1. Đối tượng có học Giáo dục Quốc phòng an ninh là môn học chính khóa?

Theo quy định tại Điều 11 Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh năm 2013 thì trong các cấp đào tạo bậc trung học, từ trung học phổ thông đến trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề, môn học quan trọng và không thể thiếu đó chính là Giáo dục Quốc phòng và An ninh.

- Mục tiêu của môn học này không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức mà còn là đảm bảo rằng học sinh có được những hiểu biết sâu rộng về nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Họ sẽ được giáo dục về truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, hiểu rõ về lực lượng vũ trang nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Ngoài ra, môn học còn tập trung cung cấp kiến thức cơ bản và cần thiết về phòng thủ dân sự, cũng như kỹ năng quân sự, giúp họ sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự để bảo vệ Tổ quốc.

- Để đảm bảo hiệu quả của môn học, việc tổ chức dạy và học theo phân phối chương trình là rất quan trọng. Trong suốt năm học, trường sẽ linh hoạt điều chỉnh chương trình dựa trên điều kiện cụ thể, hợp tác chặt chẽ với cơ quan, tổ chức, và đơn vị liên quan để tổ chức các hoạt động ngoại khoá. Những hoạt động này sẽ được thiết kế với nội dung và hình thức phù hợp, giúp học sinh không chỉ học tập mà còn trải nghiệm thực tế và áp dụng kiến thức vào cuộc sống hàng ngày, từ đó phát triển kỹ năng và ý thức quốc phòng và an ninh.

Môn học về Giáo dục Quốc phòng và An ninh không chỉ là một phần của chương trình học mà còn đóng vai trò quan trọng như một môn học chính khóa đối với cả hệ thống giáo dục từ trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp cho đến trung cấp nghề. Điều này không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là cơ hội để học sinh hiểu biết sâu rộng hơn về nền quốc phòng và an ninh của đất nước. Mục tiêu của môn học này là giúp họ không chỉ nắm vững những kiến thức cơ bản mà còn hình thành ý thức và trách nhiệm với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Qua môn học này, học sinh sẽ không chỉ đạt được kiến thức vững về truyền thống chống ngoại xâm, lực lượng vũ trang và nghệ thuật quân sự Việt Nam, mà còn phát triển những kỹ năng quan trọng như phòng thủ dân sự và kỹ năng quân sự. Điều này giúp họ trở nên sẵn sàng và tự tin khi đối mặt với các thách thức bảo vệ Tổ quốc trong tương lai. Đồng thời, việc nhấn mạnh môn học này là chính khóa trong chương trình giáo dục là một cam kết vững chắc của hệ thống giáo dục đối với việc đào tạo thế hệ trẻ với những giá trị, kiến thức và kỹ năng cần thiết để đóng góp vào sự phát triển vững mạnh của đất nước.

 

2. Yêu cầu cần đạt với môn giáo dục Quốc phòng và an ninh cấp trung học phổ thông?

Tại Thông tư 46/2020/TT-BGDĐT thì môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh không chỉ là một phần của chương trình học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung của học sinh, theo các mức độ phù hợp với từng cấp học đã được quy định một cách chi tiết trong Chương trình tổng thể, được ban hành kèm theo Chương trình Giáo dục Phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức công bố.

- Mục tiêu của môn học này không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là tạo ra một môi trường giáo dục thú vị và tích cực, nơi mà học sinh có thể phát triển toàn diện không chỉ về mặt tri thức mà còn về các phẩm chất nhân cách và năng lực chung.

- Thông qua môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh, học sinh không chỉ học được về lịch sử và truyền thống quốc phòng, mà còn phát triển những phẩm chất như trách nhiệm, lòng yêu nước, sự tự lập, và tinh thần đồng đội. Đồng thời, môn học này còn đặt ra những thách thức và hoạt động thực hành giúp học sinh rèn luyện kỹ năng quan trọng như làm việc nhóm, quản lý thời gian, và giải quyết vấn đề.

- Quan trọng hơn nữa, việc liên kết nội dung giáo dục với các cấp học được quy định chặt chẽ trong Chương trình tổng thể đảm bảo rằng môn học này không chỉ mang lại kiến thức có hệ thống mà còn tạo ra những trải nghiệm giáo dục sâu sắc và có ý nghĩa cho sự phát triển toàn diện của học sinh trong quá trình học tập.

Môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển các năng lực chung của học sinh, mà còn đặt ra những yêu cầu cụ thể về các năng lực đặc thù, chia sẻ một hành trình giáo dục sâu sắc và ý nghĩa. Năng lực đặc thù của môn học bao gồm khả năng nhận thức và hiểu biết sâu sắc về các vấn đề quốc phòng và an ninh. Học sinh không chỉ được trang bị kiến thức lịch sử và truyền thống, mà còn phát triển khả năng phân tích, đánh giá và nhận thức về những thách thức mà đất nước có thể phải đối mặt.

* Nhận thức các vấn đề về quốc phòng, an ninh:

- Vai trò và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh: Trong bối cảnh xã hội chủ nghĩa, việc hiểu rõ vai trò và nhiệm vụ của quốc phòng và an ninh đối với sự xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đi sâu vào lịch sử và truyền thống của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, nhìn nhận qua các thời kì lịch sử, để nhìn nhận rõ hơn về sự đóng góp không ngừng của họ trong sự nghiệp này.

- Nền pháp luật và trách nhiệm công dân: Những quy định của pháp luật liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Nhấn mạnh trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện những quy định này, hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của sự đồng lòng và đoàn kết trong việc bảo vệ Tổ quốc.

- Chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia: Khám phá những vấn đề cơ bản về chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia, thấy rõ những thách thức hiện đại. Nếu muốn bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới, trách nhiệm của từng cá nhân công dân là không thể phủ nhận. Cùng phân tích và đặt ra câu hỏi về vai trò của mỗi người dân trong việc bảo vệ những giá trị này.

- Pháp luật và trách nhiệm công dân: Đưa ra cái nhìn chi tiết về nội dung cơ bản của nhiều văn bản pháp luật quan trọng, từ Luật Giáo dục Quốc phòng và An ninh đến Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân, Luật Công an nhân dân, và nhiều luật khác như Luật Nghĩa vụ Quân sự, Luật Giao thông Đường bộ, Luật Bảo vệ Môi trường, cùng với Luật An ninh Mạng. Khám phá những điểm chính của mỗi văn bản này sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về trách nhiệm của công dân trong việc tuân thủ và thực hiện những quy định của pháp luật. Đồng thời, đặt câu hỏi về cách phòng chống tội phạm và các tệ nạn xã hội, không chỉ bên trong môi trường học đường mà còn ở mức cộng đồng, mở rộng đến trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giữ gìn và bảo vệ trật tự xã hội.

- Kĩ năng quân sự: Khám phá những kĩ năng cơ bản liên quan đến quân sự, từ điều lệnh đội ngũ, kỹ thuật chiến đấu bộ binh đến cách sử dụng vũ khí như súng tiểu liên AK và lựu đạn. Đàm phán về cách sử dụng các công cụ hỗ trợ và tình huống mà chúng có thể được ứng dụng. Tập trung vào những nội dung quan trọng như phòng không, phòng chống bom, mìn, vũ khí hóa học, sinh học, và vũ khí công nghệ cao. Đồng thời, đàm phán về kĩ năng quan sát, nghe, phát hiện địch, chỉ mục tiêu, và cách báo cáo thông tin liên lạc. Mỗi kĩ năng sẽ được chú trọng và thảo luận chi tiết để đảm bảo sự hiểu biết và ứng dụng hiệu quả trong thực tế.

* Vận dụng kiến thức, kĩ năng quân sự đã học vào cuộc sống

- Vai trò quốc phòng và an ninh: Xác định rõ vai trò, vị trí và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là những bước quan trọng để có cái nhìn chi tiết về trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng và an ninh. Nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân trong việc đóng góp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Trách nhiệm công dân: Thực hiện trách nhiệm công dân không chỉ là việc đơn thuần tham gia mà còn liên quan đến việc hiểu rõ tình huống xã hội, và tùy thuộc vào lứa tuổi, đề xuất cách thức phù hợp để mỗi cá nhân đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Phát hiện và đối phó với thù địch và tội phạm: Một phần quan trọng là nhận diện các âm mưu, thủ đoạn của thế lực thù địch và tội phạm. Trình bày cách công dân có thể tích cực, chủ động đấu tranh phòng, chống tội phạm. Phát triển khả năng nhận thức và hành động là chìa khóa để mỗi cá nhân đóng góp vào an ninh và ổn định xã hội.

- Sẵn sàng ứng phó với thách thức:  Biết phát huy khả năng bản thân, dụng cụ, phương tiện, vật chất sẵn có là một khía cạnh quan trọng của sự sẵn sàng đối mặt với thách thức trong cuộc sống. Tập trung vào cách mỗi cá nhân có thể tự chuẩn bị và tận dụng nguồn lực xung quanh để đối mặt với tình huống có bạo loạn, chiến tranh.

- Trong việc thực hiện các kỹ năng cơ bản về điều lệnh đội ngũ, kỹ thuật chiến đấu bộ binh và chiến thuật bộ binh, không chỉ là việc nắm bắt kiến thức mà còn là sự ứng dụng tinh tế và sâu sắc. Khám phá cách sử dụng súng tiểu liên AK và phát triển những kỹ năng như nhìn nghe, phát hiện địch, chỉ mục tiêu, truyền tin liên lạc và báo cáo. Đồng thời, tập trung vào cách tìm và giữ phương hướng, lợi dụng địa hình và vận dụng kỹ thuật và chiến thuật cá nhân trong thực hành các kỹ năng quân sự.

​- Thực hiện pháp luật về trật tự an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, phòng và chống ma túy, an ninh mạng và an ninh phi truyền thống là một thách thức đầy thách thức. Đàm phán về kỹ năng phòng và chống thiên tai, dịch bệnh cho bản thân và cộng đồng, không chỉ nhìn nhận những thách thức hiện tại mà còn đặt ra câu hỏi về cách mỗi cá nhân có thể đóng góp tích cực trong việc bảo vệ môi trường và duy trì trật tự xã hội.

​- Việc thực hiện các kỹ năng cơ bản về phòng không nhân dân không chỉ yêu cầu sự hiểu biết mà còn đòi hỏi kỹ năng thực hành linh hoạt và đáp ứng linh hoạt đối với các tình huống đặc biệt. Tập trung vào cách vận dụng kiến thức về phòng thủ dân sự và phổ thông về phòng không nhân dân trong cuộc sống hàng ngày, xây dựng sự tự tin và sẵn sàng đối mặt với bất kỳ thách thức nào.

 

3. Phương pháp giáo dục môn giáo dục Quốc phòng và an ninh cấp trung học phổ thông

Tại Mục 6 của Chương trình, Thông tư 46/2020/TT-BGDĐT mang đến một tầm nhìn đầy sáng tạo và linh hoạt về phương pháp giáo dục môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cấp THPT. Cụ thể, nói về việc phát huy tính tích cực, sáng tạo và chủ động của học sinh, chương trình đặt ra một mục tiêu rõ ràng: tránh áp đặt một chiều và việc ghi nhớ máy móc. Thay vào đó, chú trọng vào việc bồi dưỡng năng lực tự chủ và tự học, giúp học sinh không chỉ tìm hiểu và mở rộng kiến thức mà còn phát triển các phẩm chất và năng lực quan trọng sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.

- Chương trình cũng nhấn mạnh về việc rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức quốc phòng và an ninh để học sinh có khả năng phát hiện và giải quyết các vấn đề thực tế. Điều này không chỉ giúp học sinh có kiến thức vững chắc mà còn khám phá khả năng ứng dụng của họ trong môi trường thực tế.

- Hơn nữa, chương trình khuyến khích việc vận dụng các phương pháp giáo dục một cách linh hoạt và sáng tạo. Giáo viên được khuyến khích phối hợp nhiều phương pháp dạy học trong một chủ đề cụ thể, tạo điều kiện cho sự đa dạng và tính tương tác trong quá trình học. Điều này giúp tối ưu hóa trải nghiệm học tập, phản ánh rõ tầm nhìn đa chiều và sáng tạo của chương trình.

- Trong quá trình triển khai giảng dạy môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh, việc sử dụng các phương pháp truyền thống như thuyết trình và đàm thoại được đặt trong bối cảnh tối ưu hóa tính tích cực và sự chủ động của học sinh. Đồng thời, nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, việc tận dụng những phương pháp tiên tiến dựa trên những thành tựu khoa học và công nghệ đương đại.

Các phương pháp như thảo luận, đóng vai, và thực hành được tích hợp một cách sáng tạo để tạo ra một môi trường học tập thú vị và tương tác. Điều này giúp học sinh không chỉ tiếp cận kiến thức một cách sâu sắc mà còn phát triển kỹ năng tự học và làm việc nhóm. Đối với giáo viên và học sinh, việc sử dụng kiến thức quốc phòng và an ninh đòi hỏi kỹ năng tìm kiếm và sáng tạo. Khuyến khích việc tham khảo thông tin từ các nguồn cổng thông tin điện tử chính thức, do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép, nhằm cập nhật và bổ sung kịp thời kiến thức mới. 

Ngoài ra, có thể tham khảo: An ninh là gì? Quốc phòng an ninh là gì? Vị trí, vai trò quốc phòng an ninh. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.