấy thành định dạng điện tử, thì gửi toàn bộ hồ sơ giấy cho cơ quan BHXH qua dịch vụ bưu chính công ích;
+ Thông qua dịch vụ bưu chính công ích;
+ Trực tiếp tại cơ quan BHXH.
- Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết theo quy định.
Bước 3: Nhận kết quả giải quyết.
- Thời hạn giải quyết: Tối đa 05 ngày làm việc tính từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định.
- Người lao động nhận kết quả giải quyết, bao gồm:
+ Hồ sơ giấy tờ liên quan: theo phương thức đã đăng ký (trực tiếp tại cơ quan BHXH, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc thông qua giao dịch điện tử);
+ Tiền trợ cấp:
Trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc qua tài khoản cá nhân;
Trong trường hợp ủy quyền cho người khác lĩnh thay, thực hiện theo quy định của thủ tục "ủy quyền lĩnh thay các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp" hoặc bản chính Hợp đồng ủy quyền theo quy định của pháp luật.
3. Lưu ý
Có một số lưu ý quan trọng như sau:
- Người lao động cần nộp đủ và chính xác các hồ sơ theo quy định.
- Cơ quan Bảo hiểm Xã hội có thể kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ trong một số trường hợp đặc biệt, nhưng không quá 30 ngày.
- Người lao động có thể theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ qua hệ thống tra cứu trực tuyến của Bảo hiểm Xã hội hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan Bảo hiểm Xã hội nơi nộp hồ sơ.
4. Một số câu hỏi thường gặp
(1) Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần bao gồm những gì?
Theo quy định của Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần bao gồm các thành phần sau:
- Sổ bảo hiểm xã hội.
- Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.
- Đối với người ra nước ngoài để định cư, cần bổ sung bản sao giấy xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:
+ Hộ chiếu do nước ngoài cấp.
+ Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài.
+ Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.
- Trích sao hồ sơ bệnh án trong trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 60 và điểm c khoản 1 Điều 77 của Luật này.
- Đối với người lao động quy định tại Điều 65 và khoản 5 Điều 77 của Luật này, hồ sơ hưởng trợ cấp một lần được thực hiện theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 của Điều này.
(2) Số tiền BHXH 1 lần được tính như thế nào?
Theo quy định của Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 về bảo hiểm xã hội một lần, chi tiết như sau:
- Người lao động thuộc các điều kiện sau đây sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần:
+ Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 54 của Luật này hoặc không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;
+ Ra nước ngoài để định cư;
+ Mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
+ Xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cụ thể như sau:
+ Đối với các năm đóng trước năm 2014, mỗi năm được tính 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
+ Đối với các năm đóng từ năm 2014 trở đi, mỗi năm được tính 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
+ Trong trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm, mức hưởng bảo hiểm xã hội sẽ bằng số tiền đã đóng, với mức tối đa là 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp quy định tại điều c khoản 1 của Điều này.
- Thời điểm bắt đầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ được xác định trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Theo Điều 9 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Thông tư 01/2023/TT-BLĐTBXH, quy định về cách tính Bảo hiểm Xã hội được thực hiện như sau:
- Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính theo công thức sau:
Mức bqtl đóng BH = (mức lương đóng BHXH x hệ số trượt giá x số tháng) / tổng số tháng.
- Mức hưởng BHXH một lần được tính theo các trường hợp sau:
+ Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x Số năm đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x Số năm đóng BHXH sau năm 2014).
+ Trong trường hợp đóng dưới 1 năm, mức hưởng = 22% x số tháng x tiền lương đóng theo tháng.
Ví dụ: Một người tham gia Bảo hiểm Xã hội bắt đầu từ tháng 9/2022 đến tháng 9/2023 với mức lương 5.000.000 đồng, mức hưởng BHXH 1 lần sẽ được tính như sau:
Mức bqtl đóng BH = (5,000,000 x 1 x 13) / 13 = 5,000,000 đồng (vì hệ số trượt giá là 1).
Mức hưởng BHXH một lần = (1.5 x 5,000,000 x 4) + (2 x 5,000,000 x 9) = 15,000,000 đồng.
Tổng tiền BHXH một lần nhận được là 15,000,000 đồng.
Lưu ý:
- Thời gian lẻ tháng đóng BHXH trước năm 2014 sẽ được chuyển qua giai đoạn sau năm 2014.
- Thời gian tham gia BHXH trong năm ít hơn hoặc bằng 6 tháng sẽ được tính là ½ năm, trên 6 tháng sẽ được tính là 1 năm.
Căn cứ theo Thông tư 01/2023/TT-BLĐTBXH có quy định bảng trượt giá như sau:
(3) Có thể ủy quyền cho người khác nhận tiền BHNXH 1 lần thay không?
Theo quy định hiện hành, người lao động có thể ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục hưởng chế độ Bảo hiểm Xã hội một lần.
Trong trường hợp ủy quyền cho người khác nhận tiền BHXH một lần, hồ sơ cần bao gồm:
- Sổ BHXH đã chốt.
- Chứng minh nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân của người được ủy quyền.
- Đơn đề nghị (theo mẫu 14-HSB).
Bên cạnh đó, cần phải có giấy ủy quyền theo mẫu số 13-HSB (được ban hành kèm theo Quyết định số 166/QĐ-BHXH của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam), có chứng thực chữ ký của người ủy quyền do chính quyền địa phương cấp hoặc hợp đồng ủy quyền được lập tại văn phòng công chứng.
(4) Phải làm gì nếu quá thời hạn mà chưa nhận được tiền BHNXH 1 lần?
Điều 110, Khoản 4 của Luật Bảo hiểm Xã hội năm 2014 quy định như sau:
Trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với người hưởng lương hưu, hoặc trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm xử lý và tổ chức chi trả cho người lao động. Trong trường hợp không thể giải quyết, cần phải có phản hồi bằng văn bản, nêu rõ lý do không thể xử lý.
Hiện nay, quy định về thời hạn giải quyết và tổ chức chi trả tiền bảo hiểm xã hội một lần cho người lao động được điều chỉnh như sau:
- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần, cơ quan bảo hiểm xã hội phải xử lý và tiến hành chi trả tiền cho người lao động.
- Trong trường hợp đề nghị giải quyết bảo hiểm xã hội một lần của người lao động không được xử lý, cơ quan bảo hiểm phải gửi thông báo chi tiết, nêu rõ căn cứ và lý do từ chối.
Vì vậy, nếu hiện tại bạn vẫn chưa nhận được khoản tiền, hãy liên hệ ngay với phòng tiếp nhận và trả kết quả tại cơ quan bảo hiểm xã hội nơi bạn nộp hồ sơ để được hướng dẫn về quá trình chi trả trợ cấp của mình.
Bài viết liên quan: Hướng dẫn thủ tục rút tiền bảo hiểm xã hội 1 lần năm 2024
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
