1. Ban chất tố cáo theo pháp luật Việt Nam

Tố cáo là việc công dân thực hiện theo thủ tục quy định trong Luật Tố cáo 2018 để báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật. Tố cáo là hoạt động nhằm thông báo về các hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào mà gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan và tổ chức.

Mục tiêu của việc tố cáo:

Mục tiêu của việc tố cáo là thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan và tổ chức.

Tố cáo nhằm giúp phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo tuân thủ pháp luật và tạo ra một môi trường công bằng, chính trực và an toàn cho xã hội.

Mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân:

Việc thực hiện quyền tố cáo thể hiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân.

Công dân, trong vai trò người tố cáo, thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật.

Mối quan hệ này tạo điều kiện cho Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết tố cáo để bảo vệ lợi ích chung và quyền lợi của công dân, cơ quan và tổ chức.

Tóm lại, nội dung trên xác định tố cáo là việc công dân thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật, nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan và tổ chức. Mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân trong việc tố cáo đóng vai trò quan trọng để đảm bảo sự tuân thủ pháp luật và tạo môi trường xã hội công bằng và an toàn

Chủ thể tố cáo và khiếu nại:

Quy định rõ rằng chủ thể thực hiện quyền tố cáo chỉ là công dân, trong khi khiếu nại có thể được thực hiện bởi cả công dân, cơ quan và tổ chức.

Mục đích của quy định này là cá thể hóa trách nhiệm của người tố cáo, và trong trường hợp người tố cáo cố ý tố cáo sai sự thật, hành vi này sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối tượng tố cáo:

Quy định rõ rằng đối tượng tố cáo là các hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan và tổ chức.

Quy định cũng đề cập đến hai loại hành vi vi phạm pháp luật bị tố cáo, bao gồm hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ công vụ của cán bộ, công chức, viên chức và hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực khác.

Cơ quan giải quyết tố cáo:

Quy định rõ rằng cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trong trường hợp tố cáo không thuộc thẩm quyền của cơ quan tiếp nhận, cơ quan đó phải chuyển đơn tố cáo cho cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giải quyết. Nếu tố cáo được đưa trực tiếp tới cơ quan không có thẩm quyền, người tiếp nhận phải hướng dẫn người tố cáo đến cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giải quyết.

Quy định về trình tự và thủ tục giải quyết tố cáo gồm các bước: tiếp nhận và xử lý thông tin tố cáo, xác minh nội dung tố cáo, kết luận nội dung tố cáo, xử lý tố cáo của người giải quyết tố cáo và công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo.

Kết quả giải quyết tố cáo:

Bản chất của kết quả giải quyết tố cáo là áp dụng các biện pháp xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, vụ việc sẽ được chuyển cho cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát để giải quyết tố cáo.

Nếu người bị tố cáo không vi phạm pháp luật, cơ quan có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho người bị tố cáo và cơ quan quản lý người tố cáo, đồng thời khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo bị xâm phạm và xử lý hoặc kiến nghị xử lý người tố cáo sai sự thật.

2. Quy định về việc ban hành kết luận nội dung tố cáo ?

Kết luận nội dung tố cáo:

Dựa trên kết quả xác minh nội dung tố cáo, Tổ trưởng Tổ xác minh sẽ lập dự thảo kết luận nội dung tố cáo và trình người giải quyết tố cáo ký.

Nếu cơ quan thanh tra hoặc cơ quan, đơn vị, cá nhân khác được giao nhiệm vụ xác minh nội dung tố cáo, Thủ trưởng cơ quan sẽ báo cáo người có thẩm quyền giải quyết tố cáo về kết quả xác minh nội dung tố cáo và lập dự thảo kết luận nội dung tố cáo để trình người giải quyết tố cáo ký.

Kết luận nội dung tố cáo phải bao gồm các thông tin sau:

Nội dung tố cáo và kết quả xác minh nội dung tố cáo.

Tài liệu, chứng cứ để chứng minh tính đúng, sai của nội dung tố cáo.

Kết luận từng nội dung tố cáo, bao gồm nêu rõ nội dung tố cáo đúng, đúng một phần hoặc sai; việc cố ý tố cáo sai (nếu có); kết luận về hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật gây ra; đối tượng bị thiệt hại; nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong nội dung tố cáo đúng, đúng một phần.

Các biện pháp xử lý, buộc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật gây ra theo thẩm quyền của người giải quyết tố cáo.

Nội dung chỉ đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị cá nhân thuộc quyền quản lý của người giải quyết tố cáo áp dụng biện pháp theo thẩm quyền để xử lý vi phạm, buộc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật gây ra.

Nội dung kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân khác áp dụng biện pháp theo thẩm quyền để xử lý vi phạm, buộc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra; sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật, áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Văn bản kết luận nội dung tố cáo phải tuân thủ biểu mẫu quy định.

Thông báo kết luận nội dung tố cáo:

Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận nội dung tố cáo, người giải quyết tố cáo phải gửi kết luận nội dung tố cáo đến người bị tố cáo, cơ quan, đơn vị quản lý người bị tố cáo và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, thông báo về kết luận nội dung tố cáo cho người tố cáo.

Trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo không đồng ý với kết luận nội dung tố cáo, họ có quyền kiến nghị với Thủ trưởng cơ quan, đơn vị cấp trên trực tiếp của người đã giải quyết tố cáo. Nếu cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị cấp trên trực tiếp của người đã kết luận nội dung tố cáo sẽ giao cho cơ quan thanh tra hoặc cơ quan chức năng cùng cấp để xem xét, kiểm tra căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 37 Luật Tố cáo và quyết định việc giải quyết lại vụ việc tố cáo. Trong trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo không đồng ý nhưng không có tài liệu, chứng cứ mới, thì không xem xét, giải quyết. Việc không xem xét, giải quyết được thông báo bằng văn bản cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tố cáo, cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan

3. Xử lý khiếu nại thông báo kết luận về kết quả giải quyết tố cáo

Theo quy định của pháp luật về tố cáo, người giải quyết tố cáo có trách nhiệm gửi thông báo về kết luận nội dung tố cáo đến người tố cáo. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều trường hợp người tố cáo sau khi nhận thông báo về kết luận nội dung tố cáo đã có đơn khiếu nại kết luận nội dung tố cáo hoặc thông báo kết luận về kết quả giải quyết tố cáo.

Pháp luật về khiếu nại, tố cáo hiện hành không có quy định cụ thể về quyền của người tố cáo được khiếu nại đối với kết luận nội dung tố cáo hoặc thông báo kết luận về kết quả giải quyết tố cáo. Tuy nhiên, theo Điều 9 Luật Tố cáo năm 2018, người tố cáo có quyền "Tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn quy định mà tố cáo chưa được giải quyết".

Trong trường hợp người tố cáo muốn tiếp tục khiếu nại, cần lưu ý rằng việc thụ lý các đơn khiếu nại phải căn cứ vào nội dung trình bày trong đơn, mục đích, yêu cầu của người viết đơn, không phụ thuộc vào tiêu đề của đơn. Điều 6 Thông tư số 05/2021/TT-TTCP quy định Quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh đã nêu rõ điều này.

Nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo là không đúng quy định của pháp luật, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố cáo tiếp, người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của người đã giải quyết tố cáo phải xem xét hồ sơ giải quyết vụ việc tố cáo trước đó. Trường hợp cần thiết, có thể tiến hành làm việc trực tiếp với người tố cáo để thu thập thông tin, tài liệu, chứng cứ có liên quan để quyết định xử lý đối với tố cáo tiếp. Quy trình xử lý được thực hiện theo quy định tại Điều 37 Luật Tố cáo năm 2018.

Có ba trường hợp xử lý khi giải quyết tố cáo trước đó:

Nếu việc giải quyết tố cáo trước đó đã đúng quy định của pháp luật, không có sai sót, không cần giải quyết lại và thông báo cho người tố cáo lý do không giải quyết lại.
Nếu việc giải quyết tố cáo trước đó không đúng thẩm quyền, người giải quyết tiếp tục giải quyết theo thẩm quyền hoặc chuyển tố cáo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
Nếu việc giải quyết tố cáo trước đó có các căn cứ như kết quả xác minh hoặc kết luận nội dung tố cáo thiếu chính xác hoặc khách quan, bỏ sót thông tin, tài liệu, chứng cứ quan trọng hoặc áp dụng không đúng pháp luật, người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp giải quyết lại vụ việc tố cáo theo thời hạn, trình tự, thủ tục quy định tại Luật Tố cáo 2018.

Trên cơ sở kết luận nội dung tố cáo, người giải quyết tố cáo phải xử lý theo thẩm quyền, đồng thời cần xem xét các kiến nghị, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật cần thiết để bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc xử lý cần tuân thủ quy trình, thủ tục quy định tại Luật Tố cáo và các quy định khác liên quan

Xem thêm bài viết liên quan sau>>> Mức xử phạt và tố cáo hành vi đe dọa người khác như thế nào?

Liên hệ trực tiếp tới hotline 1900.6162. Hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp nhanh chóng.

Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!