1. Các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt và trường hợp áp dụng

Các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt là các biện pháp thu thập chứng cứ không công khai được tiến hành trong các trường hợp theo quy định của pháp luật (Điều 223, 224 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

Điều 223 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định, sau khi khởi tố vụ án, trong quá trình điều tra người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có thể áp dụng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt sau: ghi âm, ghi hình bí mật; nghe điện thoại bí mật; thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

Các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân như quyền được giữ bí mật cá nhân, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín... vì vậy, chỉ được áp dụng trong việc điều tra các vụ án về tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma tuý, tội phạm về tham nhũng, tội khủng bố, rửa tiền hoặc tội phạm khác có tổ chức thuộc loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

2. Thẩm quyền, trách nhiệm quyết định và thi hành quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

Thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh và cấp quân khu trở lên tự minh hoặc theo yêu cầu của viện trưởng viện kiểm sát cấp tỉnh, cấp quân khu có quyền ra quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt. Trường hợp vụ án do cơ quan điều tra cấp huyện hoặc cơ quan điều tra quân sự khu vực thụ lí, điều tra thì thủ trưởng cơ quan điều tra cấp huyện, thủ trưởng cơ quan điều tra quân sự khu vực đề nghị thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh, cấp quân khu xem xét, quyết định áp dụng (Điều 225 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

Quyết định áp dụng biện pháp điêu tra tố tụng đặc biệt ghi rõ thông tin cần thiết về đối tượng bị áp dụng, tên biện pháp được áp dụng, thời hạn, địa điểm áp dụng, cơ quan tiến hành biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt và các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 132 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

Quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt phải được viện trưởng viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành. Cơ quan chuyên ưách trong công an nhân dân, quân đội nhân dân theo quy định của pháp luật có trách nhiệm thi hành quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt.

Cơ quan và người có thẩm quyền liên quan phải giữ bí mật về việc áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt. Trong quá trình áp dụng, thủ trưởng cơ quan điều tra đã ra quyết định áp dụng có trách nhiệm kiểm tra chặt chẽ việc áp dụng biện pháp này, kịp thời đề nghị viện kiểm sát huỷ bỏ nếu xét thấy không còn cần thiết.

3. Sử dụng thông tin, tài liệu thu thập bằng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

>> Xem thêm:  Phòng ngừa nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm như thế nào ?

Các thông tin, tài liệu thu thập được bằng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt có thể dùng làm chứng cứ để giải quyết vụ án và chỉ được sử dụng vào việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự. Những thông tin, tài liệu thu được nhưng không liên quan đến vụ án phải tiêu huỷ kịp thời, không được sử dụng thông tin, tài liệu, chứng cứ thu thập được vào mục đích khác. Cơ quan điều tra có trách nhiệm thông báo ngay kết quả việc áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt cho viện trưởng viện kiểm sát đã phê chuẩn việc áp dụng (Điều 227 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

4. Thời hạn áp dụng và huỷ bỏ việc áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

Thời hạn áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt không quá 02 tháng kể từ ngày viện trưởng viện kiểm sát phê chuẩn. Trường hợp vụ án phức tạp cần kéo dài thời hạn thì trước khi hết hạn 10 ngày, cơ quan điều tra đã ra quyết định áp dụng phải làm văn bản đề nghị viện kiểm sát đã phê chuẩn quyết định gia hạn thời hạn nhưng không được quá thời hạn điều tra theo quy định chung. Trong quá trình áp dụng, nếu có đề nghị bằng văn bản của thủ trưởng cơ quan điều tra có thẩm quyền hay phát hiện có vi phạm trong quá trình áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt hoặc xét thấy không cần thiết tiếp tục áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt, viện trưởng viện kiểm sát đã phê chuẩn quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt phải kịp thòi huỷ bỏ quyết định này (Điều 226, Điều 228 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực tố tụng hình sự về điều tra vụ án hình sự, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Tình hình tội phạm là gì ? Đặc điểm, ý nghĩa khi nghiên cứu tình hình tội phạm