Phát hiện vi phạm về dữ liệu cá nhân thì báo cho cơ quan nào?

1. Dữ liệu cá nhân được hiểu như thế nào?

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, đề cập đến định nghĩa của dữ liệu cá nhân. Theo đó, dữ liệu cá nhân được xác định là thông tin được biểu thị dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc các dạng tương tự trên môi trường điện tử. Thông tin này có thể liên quan đến một con người cụ thể hoặc giúp xác định danh tính của một con người cụ thể.

Dữ liệu cá nhân được chia thành hai loại chính là dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Dữ liệu cá nhân cơ bản bao gồm các thông tin thông thường như tên, địa chỉ, ngày sinh, số điện thoại và địa chỉ email. Trong khi đó, dữ liệu cá nhân nhạy cảm là những thông tin nhạy cảm và riêng tư hơn, như thông tin về sức khỏe, tình dục, dân tộc, tôn giáo, quốc tịch, tài chính, hình ảnh cá nhân và bất kỳ thông tin nào khác mà việc tiết lộ có thể gây hại hoặc gây phiền toái cho cá nhân đó.

Qua đó, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và quản lý dữ liệu cá nhân trong các hoạt động liên quan đến môi trường điện tử. Những quy định và nguyên tắc này giúp bảo vệ quyền riêng tư và đảm bảo an toàn cho dữ liệu cá nhân của mỗi người, đồng thời hạn chế rủi ro về việc lạm dụng và truy cập trái phép vào thông tin cá nhân.

2. Phát hiện vi phạm về dữ liệu cá nhân thì báo cho cơ quan nào?

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 13/2023/NĐ-CP thì việc thông báo vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Cụ thể:

Tổ chức và cá nhân về việc thông báo cho Bộ Công an (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao) khi phát hiện các trường hợp sau:

- Phát hiện hành vi vi phạm pháp luật đối với dữ liệu cá nhân: Đây là trường hợp khi tổ chức hoặc cá nhân phát hiện một hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến việc sử dụng, truy cập hoặc xử lý dữ liệu cá nhân. Ví dụ, việc truy cập trái phép vào dữ liệu cá nhân hoặc vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

- Dữ liệu cá nhân bị xử lý sai mục đích, không đúng thỏa thuận ban đầu giữa chủ thể dữ liệu và Bên Kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân hoặc vi phạm quy định của pháp luật: Trường hợp này xảy ra khi dữ liệu cá nhân bị sử dụng hoặc xử lý một cách không đúng mục đích đã được thỏa thuận ban đầu giữa chủ thể dữ liệu và các bên liên quan. Điều này có thể bao gồm việc sử dụng dữ liệu cá nhân cho mục đích khác với mục đích ban đầu hoặc vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

- Không bảo đảm quyền của chủ thể dữ liệu hoặc không được thực hiện đúng: Trường hợp này xảy ra khi tổ chức hoặc cá nhân không đảm bảo quyền lợi và quyền riêng tư của chủ thể dữ liệu hoặc không thực hiện đúng các yêu cầu và nghĩa vụ liên quan đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.

- Trường hợp khác theo quy định của pháp luật: Đây là các trường hợp khác mà pháp luật quy định và yêu cầu tổ chức và cá nhân thông báo cho Bộ Công an khi phát hiện xảy ra. Các trường hợp này có thể liên quan đến vi phạm hoặc vi phạm dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Thông báo các trường hợp trên cho Bộ Công an là một phương tiện để báo cáo, thông tin và yêu cầu sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng trong việc xử lý các vi phạm liên quan đến dữ liệu cá nhân.

Theo đó, khi phát hiện vi phạm về dữ liệu cá nhân thì người dân cần báo cho Bộ Công an - Cục An ninh mạng  và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao)

3. Một số vấn đề liên quan đến dữ liệu cá nhân

* Về chế tài xử phạt hành vi vi phạm dữ liệu cá nhân:

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 13/2023/NĐ-CP các biện pháp xử lý trong trường hợp cơ quan, tổ chức, hoặc cá nhân xâm phạm dữ liệu cá nhân. Cụ thể, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, các biện pháp xử lý có thể được áp dụng như sau:

- Xử lý kỷ luật: Đây là biện pháp xử lý nội bộ bằng cách áp dụng các quy tắc và quy định nội bộ của tổ chức hoặc cơ quan để đảm bảo tuân thủ và giải quyết các vi phạm. Biện pháp này có thể bao gồm cảnh cáo, buộc thôi việc, hoặc các hình thức kỷ luật khác tùy thuộc vào quy định của tổ chức hoặc cơ quan đó.

- Xử phạt vi phạm hành chính: Đối với các vi phạm nhất định liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, biện pháp xử lý hành chính có thể được áp dụng. Điều này bao gồm việc áp dụng các biện pháp hành chính như phạt tiền, buộc thực hiện các biện pháp sửa chữa, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép liên quan đến vi phạm dữ liệu cá nhân.

- Xử lý hình sự: Trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc vi phạm theo quy định của pháp luật, biện pháp xử lý hình sự có thể được áp dụng. Điều này bao gồm tiến trình pháp lý và xử lý trước tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền, với các hình phạt hình sự như án tù, án phạt, hay các biện pháp khác theo quy định của luật pháp.

Các biện pháp xử lý này được áp dụng tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm dữ liệu cá nhân. Mục tiêu của việc áp dụng các biện pháp này là đảm bảo tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi và quyền riêng tư của cá nhân, và tạo ra một môi trường an toàn cho việc sử dụng và xử lý dữ liệu cá nhân.

* Về các hành vi bị nghiêm cấm về bảo vệ dữ liệu cá nhân:

Các hành vi bị nghiêm cấm về bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Điều 8 của Nghị định 13/2023/NĐ-CP. Cụ thể, các hành vi nêu ra là:

- Xử lý dữ liệu cá nhân trái với quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân: Đây là hành vi xử lý dữ liệu cá nhân mà vi phạm quy định, nguyên tắc và các quyền của cá nhân trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân theo luật pháp.

- Xử lý dữ liệu cá nhân để tạo ra thông tin, dữ liệu nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Đây là hành vi sử dụng dữ liệu cá nhân để sản xuất hoặc lan truyền thông tin, dữ liệu nhằm chống đối, phá hoại hoặc tạo ra rủi ro đối với Nhà nước.

- Xử lý dữ liệu cá nhân để tạo ra thông tin, dữ liệu gây ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác: Đây là hành vi sử dụng dữ liệu cá nhân để tạo ra thông tin, dữ liệu có thể gây nguy hiểm hoặc ảnh hưởng xấu tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân khác.

- Cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân của cơ quan có thẩm quyền: Đây là hành vi can thiệp, ngăn chặn hoặc cản trở các hoạt động của cơ quan có thẩm quyền trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện nhiệm vụ của họ.

- Lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để vi phạm pháp luật: Đây là hành vi lợi dụng việc tham gia vào các hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để vi phạm các quy định pháp luật khác.

Những hành vi nêu trên đều bị nghiêm cấm vì có thể gây hại đến quyền lợi và quyền riêng tư của cá nhân, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân thực hiện những hành vi này sẽ chịu trách nhiệm và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề quyền đối với dữ liệu cá nhân là gì, pháp luật quốc tế về bảo vệ quyền đối với dữ liệu cá nhân của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.